TANAP-TAP baฤlantฤฑsฤฑ tรถrenle gerรงekleลtirildi ve hatta gaz verilmeye baลladฤฑ. Edirne’nin ฤฐpsala ilรงesi Sarฤฑcaali Kรถyรผ’nde bulunan TANAP MS4 รlรงรผm ฤฐstasyonu’nda gerรงekleลen tรถrene, Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan ve Azerbaycan Cumhurbaลkanฤฑ ฤฐlham Aliyev katฤฑldฤฑ.
Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan, Recep Tayyip Erdoฤan TANAP Avrupa Baฤlantฤฑsฤฑ Aรงฤฑlฤฑล Tรถreni’nde yaptฤฑฤฤฑ konuลmada TANAP’ฤฑn bir barฤฑล projesi olduฤunu vurgulayarak “16 milyar metrekรผplรผk doฤalgazฤฑn 6 milyarฤฑnฤฑ biz, 10 milyarฤฑnฤฑ ise Avrupa รผlkeleri kullanacak” dedi.
Edirne’nin ฤฐpsala ilรงesi Sarฤฑcaali Kรถyรผ’nde bulunan TANAP MS4 รlรงรผm ฤฐstasyonu’nda gerรงekleลen tรถrene, Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan ve Azerbaycan Cumhurbaลkanฤฑ ฤฐlham Aliyev katฤฑldฤฑ. Ayrฤฑca tรถrene Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanฤฑ Fatih Dรถnmez ile ilgili รผlkelerin enerji bakanlarฤฑ da iลtirak etti.
Erdoฤan’ฤฑn aรงฤฑklamalarฤฑndan รถne รงฤฑkanlar ลu ลekilde:
– Gรผney gaz koridoru projesi TANAP’ฤฑn Avrupa baฤlantฤฑsฤฑnฤฑn hayฤฑrlara vesile olmasฤฑnฤฑ diliyorum. Herkese ayrฤฑ ayrฤฑ teลekkรผr ediyorum.
– Her aลamasฤฑ sabฤฑrla, dirayetle, Tรผrkiye, Azerbaycan ve Gรผrcistanโฤฑn ortak gayretleriyle รถrรผlen 7,5 senelik uzun bir sรผreci baลarฤฑyla taรงlandฤฑrmanฤฑn haklฤฑ gururunu yaลฤฑyoruz. Bu proje รผlkelerimiz arasฤฑndaki kรถklรผ dostluฤun sembolรผdรผr.
– Gรผney gaz koridoru projesi TANAP’ฤฑn Avrupa baฤlantฤฑsฤฑnฤฑn hayฤฑrlara vesile olmasฤฑnฤฑ diliyorum. Herkese ayrฤฑ ayrฤฑ teลekkรผr ediyorum. Bugรผn tarihi bir ana ลahitlik ediyoruz. TANAP, TAP hattฤฑna baฤlanฤฑyor ve oradan Bulgaristan-Yunanistan-Bosna Hersek gibi รผlkelerde buradan istifade ediyor. Bunun bir barฤฑล projesi olduฤunu vurgulamam lazฤฑm. Gรผrcistan รผzerinden Anadolu’ya geliล, bu yapฤฑlฤฑrken, Gรผrcistan’ฤฑn gayretlerini inkar etmemeliyiz.
– Bunun, bรถlgesel bir proje, barฤฑล projesi olduฤunu da รถzellikle vurgulamam lazฤฑm.
– 16 milyar metrekรผplรผk doฤalgazฤฑn 6 milyarฤฑnฤฑ biz, 10 milyarฤฑnฤฑ ise Avrupa รผlkeleri kullanacak.
– Projenin baลarฤฑsฤฑnda รผretici ve tรผketici รผlkeler ile pay sahibi olan ลirketler de kilit rol oynamฤฑลtฤฑr. 2012 senesinin Haziran ayฤฑnda ฤฐstanbul’da imzalanmasฤฑyla adฤฑmฤฑ atmฤฑลtฤฑk. Nihai anlaลmayฤฑ ise 2013 yฤฑlฤฑnฤฑn Aralฤฑk ayฤฑnda Bakรผ’de gerรงekleลtirdik. Sonrasฤฑnda ise Kars’ta temel atma tรถrenini, 3 yฤฑl sonra 2018’de Eskiลehir’de TANAP’ฤฑn aรงฤฑlฤฑล tรถrenini yaptฤฑk. TANAP iรงin bรผyรผk รงaba sarfettik.
