Peki bu gelenek nasฤฑl baลladฤฑ? Ekonomiye etkileri ne?
Black Friday, insanlarฤฑn her yฤฑl Kasฤฑm’ฤฑn dรถrdรผncรผ perลembesinde kutlanan ลรผkran Gรผnรผ’nden sonraki Cuma gรผnรผ aileleriyle kent merkezlerinde alฤฑลveriลe รงฤฑktฤฑฤฤฑ ABD’de baลlayan bir gelenek.
Bu gรผnde olabildiฤince fazla mรผลteriye รผrรผn satmak isteyen ลirketler ise indirimlerinde birbirileriyle yarฤฑลฤฑyor.
ลรผkran Gรผnรผ’nden sonraki cumalarฤฑn bu รถzelliฤi, kent merkezlerinde trafik yoฤunluฤunu artฤฑrฤฑyor.
ABD’den dรผnyaya yayฤฑldฤฑ
Kรผreselleลmeyle birlikte Black Friday’de indirim yapma kรผltรผrรผ, ABD’den diฤer รผlkelere de yayฤฑlmaya baลladฤฑ.
รnce ABD’nin kuzey komลusu Kanada bunu benimsedi. Kanadalฤฑlarฤฑn Black Friday’lerde sฤฑnฤฑr kentlerinden ABD’ye giderek alฤฑลveriล yapmasฤฑ, bunu kolaylaลtฤฑran bir etkendi.
Bugรผn Hindistan’dan Meksika’ya kadar รงok sayฤฑda รผlkede Black Friday indirimleri yapฤฑlฤฑyor.
ฤฐngiltere’de de 2010’dan itibaren Black Friday’e yรถnelik pazarlama kampanyalarฤฑ arttฤฑ.
ABD’li รงevrimiรงi alฤฑลveriล sitesi Amazon, indirimlerini ฤฐngiltere sitesinde de uygulamaya baลlarken ABD’li Walmart’ฤฑn sahibi olduฤu ASDA sรผpermarketlerinde de Black Friday dรผzenlendi. ฤฐndirimler zamanla diฤer ลirketlere de yayฤฑldฤฑ.
Sanal alฤฑลveriลin yaygฤฑnlaลmasฤฑyla birlikte internet siteleri Black Friday’den sonraki Pazartesi gรผnรผnรผ Cyber Monday (Siber Pazartesi) ilan ederek o gรผnlerde de bรผyรผk indirimler dรผzenlemeye baลladฤฑ.
ฤฐnternet siteleri iรงin yaratฤฑlan Black Friday alan adฤฑ olan .blackfriday de 2014’te kullanฤฑma sunuldu. 2 yฤฑl iรงinde 2 bine yakฤฑn site alan adฤฑnฤฑ kullanmaya baลladฤฑ.
ฤฐngiltere’deki iล dรผnyasฤฑ gazetesi City A.M.’e gรถre รผlkedeki Black Friday alฤฑลveriล hacmi 2015 yฤฑlฤฑnda yaklaลฤฑk yรผzde 30 artฤฑลla 1,1 milyar sterline ulaลtฤฑ ve tarihte ilk defa 1 milyar sterlini aลtฤฑ.
Cyber Monday alฤฑลveriลi de benzer bir artฤฑลla 720 milyon sterlinden 968 milyona รงฤฑktฤฑ.
ABD’de ise Black Friday’de harcanan para รงok daha fazla.
Tรผrkiye’de elektronik indirimleri ve ‘Ak Cuma‘
Black Friday son yฤฑllarda Tรผrkiye’deki bazฤฑ maฤazalarda da gรถrรผlebiliyor.
รlkenin en bรผyรผk รงevrimiรงi alฤฑลveriล sitelerinden biri 2015’te Black Friday indirimleri uygulamaya baลlarken bir muhafazakar giyim firmasฤฑ ise Black Friday’e karลฤฑ aynฤฑ gรผnรผ White Friday (Ak Cuma) ilan ederek indirim uyguladฤฑ.
Bu yฤฑl bazฤฑ elektronik maฤazalarฤฑ da รงeลitli indirimler yapacaklarฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
Tรผrkiye’deki mรผลteriler yalnฤฑzca Tรผrk ลirketlerinden deฤil, eriลebildikleri uluslararasฤฑ zincirlerdeki Black Friday indirimlerinden faydalanabiliyor.
Uluslararasฤฑ bilgisayar oyunu maฤazasฤฑ Steam, bunlardan biri.
Yurtdฤฑลฤฑndaki Black Friday indirimlerinden faydalanan Tรผrkler, kredi kartฤฑ ลirketlerinin de dikkatini รงekmeyi baลarmฤฑล.
Bu yฤฑl Tรผrkรงe sitesiyle Tรผrkiye’de de hizmete giren Amazon.com.tr, 50 TL ve รผzeri alฤฑลveriลlerde รผcretsiz teslimat imkanฤฑ sunacak.
Bir diฤer e-ticaret platformu olan Hepsiburada.com ise ‘Efsane Cuma’ olarak adlandฤฑrdฤฑฤฤฑ indirim kampanyasฤฑna 23 Kasฤฑm’da baลlayacak. ลirket, ”Alฤฑลveriล Kredisi” ve ‘รoklu Kredi Kartฤฑ’ hizmetleriyle mรผลterilerinin bรผtรงelerine uygun alternatif รถdeme seรงenekleri sunacak.
Tรผrkiye’deki Black Friday alฤฑลveriลlerinin ABD ve ฤฐngiltere’deki kadar yaygฤฑn olmamasฤฑ nedeniyle bu dรถnemdeki alฤฑลveriลin cirosuna yรถnelik herhangi bir รงalฤฑลma bulunmuyor.
ฤฐndirim ve ekonomiye fayda konusunda iลe yarฤฑyor mu?
Black Friday’de ilan edilen bazฤฑ indirimler gerรงek indirim oranlarฤฑnฤฑ yansฤฑtmฤฑyor.
“Yรผzde 50 indirimli” diye sunulan bir รผrรผnรผ baลka bir maฤazada daha uygun fiyata bulmak mรผmkรผn olabiliyor.
Bu yรผzden รงevrimiรงi alฤฑลveriล sitelerinin gerรงekten indirim yapฤฑp yapmadฤฑฤฤฑnฤฑ anlamak iรงin kurulan Camel Camel Camel, SlickDeals Price Tracker ve PriceZombie gibi siteler, Black Friday dรถneminde sฤฑklฤฑkla kullanฤฑlฤฑyor.
Black Friday’in tรผketicilere daha fazla para harcatarak ekonomiye bir katkฤฑ sunup sunmadฤฑฤฤฑ da tartฤฑลma konusu.
Bazฤฑ araลtฤฑrmalara gรถre insanlar Black Friday’de yaptฤฑklarฤฑ harcamalara karลฤฑlฤฑk Aralฤฑk ve Ocak aylarฤฑnda daha az harcama yapฤฑyor.
