Hafta iรงinde toplu iลten รงฤฑkarmalarla gรผndeme gelen Yapฤฑ Kredi Bankasฤฑ hafta sonu baลka bir geliลmeyle yine gรผndemdeydi.
Uluslararasฤฑ haber ajansฤฑ Reuters hafta sonunda Tรผrk ekonomisini yakฤฑndan ilgilendiren bir habere imza atarak รผlkenin en bรผyรผk sanayi ve finans topluluฤu olan Koรง Holding ile ฤฐtalyaโnฤฑn en bรผyรผk bankacฤฑlฤฑk Grubu UniCreditโin Yapฤฑ Kredi Bankasฤฑโndaki ortaklฤฑฤฤฑnฤฑ sona ermek รผzere olduฤunu yazdฤฑ.
Ajans รผรง farklฤฑ kaynaฤa dayandฤฑrdฤฑฤฤฑ haberde UniCreditโin kรผรงรผlme politikasฤฑ รงerรงevesinde, elindeki yรผzde 41โlik hisse senedini Koรง Grubuโna devredeceฤini belirtti. Ayrฤฑca bunun ne ฤฐtalyanlar ne de Tรผrk tarafฤฑna doฤrulatฤฑlamayan bir bankacฤฑlฤฑk kulisi olduฤunu da yazdฤฑ.
Yunanistan bir kenara bฤฑrakฤฑlฤฑrsa, Avrupaโda 2010 yฤฑlฤฑndan itibaren yaลanan bankacฤฑlฤฑk krizinde, en olumsuz etkilenen finans kuruluลlarฤฑnฤฑn ฤฐtalyan bankalarฤฑ olduฤu biliniyor. Bunlarฤฑ ฤฐspanyollar ve Fransฤฑz bankalarฤฑ takip ediyor. Aradan geรงen dokuz yฤฑlda durumu toparlamakta en รงok zorlananlarฤฑn baลฤฑnda yine ฤฐtalyan bankalarฤฑ geliyor.
Koรงโun Yapฤฑ Krediโdeki ortaฤฤฑ UniCredit ise krizde en รงok yaralanan bankalarฤฑn baลฤฑnda geldiฤi iรงin toparlanmak amacฤฑyla sฤฑk sฤฑk varlฤฑk satฤฑลฤฑ yapฤฑyor.
Banka son 10 yฤฑl iรงinde pek รงok yurt dฤฑลฤฑ iลtirakini sattฤฑ ve kรผรงรผlme yoluna gitti. Bu sรผreรง iรงinde Yapฤฑ Kredi hisseleri de UniCreditโin en karlฤฑ yatฤฑrฤฑmฤฑ olarak her zaman satฤฑล sรถylentileri iรงinde yer aldฤฑ.
Yani UniCreditโin Yapฤฑ Krediโyi satacaฤฤฑma yรถnelik benzer spekรผlatif haberler yaklaลฤฑk 10 yฤฑldฤฑr gรผndemden dรผลmรผyor. 2011 yฤฑlฤฑnda UniCreditโin Yapฤฑ Krediโdeki hisseleri satacaฤฤฑna iliลkin yine โรงok ciddiโ olarak lanse edilen iddialarฤฑ dรถnemin Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Mustafa Koรง โUnicredit CEO’su Federico Ghizzoni kadim dostumdur. Kendisiyle รงok yakฤฑn รงalฤฑลmalarฤฑmฤฑz oldu ve devam ediyoruz. Bรถyle bir ลey olacaฤฤฑ zaman ilk bizim haberimiz olur. O bakฤฑmdan ลu anda kesinlikle bรถyle bir olay sรถz konusu deฤilโ sรถzleriyle reddetmiลti.
Ancak ne yazฤฑk ki Mustafa Koรง 2016 yฤฑlฤฑnda yaลamฤฑnฤฑ yitirdi. โKadim dostumโ dediฤi Ghizzoni ise aynฤฑ yฤฑl UniCreditโin baลฤฑndan uzaklaลtฤฑrฤฑldฤฑ. Yerine ise Jean Pierre Mustier adฤฑnda bir Fransฤฑz atandฤฑ.
Mustier, gรถreve geliลinin ardฤฑndan Yapฤฑ Krediโdeki ortaklฤฑklarฤฑ iรงin herhangi olumsuz bir รงฤฑkฤฑลta bulunmadฤฑ. Ancak bankayฤฑ รถyle bir diyete soktu ki, UniCreditโin โArtฤฑk bunu da satmazโ diyebilecek herhangi bir varlฤฑฤฤฑ kalmadฤฑ. Mustierโin รถzellikle bu yฤฑl giriลtiฤi katฤฑ hamleler birรงok tabuyu yฤฑktฤฑ.
รrnek vermek gerekirse kรถkenleri 1473โe dayanan bankanฤฑn ฤฐtalya ve Avrupaโnฤฑn sekiz รผlkesinde bulunan ofis ve ลubelerinde yer alan yaklaลฤฑk 60 bin sanat eserinden oluลan UniCredit Sanat Koleksiyonu satฤฑลa รงฤฑkarฤฑldฤฑ. Pek รงok tanฤฑnmฤฑล ressam ve heykeltraลฤฑn eserlerinin bulunduฤu koleksiyonun bir bรถlรผmรผnรผn satฤฑลฤฑndan 50 milyon euro gelir saฤlandฤฑ. UniCredit her ne kadar bu satฤฑลlardan elde edilecek gelirle baลka sosyal projelere destek verileceฤini belirtse de buna inanmamak iรงin daha fazla delil var.
