Sรถzcรผ gazetesi yazarฤฑ Nedim Tรผrkmen, Tรผrkiye genelinde ลu ana kadar ticaret mahkemelerine konkordato baลvurusu yapan 3 binin รผzerinde borรงlu olduฤunu kaydetti. Listenin 75’inin inลaat ลirketleri, beton santralleri, yapฤฑ malzemeleri satanlar ve hฤฑrdavatรงฤฑlardan oluลtuฤunu belirten Tรผrkmen’in yazฤฑsฤฑ ลรถyle:
“Alacaklฤฑlarฤฑna ve รถzellikle bankalara olan borรงlarฤฑnฤฑ รถdeyemeyeceฤini gรถren ลirketler, ilk รถnceleri birer ikiลer konkordato talep ederken, artฤฑk haftada 50’ลer, 60’ลarlฤฑk gruplar oluลturmaya baลladฤฑlar. Tรผrkiye’nin tamamฤฑnda ลu ana kadar ticaret mahkemelerine konkordato baลvurusu yapan 3 binin รผzerinde borรงlu var. Bu liste รผzerinde kฤฑsa bir รงalฤฑลma yaptฤฑฤฤฑmda รงok รงarpฤฑcฤฑ sonuรงlarla karลฤฑlaลtฤฑm. Listenin yรผzde 75’i inลaat ลirketleri, beton santralleri, yapฤฑ malzemeleri satanlar ve hฤฑrdavatรงฤฑlardan oluลuyor.
Enerji ลirketleri, devletten katkฤฑ paylarฤฑnฤฑ 1 yฤฑldฤฑr alamayan saฤlฤฑk kuruluลlarฤฑ, yine devletin teลvik primlerini รถdemediฤi hayvancฤฑlฤฑk ve besicilik ile uฤraลanlar, temizlik ve hizmet iลi ile uฤraลanlar, araรง kiralama ลirketleri ve son olarak da ayakkabฤฑ sektรถrรผndeki ลirketlerle liste uzayฤฑp gidiyor.
‘SONUร: ฤฐFLASLAR, KONKORDATO TALEPLERฤฐ VE ฤฐNTฤฐHARLARโฆ’
ฤฐnลaat sektรถrรผ, 2002 yฤฑlฤฑnฤฑn sonunda baลlayan AKP iktidarฤฑ dรถneminde altฤฑn รงaฤฤฑnฤฑ yaลayan ve dรผnyaya neredeyse ‘ฤฐnลaata dayalฤฑ bรผyรผme modeli’ni biz bulduk’ dedirtecek durumda iken; bir anda dibi boylayan bir sektรถr haline geldi. ฤฐktidar, รผlkemizdeki deฤiลim ve bรผyรผmenin sembolรผ olarak hep inลaat sektรถrรผnรผ gรถsteriyordu. Bu acฤฑklฤฑ filmi kฤฑsaca รถzetlemek istiyorum sizlere. Hรผkรผmetin, belediyeler aracฤฑlฤฑฤฤฑ ile imara aรงtฤฑฤฤฑ yeni alanlarla birlikte, memleketin her yerinde 15 sene รถnce inลaat seferberliฤi baลlatฤฑldฤฑ. Bakkallar bile inลaatรงฤฑlฤฑฤa soyundu. Yolu inลaatรงฤฑlฤฑk, mรผteahhitlik ile kesiลmeyen kimse kalmadฤฑ, memlekette inลaatรงฤฑ sayฤฑsฤฑ birden 300 binin รผstรผne ฤฑktฤฑ. ‘Bu iลte รงok para var’ diyen, cebinde sermayesi olmamasฤฑna reฤman inลaatรงฤฑlฤฑฤa soyundu. Sonuรง: iflaslar, konkordato talepleri ve intiharlarโฆ
ฤฐnลaat sektรถrรผ, son 15 yฤฑlda 7.5 milyon konut รผreten, yฤฑlda ortalama 1 milyon 350 bin konutun satฤฑldฤฑฤฤฑ ve bunun 600-650 binlik bรถlรผmรผnรผn birinci satฤฑล olarak gerรงekleลtirildiฤi, konut sahipliฤi oranฤฑnฤฑn yรผzde 60, kiracฤฑlฤฑk oranฤฑnฤฑn yรผzde 24.5 olduฤu, doฤrudan ve dolaylฤฑ 2 milyon 300 bin kiลiye istihdam imkanฤฑ saฤlayan ve yarattฤฑฤฤฑ katma deฤerle GSYH iรงindeki yรผzde 9’luk paya ilaveten dolaylฤฑ olarak etkilediฤi sektรถrlerle ekonomideki payฤฑ yรผzde 30’lara ulaลan รงok รถnemli bir sektรถr.
Son 16 yฤฑlda bulduฤumuz ucuz ve sฤฑcak paranฤฑn 630 milyar dolarฤฑnฤฑ yatฤฑrdฤฑฤฤฑmฤฑz inลaat sektรถrรผ, artฤฑk uzatmalarฤฑ oynuyor. ฤฐnลaat sektรถrรผnรผ kurtarmak iรงin hรผkรผmet hemen yabancฤฑya konut satฤฑลฤฑ ipine sarฤฑldฤฑ. Tรผrk vatandaลฤฑ olabilmek iรงin asgari 1 milyon dolarlฤฑk konut satฤฑn alma ลartฤฑ 250 bin dolara dรผลรผrรผldรผ. Konut stoฤunun 2 milyonun รผzerinde ve yabancฤฑya 2018’in ilk 8 ayฤฑnda satฤฑlan konut sayฤฑsฤฑnฤฑn 18 bin 540 adet olduฤu dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda, bu yรถntemle de inลaat sektรถrรผnรผn sorununu รงรถzmek pek olasฤฑ gรถrรผlmรผyor. Oysa ki hรผkรผmet, bu yola ‘yabancฤฑya 650 bin konut satma’ hedefiyle รงฤฑktฤฑ. ฤฐnลaat sektรถrรผnรผn Tรผrkiye’deki ekonomik krizin baล maฤduru haline gelmesinde, sektรถrdeki firmalarฤฑn konut satฤฑลlarฤฑ ile birlikte doฤan ve yรผzde 18 KDV maliyetine katlanฤฑp yรผzde 1 KDV ile satฤฑล yapฤฑlmasฤฑnฤฑn doฤal sonucu olan, indirimli oran kaynaklฤฑ KDV iade alacaklarฤฑnฤฑ bir tรผrlรผ รถdemeyen devletin rolรผnรผ de gรถz ardฤฑ etmemek gerekiyor.”
