Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK) Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Enver Taลtฤฑโnฤฑn gรถrevden alฤฑnmasฤฑyla ilgili kurumdan aรงฤฑklama geldi. Taลtฤฑโnฤฑn gรถrevden alฤฑnmasฤฑnฤฑn enflasyon rakamlarฤฑyla iliลkilendirilmeye รงalฤฑลฤฑldฤฑฤฤฑ belirtilen aรงฤฑklama “Kurumumuzun uzman personeli tarafฤฑndan uluslararasฤฑ standart yรถntemlerle รผretilen istatistiklerin alฤฑnan bir idari karar ileri sรผrรผlerek itibarฤฑnฤฑn sorgulamasฤฑnฤฑn kamu yararฤฑna hizmet etmeyeceฤi deฤerlendirilmektedirโ denildi.
TรฤฐKโin aรงฤฑklamasฤฑ ลรถyle:
“Kamuoyunda bazฤฑ รงevrelerce TรฤฐK Baลkan Yardฤฑmcฤฑlฤฑฤฤฑ pozisyonuna iliลkin alฤฑnan atama kararฤฑ ile TรฤฐK tarafฤฑndan yayฤฑmlanan Eylรผl ayฤฑ Tรผketici Fiyat Endeksi (TรFE) iliลkilendirilmeye รงalฤฑลฤฑlmaktadฤฑr. 2005 yฤฑlฤฑnda yรผrรผrlรผฤe giren 5429 Sayฤฑlฤฑ Tรผrkiye ฤฐstatistik Kanunu, Birleลmiล Milletler tarafฤฑndan 1992 yฤฑlฤฑnda kabul edilen resmi istatistik temel ilkeleri ve Avrupa Komisyonu tarafฤฑndan 2005 yฤฑlฤฑnda kabul edilen Avrupa ฤฐstatistikleri Uygulama Esaslarฤฑnฤฑ iรงermekte olup Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumuโnun mesleki ve teknik baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑnฤฑ teminat altฤฑna almaktadฤฑr.
Bu รงerรงevede, TรฤฐK, istatistik รผretiminde uluslararasฤฑ normlarda; mesleki baฤฤฑmsฤฑzlฤฑk, ลeffaflฤฑk, karลฤฑlaลtฤฑrฤฑlabilirlik, tarafsฤฑzlฤฑk ve doฤruluk ilkelerine baฤlฤฑ olarak, uluslararasฤฑ kurumlar tarafฤฑndan tavsiye edilen yรถntem, tanฤฑm ve kavramlarฤฑ kullanmaktadฤฑr. รretilen istatistiklerin uluslararasฤฑ karลฤฑlaลtฤฑrฤฑlabilirliฤinin saฤlanabilmesi iรงin uluslararasฤฑ tanฤฑm, kavram ve standartlara uyulmasฤฑ zorunludur.
TรฤฐK, Avrupa Birliฤine uyum รงalฤฑลmalarฤฑ ile birlikte, yรผrรผttรผฤรผ tรผm รงalฤฑลmalarda Avrupa Birliฤi istatistik mรผktesebatฤฑnฤฑ izlemekte ve Avrupa ฤฐstatistikleri Uygulama ฤฐlkelerine uygun istatistikler รผretmektedir. รretilen tรผm istatistikler uluslararasฤฑ kurumlarฤฑn denetimine aรงฤฑktฤฑr. Ayrฤฑca, istatistiklerin kalitesinin ve uluslararasฤฑ karลฤฑlaลtฤฑrฤฑlabilirliฤin saฤlanmasฤฑna yรถnelik olarak hazฤฑrlanan kalite raporlarฤฑ uluslararasฤฑ kuruluลlarla paylaลฤฑlmaktadฤฑr.
