Pazar gรผnรผ yapฤฑlacak seรงimler รถncesi Tรผrkiye’deki tรผm geliลmeleri yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar da yakฤฑndan izliyor.
Tรผrk Lirasฤฑ bu yฤฑlฤฑn baลฤฑndan beri Amerikan Dolarฤฑ’na karลฤฑ yaklaลฤฑk yรผzde 25 deฤer kaybetti.
Bu yรผzden seรงimlerin ardฤฑndan Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn ve diฤer Tรผrk varlฤฑklarฤฑn nasฤฑl bir yรถn izleyeceฤi merakla bekleniyor.
Amerikan yatฤฑrฤฑm bankasฤฑ JP Morgan seรงimlerle ilgili olarak, “Tรผrkiye: Parlamento ve cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ seรงimleri beklendiฤinden daha sฤฑkฤฑ geรงecek” adฤฑyla bir rapor yayฤฑmladฤฑ.
Raporda, bu seรงimlerin sonuรงlarฤฑnฤฑ tahmin etmenin zor olduฤu belirtildi.
JP Morgan’ฤฑn ana senaryosu, AKP ve MHP ittifakฤฑnฤฑn parlamentoda รงoฤunlukta olmasฤฑ ve Erdoฤan’ฤฑn seรงimleri kazanmasฤฑ olarak ortaya kondu ancak AKP ve MHP ittifakฤฑnฤฑn รงoฤunluฤu kaybetmesi ihtimalinin arttฤฑฤฤฑ aktarฤฑldฤฑ.
‘Kรผresel risk iลtahฤฑna baฤlฤฑ’
Raporda herhangi bir seรงim sonucuna yรถnelik piyasa tepkisinin kรผresel risk iลtahฤฑna baฤlฤฑ olacaฤฤฑ vurgulandฤฑ.
Seรงimlere dair รผรง senaryo olduฤu, her senaryonun ise avantajlarฤฑ ve dezavantajlarฤฑ olduฤu kaleme alฤฑndฤฑ.
Cumhur ฤฐttifakฤฑ’nฤฑn parlamentoda รงoฤunlukta olmasฤฑ ve Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn seรงimleri kazanmasฤฑ ihtimalinin politikalar cephesinde ve siyasi aรงฤฑdan sรผreklilik anlamฤฑna geldiฤi ancak diฤer yandan Merkez Bankasฤฑ รผzerinde baskฤฑnฤฑn sรผrmesi ve iktidarฤฑn tek bir elde yoฤunlaลmasฤฑ demek olduฤu aktarฤฑldฤฑ.
AKP ve MHP ittifakฤฑnฤฑn parlamentoda รงoฤunluฤu kaybetmesinin ise farklฤฑlฤฑklarฤฑn birlikte barฤฑnmasฤฑ, daha gรผรงlรผ bir gรผรงler ayrฤฑlฤฑฤฤฑ, Merkez Bankasฤฑ gibi kurumlarฤฑn daha รถzgรผr olmasฤฑ anlamฤฑna geleceฤi ifade edildi. Ancak bu senaryoda da siyasi aรงmazฤฑn ve yeni seรงimlerin ortaya รงฤฑkabileceฤi belirtildi.
Erdoฤan’ฤฑn seรงimleri kaybetmesi ve AKP-MHP iktidarฤฑnฤฑn รงoฤunluฤu kaybetmesi olarak ortaya รงฤฑkan รผรงรผncรผ senaryonun ise yeni bir baลlangฤฑรง anlamฤฑna geldiฤi ancak muhalefetin ekonomi politikalarฤฑnฤฑn net olmamasฤฑnฤฑn yeni belirsizlikler doฤurduฤu vurgulandฤฑ.
‘Riskler artabilir’
Morgan Stanley tarafฤฑndan yayฤฑmlanan Orta ve Doฤu Avrupa, Ortadoฤu ve Afrika bรถlgesine iliลkin raporda ise “Tรผrkiye’de 24 Haziran’da dรผzenlenecek parlamento ve cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ seรงimleri bรถlgedeki en รถnemli geliลme olacak” denildi.
Raporda Cumhur ฤฐttifakฤฑ’nฤฑn รงoฤunluฤu kaybetmesi ve Erdoฤan’ฤฑn seรงimleri kazanmasฤฑ olarak deฤerlendirilebilecek birliktelik senaryolarฤฑnฤฑn รถn plana รงฤฑktฤฑฤฤฑ ancak Morgan Stanley’nin baz senaryosunun Cumhur ittifakฤฑnฤฑn รงoฤunluฤu ve Erdoฤan’ฤฑn seรงimleri kazanmasฤฑ olduฤu aktarฤฑldฤฑ:
“Son dรถnemde yapฤฑlan anketler birliktelik senaryolarฤฑnฤฑ รถn plana รงฤฑkarsa da, bizim baz senaryomuz Cumhur ฤฐttifakฤฑ’nฤฑn parlemantoda รงoฤunluฤu kazanmasฤฑ ve Cumhurbaลkanฤฑ Tayyip Erdoฤan’ฤฑn yerini korumasฤฑ.
“Her ne kadar ana senaryomuz olmasa da bir birliktelik senaryosunda politik gerilimlerin artmasฤฑ riski, yapฤฑsal reformlarda ilerleme yaลanmamasฤฑ, erken seรงim ve geniลlemeci mali politika olasฤฑlฤฑklarฤฑna iliลkin risklerin artmasฤฑnฤฑ bekleriz.
