ฤฐstanbulโda beklenen deprem iรงin en bรผyรผk tehlikelerden biri de โdurdurulan metro projeleriโ olduฤu aรงฤฑklandฤฑ. Maden Mรผhendisleri Odasฤฑ yetkilileri, aรงฤฑlan tรผnellerin yรผzeydeki statik dengeyi bozduฤu uyarฤฑsฤฑnda bulunuyor.
Son yฤฑllarda ฤฐstanbul iรงin yapฤฑlmasฤฑ planlanan en bรผyรผk projelerin baลฤฑnda โmetro’ geliyordu. ฤฐstanbul Bรผyรผkลehir Belediyesi Baลkan Adayฤฑ Binali Yฤฑldฤฑrฤฑmโฤฑn 31 Mart 2019 Yerel Seรงimleri รถncesi aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ vaatlere gรถre, metro inลaatlarฤฑnฤฑn toplam uzunluฤu 285 kilometreyi bulacak, 100 yฤฑl รถnce metro yapmaya baลlayan ve bugรผn 402 kilometre hattฤฑ bulunan Londra ile aradaki fark kapatฤฑlacaktฤฑ. Ancak รถyle olmadฤฑ.
ฤฐhaleler 2016 ve 2017 arasฤฑnda ardฤฑ ardฤฑna aรงฤฑldฤฑ. Ancak 2018โin hemen baลฤฑnda, inลaatฤฑna baลlanan 6 metro hattฤฑnฤฑn yapฤฑmฤฑna ara verildi. รnce bu aranฤฑn kฤฑsa olacaฤฤฑ dรผลรผnรผlรผyordu. Aradan 1,5 yฤฑl geรงmesine, ฤฐBB baลkanlฤฑฤฤฑnฤฑn AKP’den CHP’ye geรงmesine raฤmen metro inลaatlarฤฑnฤฑn yapฤฑmฤฑ devam etmedi.
Maden Mรผhendisleri Odasฤฑ’nฤฑn (MMO) konuyla ilgili ilk aรงฤฑklamasฤฑ, projeler durdurulduktan hemen sonra, 5 Ocak 2108’de geldi. Aรงฤฑklamada metro inลaatlarฤฑ nedeniyle aรงฤฑlan tรผnellere dikkat รงekildi. Bu aรงฤฑklamanฤฑn ardฤฑndan yaklaลฤฑk 11 ay sonra, yapฤฑmฤฑ sรผren Bostancฤฑโdaki bir metro inลaatฤฑnda gรถรงรผk meydana geldi ve iki kiลi hayatฤฑnฤฑ kaybetti.
Tรผneller doฤanฤฑn dengesini bozuyor
24 ve 26 Eylรผl tarihlerinde meydana gelen deprem nedeniyle Maden Mรผhendisleri Odasฤฑ, ฤฐstanbulโu bekleyen bu tehlike konusunda bir kez daha uyardฤฑ. Yarฤฑm kalan tรผneller iรงin bir an รถnce harekete geรงilmesini istedi.
DW Tรผrkรงeโye konuลan, Maden Mรผhendisleri Odasฤฑ ฤฐstanbul ลubesi Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Mesut Erkan, yeraltฤฑnda aรงฤฑlan boลluklarฤฑn tahkim ederek sรผrdรผrรผlmesi gerektiฤinin kaรงฤฑnฤฑlmaz bilimsel bir gerรงek olduฤunu belirtiyor: “Aรงฤฑlan boลluklar doฤanฤฑn dengesini bozmak anlamฤฑna geliyor. Doฤa kendisini tekrar eski haline getirmek รผzere yanal, dรผลey yรผkleri birlikte getirir. Aรงฤฑlan boลluklar yeryรผzรผndeki yapฤฑnฤฑn statik dengesini bozacaฤฤฑndan ve bu yapฤฑlar aรงฤฑlan boลluklara kapatmak รผzere bir yรผk uygulayacaฤฤฑndan, bu da teknik anlamda gรถรงรผklere sebep olacaktฤฑr.โ
Normal koลullarda buranฤฑn gรผรงlendirerek iลin kesintisiz bir ลekilde tamamlanmasฤฑ gerektiฤinin altฤฑnฤฑ รงizen Erkan, โYarฤฑm yapฤฑlmฤฑล, tam gรผรงlendirilmemiล yeraltฤฑndaki boลluฤu olduฤu ลekilde bฤฑrakฤฑrsanฤฑz, burasฤฑ sรผrekli bir deformasyona maruz kalacak hareketler iรงerisinde olacaktฤฑrโ diyor. Erkan, ฤฐstanbulโda yaลanan depremi anlatarak, zamanฤฑnda buna dikkat รงektiklerini, depremin bu konu รผzerinde acilen durulmasฤฑ gerektiฤini de hatฤฑrlattฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor.
