Anayasa Mahkemesi, annesinin saฤlฤฑk sorunlarฤฑnฤฑ gerekรงe gรถsteren memurun baลka yere yapฤฑlan gรถrevlendirmesinin sona erdirilmesi isteฤinin reddini, aile hayatฤฑna saygฤฑ hakkฤฑnฤฑn ihlali saydฤฑ
Resmi Gazete’de yayฤฑmlanan karara gรถre, 2001’de Denizcilik Mรผsteลarlฤฑฤฤฑ ฤฐstanbul Bรถlge Mรผdรผrlรผฤรผnde รงalฤฑลan memur, Ambarlฤฑ Liman Baลkanlฤฑฤฤฑna geรงici olarak gรถrevlendirildi.
Annesinin aฤฤฑr hasta olmasฤฑnฤฑ gerekรงe gรถstererek geรงici gรถrevlendirmenin sona erdirilmesini isteyen memur, 13 Kasฤฑm 2001, 14 Mart 2003 ve 1 Ekim 2003 tarihlerinde baลvuruda bulundu.
Baลvurular sonrasฤฑnda idarece, 11 Ekim 2003’te geรงici gรถrevlendirme iptal edildi. Bu sฤฑrada, bazฤฑ davranฤฑลlarฤฑ nedeniyle memur hakkฤฑnda amiri tarafฤฑndan ลikayette bulunuldu. Savunmasฤฑ alฤฑnan memur, devlet memuruna yakฤฑลmayan tutum ve davranฤฑลlarda bulunduฤu bildirilerek 6 ลubat 2006’da ikaz edildi, bir gรผn sonra ise tekrar Ambarlฤฑ Liman Baลkanlฤฑฤฤฑna gรถrevlendirildi.
Memur, sรถz konusu gรถrevlendirmenin iptali istemiyle dava aรงtฤฑ. ฤฐstanbul 2. ฤฐdare Mahkemesi, 2007’de verdiฤi kararla idari iลlemi iptal etti. Memurun annesi ise 15 Aralฤฑk 2008’de yargฤฑlama sรผrdรผฤรผ sฤฑrada hayatฤฑnฤฑ kaybetti.
ฤฐlk derece mahkemesinin kararฤฑ idare tarafฤฑndan temyiz edildi. Danฤฑลtay 5. Dairesi mahkeme kararฤฑnฤฑn bozulmasฤฑna hรผkmetti. Memurun, karar dรผzeltme talebi de reddedildi.
Bozma kararฤฑna uyan mahkeme, 4 Kasฤฑm 2011’de davayฤฑ reddetti. Memurun, temyiz ve karar dรผzeltme talepleri kabul edilmedi.
Baลvurucu memur, mahkemenin gecici gรถrevlendirmenin iptaline yรถnelik 2007’de verdiฤi karardan sonra รผst รผste iki kez aynฤฑ yere gรถrevlendirilmesinde idarenin hizmet kusuru olduฤunu ileri sรผrerek idare aleyhine tam yargฤฑ davasฤฑ aรงtฤฑ. ฤฐstanbul 2. ฤฐdare Mahkemesi, 2009’da davayฤฑ kฤฑsmen kabul ederek baลvurucuya bin lira tazminat รถdenmesine hรผkmetti. Kararda, idarenin baลvurucunun annesinin hayati derecedeki saฤlฤฑk sorunlarฤฑnฤฑ bilmesine karลฤฑn hukuka aykฤฑrฤฑ olduฤu yargฤฑ kararฤฑyla saptanan bir iลlemle baลvurucuyu ikinci kez gรถrevlendirmesinin hizmet kurusu teลkil ettiฤini vurguladฤฑ.
ฤฐstanbul Bรถlge ฤฐdare Mahkemesi 2010’da kararฤฑ hukuka uygun bularak idarenin itirazฤฑnฤฑ reddetti.
Yaลanan sรผrecin ardฤฑndan memur, Anayasa Mahkemesine 26 ลubat 2014’te bireysel baลvuruda bulundu. Baลvurucu, hukuka aykฤฑrฤฑ gรถrevlendirmenin iptal edilmemesi nedeniyle bakฤฑmฤฑnฤฑ yapamadฤฑฤฤฑ annesinin vefat ettiฤini belirterek aile hayatฤฑna saygฤฑ ve yaลam haklarฤฑnฤฑnฤฑn, kรถtรผ muamele yasaฤฤฑnฤฑn ihlal edildiฤini ileri sรผrdรผ.
Yรผksek Mahkeme, aile hayatฤฑna saygฤฑ hakkฤฑnฤฑn ihlal edildiฤine, baลvurucuya 20 bin lira manevi tazminat รถdenmesine hรผkmetti.
Kamu gรถrevlilerinin gรถrev yerlerinin deฤiลtirilmesindeki takdir yetkisi kullanฤฑlฤฑrken aile hayatฤฑna saygฤฑ hakkฤฑnฤฑn devlete yรผklediฤi pozitif yรผkรผmlรผlรผklerin de dikkate alฤฑnmasฤฑ gerektiฤine iลaret edilen kararda, naklen atama iลlemine tabi tutulan kamu gรถrevlisinin menfaatleri ile idarenin ihtiyaรงlarฤฑ arasฤฑnda makul bir dengenin gรถzetilmesi vurgulandฤฑ.