– รzellikle onca badireye ve sฤฑcak gerilime raฤmen TANAP’ฤฑ planlandฤฑฤฤฑ ลekilde tamamladฤฑk. Gerek Aliyev kardeลimizin desteฤi, gerek Gรผrcistan’ฤฑn desteฤi ile bugรผnkรผ aลamaya getirdik. Enerjinin ipek yolu olan bu projeyi hedeflenen tarihlere uygun ลekilde tamamlamฤฑล oluyoruz. Zenginlikleri kendi vatandaลlarฤฑmฤฑzฤฑn ve tรผm insanlฤฑฤฤฑn hizmetine sunduk. Avrupa’nฤฑn enerji arz gรผvenliฤine de katkฤฑ yaptฤฑk.
– 3500 kilometrelik enerji koridorunun en รถnemli parรงasฤฑdฤฑr. 20 il, 67 ilรงe, 600 kรถyden geรงiyor. 18 Kasฤฑm 2019 itibariyle 3,23 milyar metrekรผpe ulaลtฤฑ. TAP’ฤฑn da 2020 yฤฑlฤฑ iรงinde tamamlanmasฤฑ รถnemli. Bunda sorumluluk komลularฤฑmฤฑzda.
‘Biz bunlarฤฑn baฤฤฑrฤฑp รงaฤฤฑrmalarฤฑyla gemilerimizi รงekmeyiz’
– รzellikle Doฤu Akdeniz’deki kaynaklarฤฑn paylaลฤฑmฤฑ konusunda hakรงa paylaลฤฑm yerine birileri ลantaj politikalarฤฑna ve tehdit diline baลvuruyor. Hiรงbir รผlke uluslararasฤฑ hukuktan รผstรผn deฤildir. Ben yaptฤฑm oldu mantฤฑฤฤฑ ile kimse bir yere ulaลamaz. Tรผrkiye bรถyle bir zillere boyun eฤemez.
– Bir damla petrolรผ insan kanฤฑndan daha deฤerli gรถren zihniyet dรผnyaya barฤฑล ve huzur getirememiลtir.
– – Libya ile anlaลmamฤฑzฤฑ yaptฤฑk, Libya’yฤฑ tehdit etmeye baลladฤฑlar. Bu anlaลma yapฤฑldฤฑ, anlaลmanฤฑn diฤer ayaklarฤฑ da uygulamaya girecek. Bizim sondajlarฤฑmฤฑzdan รงatฤฑลma ve kan deฤil, barฤฑล ve refah fฤฑลkฤฑracak.
– 2 sondaj gemimiz Fatih, Yavuz ve 2 sismik gemimiz รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑ sรผrdรผrรผyor. Biz bunlarฤฑn baฤฤฑrmalarฤฑyla gemilerimizi รงekmeyiz. Onlar baฤฤฑrmaya devam ediyor. Gรผvenlikleri en รผst dรผzeyde saฤlanฤฑyor. Libya ile anlaลmamฤฑzฤฑ yaptฤฑk. Anlaลma sonrasฤฑnda parlamentomuza gelecek ve bu iลi รงok daha farklฤฑ bir konuma taลฤฑyacaฤฤฑz. ลimdi Libya’yฤฑ tehdit etmeye baลladฤฑlar. Diฤer ayaklarฤฑ da uygulamaya girecek. Bizim sondajlarฤฑmฤฑzdan รงatฤฑลma ve kan deฤil, barฤฑล ve refah yer alacak. Doฤu Akdeniz’deki tรผm taraflara sesleniyorum. Enerjiyi รงatฤฑลma aracฤฑ yerine, iลbirliฤi haline getirelim. Artan nรผfus ve bรผyรผyen kรผresel ekonomi sebebiyle enerji ciddi kรผresel รถneme sahip. Dรผnya enerji haritasฤฑ deฤiลti. Yeni aktรถrler bugรผn burada.
‘Ne haklarฤฑmฤฑzdan vazgeรงeceฤiz ne de KKTC’nin hakkฤฑnฤฑ yedireceฤiz’
– Doฤal gaz rezervlerinin yรผzde 70, petrol rezervlerinin yรผzde 60’ฤฑ komลularฤฑmฤฑzda. 2002’de 5 ilimizde bugรผn ise 81 ilimizde doฤal gaz var. 144 bin km’yi aลan bir doฤal gaz daฤฤฑtฤฑm ลebekesine รงฤฑktฤฑk. 66,5 milyon insanฤฑmฤฑza doฤal gazฤฑ ulaลtฤฑrdฤฑk.