“Keลke haksฤฑz รงฤฑksaydฤฑkโ
Yeraltฤฑndaki boลluklarla ilgili sorunlarฤฑn olabileceฤini sรถylediklerini kaydeden Erkan, tam bu sฤฑrada da Eylรผl sonundaki depremlerle yeryรผzรผndeki yapฤฑlarฤฑn bozulmaya yรถnelik hareketlerinin riski daha da artฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ aktarฤฑyor. Maden Mรผhendisleri Odasฤฑ ฤฐstanbul ลubesi Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ, 2 Kasฤฑm 2018โde Bostancฤฑโda meydana gelen metro inลaatฤฑndaki gรถรงรผฤรผ hatฤฑrlatarak ลรถyle devam ediyor: โBostancฤฑโdaki metro kazasฤฑ, bu bahsettiฤimiz durdurulan projelerin dฤฑลฤฑnda รงalฤฑลan bir projeydi. Ancak orada da benzer bir sebep var. Doฤa kendini kapatmak รผzere, o dengeyi saฤlamak รผzere hareket etmeye รงalฤฑลฤฑyor. Oradaki sebepleri biz ลu an iรงin bilemeyiz. Herhangi bir proje hatasฤฑ mฤฑ, uygulama hatasฤฑ mฤฑ? Bir ลey gรถzden kaรงtฤฑ ki bu kaza meydana geldi. Bir de yรผzeye รงok yakฤฑn aรงฤฑlan bir tรผnel var orada. Yaลanmฤฑล olmasฤฑ bu konuda sรถylediklerimizi doฤrular nitelikte oldu. Keลke haksฤฑz รงฤฑksaydฤฑk. Bu gerรงek ortadayken gereken รถnemi vermemiz gerekiyor.โ
Erkan, bir an รถnce รงalฤฑลmalarฤฑn kaldฤฑฤฤฑ yerden devam etmesi, mรผmkรผnse projelerin tamamlanmasฤฑ, eฤer projelerin mutlaka durmasฤฑ gerekiyorsa da gรผรงlendirilerek gelecek bu tรผr olumsuzluklarฤฑn รถnรผne geรงilmesi gerektiฤi konusunda รงรถzรผm รถnerilerini sฤฑralฤฑyor.
Projelerin neden durduฤuna iliลkin resmi bir aรงฤฑklama yapฤฑlmadฤฑ. Ancak Erkan, bunun finansal kaynaklฤฑ olduฤunu belirterek โBu bilinen bir gerรงekโ diyor.
Maden Mรผhendisleri Odasฤฑ ฤฐstanbul ลube Sekreteri ve iล gรผvenliฤi uzmanฤฑ Mehmet Makar ise, durdurulan metro inลaatlarฤฑnฤฑn ลantiyelerinin ฤฐstanbulโun en merkezi yerlerinde olduฤunu, bu nedenle zaten yoฤun olan kent trafiฤine ekstra bir yรผk getirdiฤini hatฤฑrlatฤฑyor.
Vatandaล tedirgin
Durdurulan metro hatlarฤฑndan biri de รekmekรถy-Sancaktepe arasฤฑnda yapฤฑlmasฤฑ planlanan 17,8 kilometrelik hat. ลantiye Sancaktepeโnin en merkezi noktasฤฑnda. Caddenin her iki tarafฤฑnda bariyerlerle kapatฤฑlmฤฑล ลantiyelerde sadece birer gรผvenlik gรถrevlisi duruyor. ลantiyelerin birinin hemen รผzerinde bรผyรผkรงe bir tabela dikkat รงekiyor: โSarฤฑgazi duraฤฤฑ yakฤฑnda buradaโ. Ancak yaklaลฤฑk 1,5 yฤฑldฤฑr ลantiyede en kรผรงรผk bir hareketlilik yok.
30 yฤฑldฤฑr Sancaktepeโde yaลayan metal teknikeri Aladdin Gรถnรผlalรงak, metro inลaatฤฑnฤฑn uzun sรผredir durduฤunu bildiฤini sรถyleyerek, โฤฐstanbul yoฤun bir ลehir. Sabah iลe gidiลlerde, akลam iล รงฤฑkฤฑลlarฤฑnda รถzellikle metronun olmamasฤฑ yaลam standartlarฤฑmฤฑzฤฑ รงok zorluyor. Bir gรผvence alฤฑnmadฤฑktan sonra bir kazฤฑ yapฤฑldฤฑysa mutlaka bir zararฤฑ vardฤฑrโ diyor.