Baลvurucunun annesinin aฤฤฑr hasta olduฤuna dair saฤlฤฑk raporlarฤฑnฤฑ idareye sunduฤunun hatฤฑrlatฤฑldฤฑฤฤฑ kararda, saฤlฤฑk mazereti hakkฤฑnda idarenin bilgisinin olduฤu ifade edildi.
Kararda, hasta ve bakฤฑma muhtaรง annesine bakabilmesinin ve onun gรผndelik ihtiyaรงlarฤฑnฤฑ giderebilmesinin kolaylaลtฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn, bu husustaki hukuki ve fiili engellerin ortadan kaldฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn, aile hayatฤฑna saygฤฑ hakkฤฑnฤฑn devlete yรผklediฤi pozitif yรผkรผmlรผlรผklerin bir gereฤi olduฤuna dikkat รงekildi.
Baลvurucunun gรถrev yerinin deฤiลtirilmesine iliลkin tasarruflarda bulunulurken devletin bu yรผkรผmlรผlรผฤรผne de yeterli รถlรงรผde aฤฤฑrlฤฑk verilmesi gerektiฤinin bildirildiฤi kararda, bu yรผkรผmlรผlรผฤรผn baลvurucunun gรถrev yerinin hiรงbir koลulda deฤiลtirilemeyeceฤi anlamฤฑna gelmediฤi, idare tarafฤฑndan ortaya konulan gerekรงeler ve derece mahkemelerinin bu gerekรงelerle ilgili deฤerlendirmelerinin รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑ belirtildi.
Kararda, baลvurucunun gรถrev yerinin deฤiลtirilmesinin gerekรงelerinden birinin de amirine karลฤฑ devlet memuruna yakฤฑลmayan tutum ve davranฤฑลlarda bulunduฤu iddiasฤฑ olduฤu anฤฑmsatฤฑldฤฑ.
“YETERLฤฐ GEREKรE ORTAYA KONULMADIฤI ANLAลILMIลTIR”
Gรถrevlendirme iลlemine karลฤฑ aรงฤฑlan iptal davasฤฑnda derece mahkemesince baลvurucunun daha รถnce devlet memuruna yakฤฑลmayan tutum ve davranฤฑลlarda bulunmasฤฑ nedeniyle yazฤฑlฤฑ ikaz edildiฤi gรถz รถnรผnde bulundurularak davanฤฑn reddedildiฤinin aktarฤฑldฤฑฤฤฑ kararda, “ฤฐptal davasฤฑna bakan derece mahkemesince baลvurucunun annesinin saฤlฤฑk mazeretine yรถnelik olarak hiรงbir deฤerlendirme, aรงฤฑklama ve tartฤฑลmada bulunulmadฤฑฤฤฑ, aile hayatฤฑna saygฤฑ hakkฤฑnฤฑn ihlal edildiฤi iddialarฤฑ hakkฤฑnda ilgili ve yeterli gerekรงe ortaya konulamadฤฑฤฤฑ anlaลฤฑlmฤฑลtฤฑr.” deฤerlendirmesinde bulunuldu.
Baลvurucunun, iptal davasฤฑna iliลkin yargฤฑlama sรผrecinde tam yargฤฑ davasฤฑnฤฑn lehine sonuรงlanmฤฑล olduฤunu, tarafฤฑna tazminat verilmesine hรผkmedildiฤini bildirmesine raฤmen derece mahkemesinin karar gerekรงesinde bu hususa yรถnelik bir inceleme yapฤฑlmadฤฑฤฤฑnฤฑn ifade edildiฤi kararda, ลu tespitlere yer verildi:
“Olayda baลvurucunun annesinin saฤlฤฑฤฤฑyla ilgili mazeretine raฤmen baลka bir yere gรถrevlendirilmesine iliลkin iลlem, bu iลleme karลฤฑ aรงฤฑlan iptal davasฤฑnda hukuka uygun kabul edilirken bu iลlem dolayฤฑsฤฑyla aรงฤฑlan tam yargฤฑ davasฤฑnda ise hukuka aykฤฑrฤฑ bulunmuลtur. ฤฐptal davasฤฑna bakan mahkemenin tam yargฤฑ davasฤฑnฤฑn sonucundan bilgisi bulunmasฤฑna karลฤฑ bu konuda hiรงbir tartฤฑลma yapmadฤฑฤฤฑ ve bir gerekรงe ortaya koymadฤฑฤฤฑ vurgulanmalฤฑdฤฑr. Tรผm bu nedenlerle derece mahkemesi karar gerekรงesinin gรถrevlendirme iลlemiyle gรผdรผlen kamu yararฤฑ meลru amacฤฑ ile baลvurucunun aile hayatฤฑna saygฤฑ hakkฤฑ arasฤฑnda adil denge kurulmasฤฑna yรถnelik ilgili ve yeterli unsurlara sahip olmadฤฑฤฤฑ anlaลฤฑlmaktadฤฑr. Dolayฤฑsฤฑyla bireysel baลvuruya konu olayda aile hayatฤฑna saygฤฑ hakkฤฑ kapsamฤฑndaki pozitif yรผkรผmlรผlรผklerinin kamu makamlarฤฑnca yerine getirilmediฤi sonucuna varฤฑlmฤฑลtฤฑr.”
