Kรผresel ticarette yaลanan belirsizlik ve zorlaลan rekabet ลartlarฤฑnda mรผลteri portfรถyรผnรผ geniลletmek ve karlarฤฑnฤฑ artฤฑrmak amacฤฑyla ลirketler birleลme yolunu seรงiyor.
Son dรถnemde รถzellikle otomotiv, enerji, teknoloji ve ilaรง sektรถrlerinde faaliyet gรถsteren uluslararasฤฑ “mega” ลirketlerin birleลme gรถrรผลmeleri sฤฑklฤฑkla gรผndeme gelirken kรผresel satฤฑn alma dalgasฤฑna her gรผn yeni bir ลirket ekleniyor.
Ticaret savaลlarฤฑnฤฑn yarattฤฑฤฤฑ belirsizlik yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ korumacฤฑ tedbirler almaya iterken, kรผresel piyasalarda meydana gelen zorluklar ลirketleri varlฤฑklarฤฑnฤฑ sรผrdรผrebilmek, rekabet gรผรงlerini artฤฑrabilmek ve mรผลteri portfรถyรผnรผ geniลletebilmek iรงin birleลme ve devralmalara yรถnlendiriyor.
Birleลme, Satฤฑn Alma ve ฤฐttifaklar Enstitรผsรผ (IMAA) verilerinden derlenen bilgilere gรถre savunma sanayi sektรถrรผnde faaliyet gรถsteren United Technologies’in Raytheon’ฤฑ, ilaรง sektรถrรผndeki Bristol-Myers Squibb’in Celgene’i, eฤlence sektรถrรผndeki The Walt Disney Company’nin 21st Century Fox’u, enerji sektรถrรผndeki Saudi Aramco’nun Saudi Basic Industries Corporation’ฤฑ satฤฑn almasฤฑ 2019’daki mega birleลme ve devralmalar olarak dikkati รงekiyor. Sรถz konusu satฤฑn almalarฤฑn toplam bรผyรผklรผฤรผnรผn 330 milyar dolarฤฑ aลtฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor.
ฤฐtalyan Fiat Chrysler Automobiles (FCA), Peugeot ve Citroen markalarฤฑnฤฑn baฤlฤฑ bulunduฤu Fransฤฑz PSA Grubu ile muhtemel bir ticari birleลme konusunda gรถrรผลmeler yapฤฑlฤฑrken, taraflarฤฑn anlaลmasฤฑ durumunda oluลacak yeni ลirketin 50 milyar dolar piyasa deฤeriyle dรผnyanฤฑn en bรผyรผk otomotiv ลirketi olacaฤฤฑ tahmin ediliyor.
รte yandan yurt iรงinde de bazฤฑ ลirketlerin birleลme ve devralma mรผzakereleri gรผndeme geliyor. Bu kapsamda mesleki emeklilik fonu OYAK’ฤฑn akaryakฤฑt ve otogaz daฤฤฑtฤฑm ลirketleri TOTAL ve M Oil operasyonlarฤฑnฤฑ satฤฑn almak iรงin Demirรถren Holding ile baลladฤฑฤฤฑ gรถrรผลmeler devam ediyor.
Baลarฤฑsฤฑz sonuรงlanan gรถrรผลmeler
รte yandan ลirketler arasฤฑnda yรผrรผtรผlen birleลme ve devralma mรผzakerelerinin baลarฤฑsฤฑzlฤฑkla sonuรงlananlarฤฑ da bulunuyor.