Melih Aydฤฑn da atฤฑl durumdaki ลantiyenin hemen karลฤฑsฤฑndaki bir dรผkkanda รงalฤฑลฤฑyor. โ5,8 ลiddetinde bir deprem oldu. Sonrasฤฑnda da her gรผn artรงฤฑ depremler meydana geldi. Yeraltฤฑnda mutlaka bir kayฤฑp olmuลtur. Muhtemelen epey hazar gรถrmรผลtรผrโ diyerek tedirginliฤini dile getiriyor.
Toplam uzunluk 77 kilometre
Maden Mรผhendisleri Odasฤฑโna gรถre, durdurulan 6 metro projesinin toplam uzunluฤu 77 kilometre. Projelerin isimleri ve diฤer detaylarฤฑ ลรถyle:
* Proje adฤฑ: รekmekรถy โ Sancaktepe Sultanbeyli Metrosu ฤฐle Sarฤฑgazi (Hastane) Taลdelen Yenidoฤan Metrosu ฤฐnลaat Ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj Ve ฤฐลletmeye Alma ฤฐลleri Yapฤฑm ฤฐลi. Uzunluฤu: 17,8 kilometre. Fiyatฤฑ: 2 Milyar 342 milyon TL. Sรผresi: 1020 gรผn
* Proje Adฤฑ: Kirazlฤฑ โ Halkalฤฑ Metrosu ฤฐnลaat Ve Elektromekanik ฤฐลleri, Yer Altฤฑ Aktarma Merkezi (Otopark) Ve Depo Alanฤฑ ฤฐnลaatฤฑ Yapฤฑm ฤฐลi. Uzunluฤu: 9,7 kilometre. Fiyatฤฑ: 2 milyar 414 milyon TL. Sรผresi: 1020 gรผn
* Proje Adฤฑ: รmraniye Ataลehir Gรถztepe Metrosu ฤฐnลaat Ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj Ve ฤฐลletmeye Alma ฤฐลleri Yapฤฑm ฤฐลi. Uzunluฤu: 13 kilometre. Fiyatฤฑ: 2 milyar 469 milyon TL. Sรผresi: 1020 gรผn
* Proje Adฤฑ: Kaynarca Pendik Tuzla Metrosu ฤฐnลaat Ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj Ve ฤฐลletmeye Alma ฤฐลleri Yapฤฑm ฤฐลi. Uzunluฤu: 12 kilometre. Fiyatฤฑ: 1 milyar 613 milyon TL. Sรผresi: 1020 gรผn
* Proje Adฤฑ: Baลakลehir Kayaลehir Metro Hattฤฑ ฤฐnลaat ve Elektromekanik ฤฐลleri Yapฤฑm ฤฐลi. Uzunluฤu: 6 kilometre. Fiyatฤฑ: 969 milyon TL. Sรผresi: 900 gรผn
* Proje Adฤฑ: Mahmutbey-Bahรงeลehir-Esenyurt Metro Hattฤฑ ฤฐnลaat ve Elektromekanik ฤฐลleri. Uzunluฤu: 18,5 kilometre. Fiyatฤฑ: 3 milyar 49 milyon TL. Sรผresi: 1080 gรผn
ฤฐmamoฤlu: Tekrardan baลlatฤฑyoruz
DW Tรผrkรงeโnin ulaลtฤฑฤฤฑ ฤฐBB kaynaklarฤฑ bu konuda bir aรงฤฑklama yapmayacaklarฤฑnฤฑ iletti. Ancak Maden Mรผhendisleri Odasฤฑโnฤฑn aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑn ardฤฑndan CHP’li ฤฐBB Baลkanฤฑ Ekrem ฤฐmamoฤlu’ndan, Twitter รผzerinden bir aรงฤฑklama geldi. Durdurulan projeler iรงin detaylฤฑ bir รงalฤฑลma yaptฤฑklarฤฑnฤฑ belirten ฤฐmamoฤlu, 18 Eylรผl 2019โda ลunlarฤฑ yazdฤฑ: “ฤฐstanbul hatalฤฑ projelerin bedelini รถdememeli. Yarฤฑm bฤฑrakฤฑlmฤฑล metro projeleri ve yeraltฤฑ รงalฤฑลmalarฤฑyla ilgili detaylฤฑ bir รงalฤฑลma yapฤฑyoruz. Gรถztepe-Ataลehir-รmraniye hattฤฑnฤฑn yapฤฑmฤฑna da cuma gรผnรผ tekrardan baลlฤฑyoruz.โ