“Erdoฤan’ฤฑn cumhurbaลkanฤฑ olduฤu ve AKP’nin รงoฤunlukta olduฤu parlamento ise bรผyรผk olasฤฑlฤฑkla sฤฑkฤฑ para politikasฤฑ ile birlikte deฤiลim gรถstermeyen bir maliye politikasฤฑ kombinasyonu anlamฤฑna gelecektir.”
‘Risk primi yรผkselebilir’
ฤฐsveรงli yatฤฑrฤฑm bankasฤฑ Nordea ise raporunu, “Modern Tรผrkiye tarihinin en รถnemli seรงimi” baลlฤฑฤฤฑyla yayฤฑmladฤฑ.
Raporda, Erdoฤan’ฤฑn birinci turda kazanmasฤฑnฤฑn ‘รผlkenin iรงinde olduฤu kur krizi ve kฤฑrฤฑlgan ekonomi’ yรผzรผnden รงok mรผmkรผn olmadฤฑฤฤฑ รถne sรผrรผldรผ.
Tรผrkiye’de รงok sayฤฑda kiลiye gรถre ekonominin en รถnemli sorun olarak gรถrรผlmesinin Erdoฤan’ฤฑn ilk turda yรผzde 50’den fazla oy almasฤฑnฤฑ mรผmkรผn kฤฑlmadฤฑฤฤฑ yorumu yapฤฑldฤฑ.
Erdoฤan’ฤฑn ikinci turda kazanmasฤฑnฤฑn ancak Cumhur ittifakฤฑnฤฑn parlamentodaki รงoฤunluฤunu kaybetmesinin yรผksek bir olasฤฑlฤฑk olduฤu kaydedildi.
Seรงim sonuรงlarฤฑna piyasalarฤฑn nasฤฑl tepki verebileceฤi ise ลu ลekilde aรงฤฑklandฤฑ:
“Erdoฤan’ฤฑn Merkez Bankasฤฑ รผzerinde dรผลรผk faiz baskฤฑsฤฑ, Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn bu kadar zayฤฑf olmasฤฑnฤฑn ana sebebi. Bu yรผzden Erdoฤan’ฤฑn birinci turda ve parlamentoda kaybetmesinin en piyasa yanlฤฑsฤฑ sonuรง olacaฤฤฑ tahmininde bulunulabilir.
“Ancak Erdoฤan’ฤฑn en azฤฑndan ikinci baลkanlฤฑk turunda kazanacaฤฤฑ gรถz รถnรผne alฤฑnฤฑrsa parlamentoyu daฤฤฑtacaฤฤฑ ihtimali ortaya รงฤฑkฤฑyor, bu yรผzden Erdoฤan’ฤฑn parlamentoda kaybetmesi ihtimali siyasi belirsizlik ve tฤฑkanmฤฑลlฤฑk ortaya รงฤฑkardฤฑฤฤฑndan piyasalar iรงin en kรถtรผ senaryo denebilir.
“Bรถyle bir durumda Euro/TL kurunun tรผm zamanlarฤฑn rekoru olan 5,70 seviyesinin รผzerine รงฤฑkmasฤฑ ve Tรผrkiye risk priminin yรผkselmesi sรถz konusu olabilir.”
Erdoฤan’ฤฑn birinci turda kazanmasฤฑ ve parlamentoda รงoฤunluฤu elde etmesinin piyasalar tarafฤฑndan olumlu karลฤฑlanacaฤฤฑ, ancak bunun beklenen bir sonuรง olmasฤฑ dolayฤฑsฤฑyla Tรผrk Lirasฤฑ’nda sฤฑnฤฑrlฤฑ bir olumlu hareketin olacaฤฤฑ aktarฤฑldฤฑ.
Erdoฤan’ฤฑn ikinci turda kazanmasฤฑ ve parlamentoda รงoฤunluฤu elde etmesinin baลlangฤฑรงta olumlu bir tepki yaratacaฤฤฑ, ancak liranฤฑn ลu anki gidiลatฤฑna dair hikayeyi deฤiลtirmeyeceฤi vurgulandฤฑ.
Seรงimlerin sonucu ne olursa olsun Tรผrkiye’ye siyasi belirsizliฤin hakim olacaฤฤฑ aktarฤฑldฤฑ.
‘CHP adayฤฑnฤฑn kazanmasฤฑyla kur dรผลebilir’
Rabobank Stratejisti Piotr Matys tarafฤฑndan kaleme alฤฑnan raporda ise Erdoฤan’ฤฑn ilk turda seรงilmesi ve AKP’nin meclis รงoฤunluฤunu kazanmasฤฑ durumunda Dolar/TL’nin 5’in รผzerine รงฤฑkabileceฤi รถngรถrรผsรผnde bulunuldu.
Bunun yanฤฑnda CHP’nin adayฤฑ Muharrem ฤฐnce’nin kazanmasฤฑnฤฑn Dolar/TL’de 4 seviyesine dรผลรผลรผ tetikleyebileceฤi kaydedildi.
Erdoฤan’ฤฑn cumhurbaลkanฤฑ seรงilmesi, buna karลฤฑn AKP’nin meclis รงoฤunluฤunu kaybetmesi senaryosunda ise Dolar/TL’de ฤฑlฤฑmlฤฑ bir dรผzeltme beklediฤini kaydeden Matys, kurun 4,4480/4,4470 seviyesine รงekilebileceฤini tahmin etti.
Credit Agricole Geliลen Piyasalar Araลtฤฑrma ve Strateji Direktรถrรผ Sebastien Barbe’ye gรถre ise TL, sonuรง ne olursa olsun baskฤฑ altฤฑnda kalmaya devam edecek. BBC Tรผrkรงe
