Morgan Stanley‘e gรถre, dolarฤฑn merkez bankalarฤฑnฤฑn ve uluslararasฤฑ ticaretin en รถnemli para birimi olma statรผsรผ muhtemelen yakฤฑn zamanda kaybolmayacak.
Yatฤฑrฤฑm bankasฤฑ, ABD dolarฤฑnฤฑn eninde sonunda dรผnyanฤฑn en รงok tutulan ve en yaygฤฑn kullanฤฑlan para birimi olmaktan รงฤฑkarฤฑlabileceฤine dair korkulara iลaret etti. Bazฤฑ yorumcular, รin yuanฤฑ ya da Japon yeni gibi rakiplerin ve hatta ortak bir BRICS para biriminin dolarฤฑn statรผsรผnรผ bozabileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulunsa da Morgan Stanley stratejistleri, dolarฤฑn hakimiyetinin yakฤฑn zamanda ortadan kalkmayacaฤฤฑnฤฑ nedenleriyle aรงฤฑkladฤฑ.
Bankanฤฑn geliลmekte olan piyasalar iรงin FX stratejisi baลkanฤฑ James Lord, yakฤฑn tarihli bir podcast’te ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Kรผresel hisse senedi piyasalarฤฑ dรผลmeye baลladฤฑฤฤฑnda ve kรผresel ekonomi resesyona girme eฤiliminde olduฤunda hangi para birimine sahip olmak istersiniz? ABD dolarฤฑ cinsinden pozisyon almak istersiniz, รงรผnkรผ tarihsel olarak bu tรผr olaylara dรถviz kuru tepkisi bu yรถnde olmuลtur”
ลirketin ABD kamu politikalarฤฑ araลtฤฑrma mรผdรผrรผ Michael Zezas, “Sonuรง olarak, hakim para birimi dolarฤฑnฤฑn gerรงekten bir rakibi yok” diye ekledi.
Firma, dolarฤฑn finansal piyasalardaki en รผst dรผzey konumunu koruyacak รผรง faktรถre iลaret etti:
1. Yuan, dolara meydan okuyacak kadar likit deฤil
Stratejistler, Pekin’deki yetkililerin dรผnya sahnesinde dolara rakip olarak konumlandฤฑrmaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ รin yuanฤฑnฤฑn, dolarฤฑn hakimiyetini gerรงekten bozacak kadar likit olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Bu, kฤฑsmen รin’in para birimi รผzerinde uyguladฤฑฤฤฑ ve รผlkeye girip รงฤฑkabilecek nakit miktarฤฑnฤฑ sฤฑnฤฑrlayan sฤฑkฤฑ sermaye kontrollerinden kaynaklanฤฑyor.
Lord sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
“Yakฤฑn zamanda ABD dolarฤฑna anlamlฤฑ bir ลekilde meydan okumasฤฑ pek olasฤฑ gรถrรผnmรผyor. Bunu yapmak iรงin รin’in para birimi รผzerindeki kontrolรผnรผ gevลetmesi ve sermaye hesabฤฑnฤฑ aรงmasฤฑ gerektiฤini dรผลรผnรผyoruz. Pekin’in bunu yakฤฑn zamanda yapmak istemesi pek mรผmkรผn gรถrรผnmรผyor”.
Tรผketici talebindeki dรผลรผล ve รผlkede devam eden emlak krizi nedeniyle รin ekonomisine iliลkin soru iลaretleri de devam ediyor.
Lord, “รin ikili ticaretinin daha bรผyรผk bir kฤฑsmฤฑnฤฑ ABD dolarฤฑ cinsinden yapma konusunda bir miktar ilerleme kaydedebilir, ancak bunun kรผresel para birimi hakimiyeti รถlรงรผtleri รผzerindeki etkisi muhtemelen sฤฑnฤฑrlฤฑ olacaktฤฑr” ifadelerini kullandฤฑ.
2. ABD’nin borcuna iliลkin endiลeler dolarฤฑ etkilemeyecek.
Dolarฤฑn rezerv para olma statรผsรผnรผ kaybedeceฤini sรถyleyenlerin bir baลka iddiasฤฑ da ลu: ABD’nin artan borรง bakiyesine iliลkin endiลeler arttฤฑkรงa dolara olan gรผvenin azaldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylรผyorlar. Bu yฤฑl itibariyle hรผkรผmet rekor bir miktar olan 34 trilyon dolarฤฑn รผzerinde borรงlandฤฑ.
Yine de, para biriminin uzun sรผredir yรผksek likiditeye sahip bir gรผvenli liman varlฤฑฤฤฑ olarak sahip olduฤu itibar gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda, bunun ABD dolarฤฑna olan gรผven รผzerinde รงok az etkisi var.
Zezas, “Endiลeyi anlฤฑyorum, ancak รถngรถrรผlebilir gelecek iรงin deฤiลen bir ลey” dedi ve ekledi: “ABD’deki seรงim sonucuna baฤlฤฑ olarak, masada bir miktar mali geniลleme var, ancak bize gรถre bu korkunรง deฤil ve Fed’in enflasyonla mรผcadele edemeyeceฤini dรผลรผnmediฤimiz sรผrece – ve ekonomistlerimiz kesinlikle yapabileceklerini dรผลรผnรผyor – o zaman dolarฤฑn istikrarsฤฑz bir para birimi haline gelmesine yรถnelik bir kanal gรถrmek zor.”
Pandemi dรถnemi harcamalarฤฑ ve artan borรง seviyelerine raฤmen enflasyon 2022’den bu yana en yรผksek seviyelerinden รถnemli รถlรงรผde geriledi. En son enflasyon raporuna gรถre Mayฤฑs ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ yฤฑllฤฑk bazda sadece %3,3 artarak birkaรง yฤฑl รถnceki %9,1’lik zirve seviyesine geriledi.
3. Kripto uygulanabilir bir alternatif deฤil
Stratejistler, bitcoin gibi kripto para birimlerinin likit olmasฤฑna raฤmen, dolara gerรงek bir alternatif olarak kabul edilemeyecek kadar deฤiลken olduฤunu sรถyledi.
Morgan Stanley’in G10 FX stratejisi baลkanฤฑ David Adams, “Eฤer elimde ayda %10 artan bir kripto para tutuyorsam, bunu ticaret iรงin kullanma olasฤฑlฤฑฤฤฑm azalฤฑr ve bunun yerine fiyat artฤฑลฤฑndan faydalanmak iรงin cรผzdanฤฑmda biriktiririm” dedi. Adams ayrฤฑca “ลimdi, makul insanlar kripto paralarฤฑn deฤer kazanacaฤฤฑ ya da kaybedeceฤi konusunda hemfikir olmayabilir, ancak ben baskฤฑn bir para birimi iรงin en iyi sonucun ikisi de olmadฤฑฤฤฑnฤฑ iddia ediyorum” ifadelerini kullandฤฑ.
Diฤer ekonomi uzmanlarฤฑ da dolarฤฑn yakฤฑn zamanda hakim konumunu kaybedeceฤine ihtimal vermiyor. Daha รถnce Business Insider’a konuลan ekonomistler, baskฤฑn bir para biriminin “gรผvenli” olarak kabul edilmesinin ardฤฑndan insanlarฤฑn diฤer para birimlerine geรงmesinin zaman alacaฤฤฑ iรงin, baskฤฑn bir para biriminin yerinden edilmesinin on yฤฑllar boyunca gerรงekleลen bir ลey olduฤunu sรถylemiลti.
