ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn nรผkleer anlaลmadan รงฤฑkmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan yeniden uyguladฤฑฤฤฑ yaptฤฑrฤฑmlarda 2. aลama yรผrรผrlรผฤe girdi. Dฤฑลiลleri ve Hazine Bakanlฤฑklarฤฑndan “ฤฐran’a yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ yeniden tรผmรผyle uyguluyoruz” aรงฤฑklamasฤฑ yapฤฑldฤฑ. Buna gรถre Tรผrkiye dahil 8 รผlkeye ฤฐran’a yรถnelik yaptฤฑrฤฑm paketinde petrol ithalatฤฑ konusunda muafiyet tanฤฑndฤฑ.
Trump yรถnetimi, 2015’te imzalanan nรผkleer anlaลmayla kaldฤฑrฤฑlan tรผm yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ yeniden yรผrรผrlรผฤe koydu. Yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn ilk dilimi 7 Aฤustos’ta, ikinci dilimi de bugรผn devreye girdi.
Bugรผn uygulamaya konulan yaptฤฑrฤฑmlar, ฤฐran ekonomisinin temel direkleri konumundaki petrol ihracatฤฑ, deniz taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑ ve bankacฤฑlฤฑk sektรถrlerini vurdu.
Yaptฤฑrฤฑmlar, ฤฐran’la ticaret yapan รผlkeleri de olumsuz etkileyecek.
Yine de Trump ile yรถnetiminin defalarca ‘tarihin en bรผyรผk yaptฤฑrฤฑmฤฑndan, ฤฐran’a bugรผne deฤinki en bรผyรผk darbeden’, 5 Kasฤฑm’dan itibaren ฤฐran’la iล yapacak her kurumu ve devleti รงok sert cezalandฤฑracaฤฤฑndan sรถz etmesine karลฤฑn, uluslararasฤฑ destek toplayamadฤฑฤฤฑ iรงin planฤฑndan รถnemli รถdรผnler vermek zorunda kaldฤฑฤฤฑ dikkatlerden kaรงmadฤฑ.
ABD Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Mike Pompeo, ฤฐran’dan petrol alฤฑmฤฑyla ilgili yaptฤฑrฤฑmlarda geรงici muafiyet uygulanacak 8 รผlkeyi aรงฤฑkladฤฑ: รin, Gรผney Kore, Hindistan, ฤฐtalya, Japonya, Tayvan, Tรผrkiye, Yunanistanโฆ
Bu 8 รผlke, ฤฐran’dan en รงok petrol alan รผlkeler arasฤฑnda.
Daha รถnce geรงici muafiyet sรผresinin en fazla 180 gรผn olacaฤฤฑ ve akabinde petrol alฤฑmฤฑnda daha da azaltฤฑma gidilmesinin talep edileceฤi sรถylenmiลti. Bugรผnkรผ basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda muafiyet sรผresiyle ilgili aรงฤฑklama yapฤฑlmadฤฑ.
Basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda, bu 8 รผlkenin petrol ihracatฤฑnฤฑ sฤฑfฤฑrlamak iรงin biraz daha Pompeo, 20’den fazla รผlkenin zaten ฤฐran’dan petrol alฤฑmฤฑnฤฑ kฤฑstฤฑฤฤฑnฤฑ, ฤฐran’ฤฑn petrol satฤฑลฤฑnฤฑn gรผnde 1 milyon varilden fazla azaldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Hazine Bakanฤฑ Steven Mnuchin de Avrupa Birliฤi’nin (AB) ฤฐran’la arasฤฑnda insani yardฤฑm ve bazฤฑ ticari falliyetler dahil belli transferleri devam ettirmesine izin vereceklerini sรถyledi.
Daha รถnce AB, ฤฐran ile ticareti sรผrdรผrebilmek adฤฑna yeni bir kurumsal yapฤฑ oluลturma รงalฤฑลmalarฤฑ yรผrรผttรผฤรผnรผ duyurmuลtu.
ฤฐki bakanฤฑn ‘ABD’nin gelmiล geรงmiล uyguladฤฑklarฤฑ arasฤฑnda en serti’, ‘tarihin en geniล kapsamlฤฑsฤฑ ve en uzunu’ diye nitelediฤi yaptฤฑrฤฑm listesine 700’den fazla kiลi ve kurum konuldu.
Basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda, Trump’ฤฑn ฤฐran’a yaptฤฑrฤฑmlarla ilgili Taht Oyunlarฤฑnฤฑ anฤฑลtฤฑran paylaลฤฑm yaptฤฑฤฤฑ hatฤฑrlatฤฑlฤฑp bunun mรผnasip olup olmadฤฑฤฤฑ soruldu.
Pompeo, “(ฤฐran Devrim Muhafฤฑzlarฤฑ Kudรผs Gรผcรผ Komutanฤฑ) Kasฤฑm Sรผleymani’nin buna cevabฤฑnฤฑ gรถrdรผnรผz, onun elinde Amerikan kanฤฑ var. Kesinlikle komik bir durum deฤil. ฤฐranlฤฑlar Amerikan askerlerinin canlarฤฑnฤฑ tehlikeye atan adฤฑmlar atฤฑyorlar. Hiรงbiriniz umursamฤฑyorsunuz” yanฤฑtฤฑnฤฑ verdi.
* ฤฐran Atom Enerjisi Kurumu ile 23 iลtiraki
* ฤฐran hรผkรผmetine baฤlฤฑ, รผlkenin en bรผyรผk yolcu uรงaฤฤฑ taลฤฑyฤฑcฤฑsฤฑ ฤฐran Havayollarฤฑ (Iran Air) ile 65’ten fazla uรงaฤฤฑ
* 50 ฤฐran bankasฤฑ ve iลtirakleri
* 200’den fazla kiลi ile sahip olduklarฤฑ gemiler
* Belarus merkezli 2 banka