FCA’nฤฑn bu yฤฑl Fransฤฑz Renault ile birleลme konusunda yaptฤฑฤฤฑ gรถrรผลmeler baลarฤฑsฤฑzlฤฑkla sonuรงlanmฤฑลtฤฑ. 35 milyar dolarlฤฑk piyasa deฤerindeki birleลme kararฤฑndan ฤฐtalyan-Amerikan ortaklฤฑฤฤฑndaki FCAโnฤฑn รงekilmesiyle sรถz konusu ลirketin ve Fransฤฑz Renaultโnun hisseleri hฤฑzla deฤer kaybetti. Birleลme olsaydฤฑ, yapฤฑlacak ortaklฤฑk, Japon Toyota ve Alman Volkswagenโin ardฤฑndan, mevcut piyasa deฤeriyle dรผnyanฤฑn en bรผyรผk รผรงรผncรผ otomobil ลirketi kurulmuล olacaktฤฑ.
Amerikalฤฑ ilaรง devi Pfizer ile ฤฐrlandalฤฑ Allergan’ฤฑn, yaklaลฤฑk 160 milyar dolarlฤฑk birleลmeyle, dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ilaรง ลirketi olmak iรงin harekete geรงmesine raฤmen, ABD’nin vergi mevzuatฤฑnda yapฤฑlan deฤiลiklikler nedeniyle iptal edildi. ฤฐki ลirketin birleลmesi New York merkezli Pfizer’in ikametini ฤฐrlanda’da gรถstererek daha az vergi รถdemesinin yolunu aรงacaktฤฑ.
ABD’li uluslararasฤฑ teknoloji ลirketi Xerox’un HP Inc’i satฤฑn almasฤฑnฤฑ iรงeren 30 milyarฤฑ aลkฤฑn anlaลma bรผyรผklรผฤรผne sahip gรถrรผลmeler de olumlu sonuรงlanmayan gรถrรผลmeler arasฤฑnda yerini aldฤฑ.
“Doฤru planlanmฤฑล ลirket evlilikleri istikrar ve kar getirir”
Baลkent รniversitesi ฤฐktisadi ve ฤฐdari Bilimler Fakรผltesi ฤฐลletme Bรถlรผmรผ รฤretim รyesi Prof. Dr. Feride Bahar Iลฤฑn, ลirket birleลmelerindeki temel felsefeyi deฤerlendirdi.
Kรผreselleลmeyle birlikte zorlaลan rekabet koลullarฤฑna dikkati รงeken Iลฤฑn, ลunlarฤฑ kaydetti:
“ลirket birleลmelerinde temel kaygฤฑ, mevcut yeteneklerin paylaลฤฑmฤฑyla daha bรผyรผk bir gรผรง olmak. Kรผreselleลmeyle birlikte zorlaลan rekabet koลullarฤฑnda ลirketler ‘evlilik’ yoluyla bir รงฤฑkฤฑล arฤฑyor. Baลka bir sebep de rakibi ortadan kaldฤฑrma dรผลรผncesidir. Satฤฑn almaya soฤuk bakan ลirketler birleลmeleri bรผyรผme potansiyeli gรถrdรผkleri iรงin olumlu karลฤฑlar oysa piyasada artฤฑk rakip olmaktan รงฤฑkarlar. Uluslararasฤฑ pazarlarda etkili lobi faaliyetlerini yรผrรผtmek de ลirket birleลmelerinin baลka bir nedeni. Yerel farkฤฑndalฤฑklarฤฑ doฤru analiz ederek, yabancฤฑ algฤฑsฤฑnฤฑ ortadan kaldฤฑrฤฑr.”
Iลฤฑn, รถte yandan ลirket evliliklerinin karฤฑ daฤฤฑtarak vergisel avantajlar da saฤladฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
ลirket birleลmelerinin marka deฤeri รผzerindeki etkisine de deฤinen Iลฤฑn, “Gรผnรผmรผzรผn en kritik bilanรงo dฤฑลฤฑ maddi olmayan duran varlฤฑk olan marka deฤeridir. ลirket birleลmelerinin buna etkisi de tartฤฑลฤฑlmazdฤฑr. Doฤru planlanmฤฑล ลirket evlilikleri, mutlu รงalฤฑลanlar, bol istikrar ve kar getirir.” deฤerlendirmesinde bulundu.
