Uรงuล sรผrelerini kฤฑsaltmasฤฑ hedeflenerek Fransa’dan satฤฑn alฤฑnan deneme aลamasฤฑndaki hava trafik sistemi “Merge Point” istenen verimi vermedi. ฤฐstanbul Havalimanฤฑ’nda gรผnde 3 bin olarak hedeflenen hava trafiฤi bin 200’de kalฤฑnca uรงuลlarฤฑn sรผresi uzadฤฑ. 10-15 dakika fazladan yakฤฑt tรผketen THY’nin tรผm iลletme maliyetleri arttฤฑ.
Sรถzcรผ’den Yusuf Demir’in haberine gรถre, Tรผrk Hava Yollarฤฑ, Atatรผrk Havalimanฤฑ’nda 45 dakika sรผren Ankara uรงuลlarฤฑ iรงin planlanan sรผreyi ฤฐstanbul Havalimanฤฑ’nda 1 saat 35 dakikaya kadar รงฤฑkardฤฑ. Eskisinin iki katฤฑndan daha fazla olan bu deฤiลim, THY’nin internet sayfasฤฑnda, uรงuล bilgi ekranlarฤฑnda ve biletlerde de gรถrรผlรผyor. ฤฐncelendiฤinde sadece Ankara uรงuลlarฤฑnda deฤil, ฤฐstanbul Havalimanฤฑ baฤlantฤฑlฤฑ tรผm iniล ve kalkฤฑลlarda sรผrenin uzadฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor.
Daha รถnce kรผรงรผk havalimanlarฤฑnda denenen sistem ฤฐstanbul Havalimanฤฑ’nda denenmiล
Gecikmenin yeni havalimanฤฑnฤฑn konum ve fiziki ลartlarฤฑndan kaynaklanan sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑn yanฤฑnda Fransฤฑzlardan satฤฑn alฤฑnan yeni โMerge Pointโ (Birleลtirme Noktasฤฑ) adlฤฑ hava trafik kontrol sisteminden kaynaklandฤฑฤฤฑ ortaya รงฤฑktฤฑ. Dรผnyada รงoฤu Asya ve Afrika’da iki tanesi ise Seul ve Norveรง’te bulunan kรผรงรผk havaalanlarฤฑnda denenen sistem ilk defa bu boyutta bir hava sahasฤฑ ve 3 havalimanฤฑnda (ฤฐstanbul, Atatรผrk ve Sabiha Gรถkรงen) birden uygulanmaya baลlandฤฑ.
ฤฐlk aลamada gรผnde 2 binlere, daha sonra 3 bine รงฤฑkmasฤฑ hedeflenen uรงak trafiฤi bin 200’lerde kalฤฑnca ฤฐstanbul Havalimanฤฑ’nda sistemden istenen verim alฤฑnamadฤฑ.
Havacฤฑlฤฑk uzmanlarฤฑ, havada ve yerde gecikmelerin รถnรผne geรงmek, uรงuล emniyetini tesis etmek hedefiyle alฤฑnan sistemin, uygulamada tam tersi sonuรงlara neden olduฤunu kaydetti.
ฤฐsmini paylaลmak istemeyen bir uzman, โYeni sistem teorik olarak doฤru bir sistem ama Tรผrkiye’ye uymadฤฑ. รzellikle ฤฐstanbul Havalimanฤฑ’nda uรงuล sรผrelerinin kฤฑsalmadฤฑฤฤฑ รงok net bir ลekilde ortadadฤฑrโ dedi.
Sivil Havacฤฑlฤฑk Eski Genel Mรผdรผr Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Oktay Erdaฤฤฑ ise โBรถyle bir sistem alฤฑndฤฑysa uรงuล sรผresinin kฤฑsalmasฤฑ, uรงuล gรผvenliฤinin artmasฤฑ ve trafiฤin artmasฤฑ beklenir. Bรถyle bir ลey yok. O zaman bu kadar para neden harcandฤฑ. Her gรผn baลta THY olmak รผzere tรผm havayolu ลirketleri zarar ediyor. Bu Eurocontrol’รผn pazarladฤฑฤฤฑ bir proje. Bizi de kobay seรงtiler. Anlaลฤฑldฤฑ ki bize uygun deฤil. Ama maalesef geri dรถnรผลรผ yokโ diye konuลtu.