– Tuz Gรถlรผ doฤal gaz depolama tesisinin temelini attฤฑk. En bรผyรผk depolama tesisine sahip olacaฤฤฑz. Doฤal gaz depolamayฤฑ da 11 milyar metrekรผpe รงฤฑkaracaฤฤฑz.
– Ne haklarฤฑmฤฑzdan vazgeรงeceฤiz, ne KKTC’nin haklarฤฑnฤฑ yedireceฤiz, ne de hakkฤฑmฤฑz olmayana el uzatacaฤฤฑz. TANAP รผlkemizin barฤฑลcฤฑl vizyonumuzun en somut รถrneฤidir. Avrupa ile Asya’yฤฑ TANAP ile birbirine baฤlฤฑyoruz. Tรผrkiye’yi 3 kฤฑtanฤฑn enerji ticaret merkezine dรถnรผลtรผrmek adฤฑna adฤฑm atฤฑyoruz. TANAP’ฤฑn Avrupa Baฤlantฤฑsฤฑ Aรงฤฑlฤฑล Tรถreni’ne katฤฑlฤฑmฤฑnda olanlara, emeฤi geรงenlere Aliyev kardeลime, Gรผrcistan tarafฤฑnda yรถnetici arkadaลlarฤฑmฤฑza ลahsฤฑm adฤฑna teลekkรผrlerimi sunuyorum.
– Yaลasฤฑn Tรผrkiye Azerbaycan kardeลliฤi diyorum.
-8 Ocak’ta da Tรผrk Akฤฑm doฤalgazฤฑn adฤฑmฤฑ ฤฐstanbul’da atacaฤฤฑz.
Azerbaycan Cumhurbaลkanฤฑ Aliyev’in aรงฤฑklamalarฤฑndan satฤฑrbaลlarฤฑ ลรถyle:
– Beni bu tarihi tรถrene davet ettiฤi iรงin teลekkรผr ederim. Kardeล Tรผrkiye topraklarฤฑnda olmaktan memnunum. Birlikte baลladฤฑฤฤฑmฤฑz TANAP Avrupa’ya ulaลtฤฑ. TANAP’ฤฑn รถmrรผ uzun olacak. Fayda saฤlayacaฤฤฑna inanฤฑyorum. Tarihi ฤฐstanbul Anlaลmasฤฑ neticisinde TANAP iรงin yeลil ฤฑลฤฑk yakฤฑldฤฑ. Biz hayata geรงirelim dedik ve bรถyle de oldu. Maliye yรผkรผnรผ esas Tรผrkiye ve Azerbaycan yapmฤฑลtฤฑr. Bakรผ-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattฤฑ ile 450 milyon tondan รงok petrol nakledilmiลtir. TANAP’taki tรผm insanlara derin teลekkรผrlerimi bildirmek isterim. Dev projenin vaktinde yapฤฑlmasฤฑnda bรผyรผk rol oynamฤฑลlardฤฑr. TANAP, gรผney gaz koridorunun bir parรงasฤฑdฤฑr. 4. proje olan TAP vaktinde eminim bitecektir. Bรถylelikle gรผney gaz koridoru vaktinde yapฤฑlacaktฤฑr. Bugรผn gรผney gaz koridoru 7 รผlkeyi birleลtiriyor ve uluslararasฤฑ iลbirliฤi projesidir. Daha bรผyรผk anlaลmalara ulaลฤฑlacak. Projenin hayata geรงmesi Tรผrkiye-Azerbaycan siyasi iradesi sonucudur. Bu proje uzun mรผddetli anlaลmalar getirir. Sadece enerji projeleri olarak bakmamak gerekir. Eฤer enerji projeleri ve karลฤฑlฤฑklฤฑ destek olmasa hayata geรงmezdi. Bugรผn dรผnya รงapฤฑnda bรถyle baลka รผlke tanฤฑmฤฑyorum, bizim gibi yakฤฑn olsun.
