รin’in “Chang’e 4” adlฤฑ insansฤฑz uzay aracฤฑ, Ay’ฤฑn gรผney kutbundaki Aitken havzasฤฑnฤฑ incelemek รผzere ‘karanlฤฑk yรผz’ olarak bilinen bรถlgeye baลarฤฑ ile iniล yaptฤฑ.
Chang’e 4’un indiฤi, Ay’ฤฑn yรผzeyindeki en bรผyรผk, en eski ve en derin krater olan Aitken havzasฤฑ hakkฤฑnda fazla ลey bilinmiyor.
Bugรผne dek uzay araรงlarฤฑ Ay’ฤฑn karanlฤฑk yรผzรผnรผn fotoฤraflarฤฑnฤฑ รงekse de Chang’e 4’e dek hiรงbir uzay aracฤฑ buraya inmedi.
ฤฐlk adฤฑmฤฑ baลarฤฑ ile gerรงekleลtirilen gรถrev, uzay araลtฤฑrmalarฤฑ alanฤฑnda ABD ve Rusya’yฤฑ yakalamaya รงalฤฑลan รin iรงin รถnemli bir adฤฑm oldu.
Dรผnya’dan gรถrmenin mรผmkรผn olmadฤฑฤฤฑ, karanlฤฑk yรผze inen araรง ile iletiลim iรงin รin uzay ajansฤฑ, Mayฤฑs ayฤฑnda bir yansฤฑtฤฑcฤฑ uydu fฤฑrlatmฤฑลtฤฑ.
Ay’ฤฑn oluลumuna dair yeni veriler elde edilebilir
Chang’e 4’un Ay’ฤฑn yรผzeyi ile ilgili ayrฤฑntฤฑlฤฑ รถlรงรผmlerin yapmasฤฑ ve mineral bileลimi hakkฤฑnda bilgi toplamasฤฑ hedefleniyor.
Derin bir krater olan Aitken havzasฤฑnฤฑn, Ay’ฤฑn oluลumundan kฤฑsa bir sรผre sonra dev bir รงarpma etkisiyle oluลtuฤu ve bu รงarpmayla uydunun merkezindeki bazฤฑ maddelerin yรผzeye รงฤฑktฤฑฤฤฑ tahmin ediliyor.
Eฤer gรถrev umulduฤu gibi sonlanฤฑrsa Ay’ฤฑn oluลumuna dair yeni veriler elde edilebilir.
Ay’ฤฑn kendi etrafฤฑnda ve Dรผnya etrafฤฑnda dรถnรผล sรผresi aynฤฑ olduฤu iรงin buradan bakฤฑldฤฑฤฤฑnda hep aynฤฑ yรผzรผnรผ gรถrรผyoruz. Diฤer yรผzรผ gerรงekten “karanlฤฑk” olduฤu iรงin deฤil, ama hakkฤฑnda bilgi sahibi olmadฤฑฤฤฑmฤฑz iรงin รถyle adlandฤฑrฤฑlฤฑyor.
Ay’ฤฑn karanlฤฑk yรผzรผne yerleลtirilecek teleskobun, dรผnya kaynaklฤฑ radyo dalgalarฤฑndan arฤฑnmฤฑล olacaฤฤฑ iรงin, gรผneลten ve uzayฤฑn derinliklerinden gelecek elektromanyetik dalgalara karลฤฑ da duyarlฤฑ olmasฤฑ bekleniyor.
Chang’e 4 bu bรถlgenin elektromanyetik bakฤฑmdan ne kadar temiz olduฤunu ve bu ihtimalin olabilirliฤini de inceleyecek.
Uzmanlar karanlฤฑk yรผze yerleลtirilecek bir teleskobun uzay araลtฤฑrmalarฤฑ bakฤฑmฤฑndan yeni olanaklar yaratabileceฤini sรถylรผyor.