TรฤฐK tarafฤฑndan yฤฑllฤฑk olarak 87 konuda 332 haber bรผlteni รถnceden kamuoyuna ilan edilmiล plan dahilinde yayฤฑnlanmaktadฤฑr. TรฤฐKโin รผrettiฤi her tรผrlรผ istatistiฤe iliลkin metodolojik bilgiye TรฤฐK web sayfasฤฑndan ulaลฤฑlabilmektedir. Kamuoyunda Baลkan Yardฤฑmcฤฑlฤฑฤฤฑna iliลkin alฤฑnan idari karar nedeniyle spekรผlasyon konusu edilen tรผketici fiyat endeksi, Avrupa Birliฤi ve dรผnya genelinde kullanฤฑlan uluslararasฤฑ tanฤฑm, kavram ve yรถntemlerle hesaplanmaktadฤฑr. Sรถz konusu kavram ve yรถntemler ile uygulama sonuรงlarฤฑ yerli ve yabancฤฑ kurum ve kuruluลlardaki uzmanlarฤฑn deฤerlendirmelerine aรงฤฑk olduฤu gibi, en ayrฤฑntฤฑlฤฑ dรผzeyde de kamuoyu ile paylaลฤฑlmaktadฤฑr. T
TรFE hesaplamalarฤฑnda kullanฤฑlan aฤฤฑrlฤฑklar, madde sepeti ve fiyatlar ลeffaflฤฑk politikasฤฑ gereฤi Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu internet sayfasฤฑnda da yayฤฑmlanmaktadฤฑr. Bu alanda Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu dรผnyada en ลeffaf istatistik kurumlarฤฑ arasฤฑnda yer almaktadฤฑr. 2003=100 temel yฤฑllฤฑ TรFE zincirleme endeks olarak hesaplanmakta, bu nedenle endeks madde sepeti ve aฤฤฑrlฤฑklar her yฤฑl gรผncellenmektedir.
TรFE sepetinde yer alan madde ve madde รงeลidi sayฤฑsฤฑ her yฤฑl deฤiลim gรถsterebilmektedir. 2018 yฤฑlฤฑnda TรFEโde 407 madde, 895 madde รงeลidi kapsanmakta olup, 28 015 iลyeri ve 4 274 konuttan her ay yaklaลฤฑk 415 000 fiyat derlenmektedir. TรFE kapsamฤฑnda 81 il merkezinin tamamฤฑnฤฑ da iรงeren toplam 221 ilรงeden fiyat derlenmektedir.
26 Bรถlge bazฤฑnda yaklaลฤฑk 250 personel ile tabletler kullanฤฑlarak derlenen fiyatlar online olarak veri tabanฤฑna aktarฤฑlmaktadฤฑr. Tรผketici fiyat endeksi hesaplamalarฤฑ farklฤฑ programlar ve kodlama dilleri (SAS, SQL, Excel vb.) kullanฤฑlarak yapฤฑlmaktadฤฑr ve aynฤฑ sonuรงlarฤฑn alฤฑndฤฑฤฤฑ teyit edilmektedir. Tรผketici fiyat endeksi kapsamฤฑnda bugรผne kadar derlenen tรผm fiyatlar veri tabanlarฤฑnda saklanmaktadฤฑr.
TรFE hesaplamalarฤฑnda kullanฤฑlan geรงmiลe yรถnelik tรผm aฤฤฑrlฤฑklar ve hesaplamada kullanฤฑlan kodlar (SAS, SQL vb.) tutulmaktadฤฑr. Tรผketici fiyat endeksine iliลkin olarak geรงmiลe ait herhangi bir hesaplama yapฤฑlmak istendiฤinde daha รถnce yayฤฑmlanan sonuรงlara ulaลฤฑlacaktฤฑr. Kฤฑsaca TรFE kurumun รผrettiฤi tรผm diฤer istatistikler gibi uluslararasฤฑ yรถntemlerle hesaplanmaktadฤฑr.
TรFE kapsamฤฑnda alandan fiyat derlenmesi ve hesaplama sรผrecinde yaklaลฤฑk 300 personel gรถrev almaktadฤฑr. Tรผm veriler ve kodlamalar saklanmaktadฤฑr. TรฤฐK, TรFE dahil bรผtรผn istatistiklerini uluslararasฤฑ normlar รงerรงevesinde รผretmek iรงin gerekli kurumsallaลmayฤฑ gerรงekleลtirmiลtir.
Dolayฤฑsฤฑyla TรฤฐK tarafฤฑndan hesaplanan TรFE kiลilerden ve makamlardan baฤฤฑmsฤฑz olarak hesaplanmaktadฤฑr ve hesaplanmaya devam edecektir. Kurumumuzun uzman personeli tarafฤฑndan uluslararasฤฑ standart yรถntemlerle รผretilen istatistiklerin alฤฑnan bir idari karar ileri sรผrรผlerek itibarฤฑnฤฑn sorgulamasฤฑnฤฑn kamu yararฤฑna hizmet etmeyeceฤi deฤerlendirilmektedir.
Kamuoyuna saygฤฑyla duyurulur.”