– Biz birbirimize gรผveniyoruz. Kardeลliฤimiz gรผnden gรผne bรผyรผyor. Tรผrkiye bugรผn yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmlarฤฑ iรงin aรงฤฑk bir รผlkedir. Ortak yatฤฑrฤฑmlar halklarฤฑmฤฑzฤฑn refahฤฑnฤฑ artฤฑyor. รnceki dรถnemi biliyoruz. IMF ve baลka borรงlardan yakasฤฑnฤฑ kurtaramฤฑyordu. Ancak ลimdi siyasi istikrarฤฑ sayesinde yakasฤฑnฤฑ kurtardฤฑ ve dรผnya รงapฤฑnda gรผรง merkezi oldu. Bugรผn Tรผrkiye ve onun lideri istikrarฤฑ saฤlฤฑyor, geleceฤe bakmak iรงin imkan yaratฤฑyor. Biz buna seviniyoruz. Tรผrkiye’nin gรผcรผ bizim gรผcรผmรผz. Biz iki kardeล beraber devam edeceฤiz. TANAP aynฤฑ zamanda enerji gรผvenliฤi projesidir. Tรผm projeler bรถlgedeki istikrarฤฑ artฤฑrฤฑr. Bizim Tรผrkiye ile รงฤฑkarlarฤฑmฤฑz birdir. Yaลasฤฑn Tรผrkiye ve Azerbaycan dostluฤu, kardeลliฤi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanฤฑ Fatih Dรถnmez’in konuลmasฤฑndan notlar ise ลu ลekilde:
– Hazar’ฤฑn derinliklerinden gelen zenginlik Anadolu’nun dรถrt bir kรถลesinde herkese dokunacak. Avrupa’ya gaz akฤฑลฤฑ iรงin biz hazฤฑrฤฑz. Bundan sonraki sรผreci Avrupalฤฑ dostlarฤฑmฤฑza devrediyoruz. ฤฐlk etapta 16, sonrasฤฑnda 31 milyar metrekรผp gaz saฤlanacak. Ortak amaรง iรงin hareket eden bรผtรผn รผlkeler kazandฤฑ. TANAP Avrupa Gaz baฤlantฤฑsฤฑnฤฑn รผlkelerimize hayฤฑrlฤฑ olmasฤฑnฤฑ temenni ederim.
TANAP projesi hakkฤฑnda
TANAP’ta ilk adฤฑm, Tรผrkiye-Azerbaycan arasฤฑnda 24 Aralฤฑk 2011’de imzalanan mutabakat zaptฤฑyla atฤฑldฤฑ. Bu kapsamda Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol ลirketi (SOCAR) tarafฤฑndan TANAP Doฤalgaz ฤฐletim Aล kuruldu. ลirket, TANAP’ฤฑn tasarฤฑmฤฑ, inลaatฤฑ ve iลletilmesini tamamlamak รผzere proje sahibi olarak yetkilendirildi.
Projenin hukuki altyapฤฑsฤฑ 26 Haziran 2012’de ฤฐstanbul’da Tรผrkiye ve Azerbaycan arasฤฑnda imzalanan hรผkรผmetler arasฤฑ anlaลma ve “Ev Sahibi Hรผkรผmet Anlaลmasฤฑ” ile oluลturuldu. Ev Sahibi Hรผkรผmet Anlaลmasฤฑ, 10 Eylรผl 2014’te TBMM tarafฤฑndan onaylandฤฑ.
Hattฤฑn aรงฤฑlฤฑลฤฑ 12 Haziran 2018’de Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan ve Azerbaycan Cumhurbaลkanฤฑ Aliyev’in katฤฑldฤฑฤฤฑ tรถrenle Eskiลehir’de gerรงekleลtirildi. Tรผrkiye’ye TANAP’tan ekim sonu itibarฤฑyla 3 milyar 180 milyon metrekรผp gaz geldi.
Toplam kapasitesi 16 milyar metrekรผp olan boru hattฤฑndan Tรผrkiye’ye gelen gaz miktarฤฑnฤฑn yakฤฑn zamanda 6 milyar metrekรผpe รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ hedefleniyor. Kalan 10 milyar metrekรผp doฤal gaz ise TAP ile Avrupa’ya gรถnderilecek.
TANAP’ฤฑn Tรผrkiye-Gรผrcistan sฤฑnฤฑrฤฑnda Ardahan’ฤฑn Posof ilรงesi Tรผrkgรถzรผ kรถyรผnde baลlayan yolculuฤu, Kars, Erzurum, Erzincan, Bayburt, Gรผmรผลhane, Giresun, Sivas, Yozgat, Kฤฑrลehir, Kฤฑrฤฑkkale, Ankara, Eskiลehir, Bilecik, Kรผtahya, Bursa, Balฤฑkesir, รanakkale, Tekirdaฤ ve Edirne olmak รผzere 20 il ve 67 ilรงeden geรงerek Tรผrkiye-Yunanistan sฤฑnฤฑrฤฑnda sona eriyor.
TANAP’ta, SOCAR ve Gรผney Gaz Koridoru Aล’nin yรผzde 51, Boru Hatlarฤฑ ile Petrol Taลฤฑma Aล’nin yรผzde 30, BP’nin yรผzde 12 ve SOCAR Tรผrkiye Enerji Aล’nin de yรผzde 7 hissesi bulunuyor.