Banka sadece bununla da kalmadฤฑ. Son birkaรง ay iรงinde ฤฐtalyaโda bulunan รงok รถnemli varlฤฑklarฤฑnฤฑ elden รงฤฑkardฤฑ. Bunlar arasฤฑnda internet รผzerinden finans hizmetleri veren ve ฤฐtalyaโda son yฤฑllarฤฑn en parlak iลlerinden biri sayฤฑlan Finenco ile ฤฐtalyan yatฤฑrฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑndaki รถncรผ rolรผ nedeniyle bankalarฤฑn bankasฤฑ olarak adlandฤฑrฤฑlan Mediobancaโdaki hisseler yer alฤฑyor. Satฤฑlan ลirketlerin konumu ve sembolik รถzellikleri, UniCreditโin iรงinde bulunduฤu sฤฑkฤฑntฤฑlardan kurtulmak iรงin nelerden vazgeรงtiฤine dรถnรผk รถnemli bir gรถsterge olsa gerek.
Unicredit iki satฤฑลtan yaklaลฤฑk 2 milyar dolar gelir elde etti. Bu kazanรงlar batฤฑk krediler ve zombi ลirketler konusunda Tรผrkiyeโ ile benzer รถzellikler taลฤฑyan ฤฐtalyan bankacฤฑlฤฑk sisteminde pek รงok kez benzerini gรถrdรผฤรผmรผz gibi UniCreditโin sermayesini gรผรงlendirmek iรงin kullanฤฑlacak.
Bu anlattฤฑฤฤฑmฤฑz etkenler Mustafa Koรงโun โฤฐtalyanlar Yapฤฑ Krediโyi satmazโ dรถnemindeki ลartlardan รงok farklฤฑ bir dรถnemde olduฤumuzu kanฤฑtlฤฑyor. Ama UniCredit bugรผne kadar ฤฑsrarla elinde tuttuฤu ve uzun yฤฑllar elindeki en baลarฤฑlฤฑ aktifi olan Yapฤฑ Krediโyi ลimdi satarak zarar etmez mi?
2010 Kasฤฑmโฤฑnda Yapฤฑ Kredi Bankasฤฑโnฤฑn piyasa deฤeri 20 milyar dolarฤฑ aลarak rekor kฤฑrarken, UniCreditโin elindeki senetlerin deฤeri 8 milyar dolarฤฑ geรงiyordu. 2013โte Gezi olaylarฤฑ henรผz patlak vermiลken UniCreditโin hisselerinin deฤeri 7 milyar dolara yaklaลฤฑyordu. Bu kadar iyi fiyatlar varken Tรผrkiyeโden รงฤฑkmayan UniCredit ลimdi bankanฤฑn deฤeri 3.7 milyar dolara inip elindeki hisseler sadece 1.55 milyar dolara inmiลken neden satฤฑyor?
Sanฤฑrฤฑz UniCreditโle ilgili yukarฤฑda anlattฤฑฤฤฑmฤฑz durum konunun ฤฐtalyan ortak aรงฤฑsฤฑndan neden gรผndeme gelmiล olabileceฤi hakkฤฑnda bir fikir vermiลtir. Ayrฤฑca UniCreditโin Koรงโla bankacฤฑlฤฑk ortaklฤฑฤฤฑnฤฑn 2002 yฤฑlฤฑna dayandฤฑฤฤฑ ve Yapฤฑ Krediโnin daha sonra cazip koลullarla bรผnyeye katฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatmakta fayda var. Yani deyim yerindeyse UniCredit Tรผrkiyeโde bankacฤฑlฤฑฤa โtopraktan girdiโ ve ucuza mal etti. Bu nedenle ลimdi satsa bile zarar ettiฤini kimse sรถyleyemez.
Diฤer taraftan konunun Tรผrkiye ve Yapฤฑ Kredi aรงฤฑsฤฑndan taลฤฑdฤฑฤฤฑ farklฤฑlฤฑklar da var. Bunlar da en az ฤฐtalyan ortaฤฤฑn durumu kadar karamsar olabilir.
Tรผrkiyeโnin รผรงรผncรผ bรผyรผk รถzel bankasฤฑ konumundaki Yapฤฑ Kredi รผlkede son bir yฤฑldฤฑr yaลanan krizden en olumsuz etkilenen finansal kuruluลlardan biri.
Bankanฤฑn toplam 62 milyar TL sorunlu kredisi var. Bu onu nominal olarak en fazla riskli kredi taลฤฑyan banka yapฤฑyor. Ayrฤฑca Denizbankโtan sonra en kรถtรผ รถzkaynak/sorunlu kredi rasyosuna sahip banka haline getiriyor. Ayrฤฑlan karลฤฑlฤฑklardan ari ลekilde hala รถz kaynaklarฤฑndan daha fazla bir riskli krediyle boฤuลuyor.
Bu aรงฤฑdan bakarsak Yapฤฑ Krediโnin Koรง-Unicredit ortaklฤฑฤฤฑndaki en zor gรผnlerini yaลadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyebiliriz. รlkenin ekonomik ลartlarฤฑ da dรผลรผnรผldรผฤรผnde Koรง Grubu, Yapฤฑ Kredi iรงin en รงok taze sermaye ihtiyacฤฑ duyduฤunda yabancฤฑ ortaฤฤฑ tarafฤฑndan yalnฤฑz bฤฑrakฤฑlฤฑyor. Hatta satฤฑล bedeli de dรผลรผnรผldรผฤรผnde Koรงโun elinde Yapฤฑ Krediโye koymak iรงin altฤฑn deฤerinde bulunan taze sermayenin yabancฤฑ ortak tarafฤฑndan alฤฑnmasฤฑ sรถz konusu. Bu elbette Koรง aรงฤฑsฤฑndan sฤฑkฤฑntฤฑlฤฑ bir sรผreรง. (Ahval – Can Teoman)