Sistemin satฤฑn alฤฑnmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan yaklaลฤฑk bir yฤฑl sรผreyle Devlet Hava Meydanlarฤฑ ฤฐลletmesi’nden hava trafik kontrolรถrleri Fransa’da eฤitimden geรงirildi. Tรผrkiye’de tรผm taraflarฤฑn katฤฑldฤฑฤฤฑ รงok sayฤฑda toplantฤฑ yapฤฑldฤฑ. Bu sรผreรงte THY veya diฤer havayolu ลirketlerinden itiraz ya da deฤiลiklik รnerisi gelmedi. Sistem ฤฐstanbul Havalimanฤฑ’nฤฑn aรงฤฑldฤฑฤฤฑ gรผn devreye girdi. Hava sahasฤฑnda deฤiลikliฤe gidildi. Yeni rotalar, yeni yaklaลma usulleri, yeni pist yaklaลma usulleri uygulanmaya baลlandฤฑ.
Fransฤฑzlarฤฑn geliลtirdiฤi sistem pasaport kontrolรผ yapฤฑlan salonlardaki labirent sistemine benziyor. Polise ulaลmak iรงin labirentte sฤฑraya girip รถnรผnรผzdekilerle birlikte โsโ รงizerek dolana dolana ilerlemeniz gerekiyor. Yani Ankara’dan kalkan ve 45 dakikada iniลi tamamlayacak bir uรงak, bu labirentte en az 10-15 dakika kaybediyor. Hem daha รงok yakฤฑt harcฤฑyor, hem personel kaynaฤฤฑ verimsiz kullanฤฑlmฤฑล oluyor, hem iลletme maliyetleri katlanฤฑyor.
Pilotlar ‘short-cut’ istiyor
Yoฤun hava trafik akฤฑลฤฑ olan havalimanlarฤฑnda dรผzenin saฤlanmasฤฑnda bรผyรผk katkฤฑ saฤlayan bu sistem, Tรผrkiye’ye uymadฤฑ. Atatรผrk Havalimanฤฑ’na denizden yaklaลฤฑp doฤrudan inen pilotlar, sadece 16-17 kilometre ilerdeki yeni limana neden dolana dolana yaklaลmak zorunda olduklarฤฑnฤฑ anlayamฤฑyor. ฤฐstanbul’a yaklaลan pilotlar, sฤฑk sฤฑk โshort cutโ (kestirme yol) istiyor. Yani โรnรผmde kimse yoksa dolandฤฑrmayฤฑn beni direkt ineyimโ diyor ama trafik รงok boล deฤilse bu รงoฤu zaman mรผmkรผn olmuyor.
En aฤฤฑr fatura THY’ye
Uรงuล sรผresindeki uzama, Tรผrkiye hava sahasฤฑnฤฑ yรผzde 65 oranฤฑnda kullanan ve ฤฐstanbul Havalimanฤฑ’nฤฑ รผs olarak kullanan Tรผrk Hava Yollarฤฑ’nฤฑ etkiliyor. En kฤฑsa uรงuลlarda bile 10-15 dakika geciken, bu nedenle daha รงok yakฤฑt tรผketen, dolayฤฑsฤฑyla tรผm iลletme maliyetleri katlanan THY sistemin en aฤฤฑr maฤduru durumunda. Zararฤฑn aลaฤฤฑ รงekilmesi iรงin รงรถzรผm bulmaya รงalฤฑลan THY’nin, รถzellikle kalkฤฑลlarda sistemi kฤฑsmen esneterek, daha kฤฑsa bir rota รงizilmesi iรงin DHMฤฐ ile temasta olduฤu gelen duyumlar arasฤฑnda.
