Tรผrkiye ฤฐhracatรงฤฑlar Meclisi (TฤฐM) Tekstil ve Hammaddeleri Sektรถr Kurulu Baลkanฤฑ ฤฐsmail Gรผlle, Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn istihdam seferberliฤi รงaฤrฤฑsฤฑndan sonra ลirketlerinde 46 yeni kiลiye istihdam saฤladฤฑklarฤฑnฤฑ belirterek, “รalฤฑลacak insan bulabilsek 46 deฤil 146 kiลi daha alฤฑrฤฑz. ฤฐnanฤฑn mal indirecek adam bulamฤฑyoruz.” dedi.
Gรผlle, gazetecilerle yaptฤฑฤฤฑ sohbet toplantฤฑsฤฑnda sektรถrdeki gรผncel geliลmeleri deฤerlendirdi. Tรผrkiye ekonomisinin inลaatla bรผyรผme dรถneminin sonuna gelindiฤini anlatan Gรผlle, “Sanayiyle bรผyรผyen bir ekonomik modelin doฤum sancฤฑlarฤฑ yaลanฤฑyor.” ifadesini kullandฤฑ.
รretimin รถneminin kรผresel finansal krizin yaลandฤฑฤฤฑ 2008’den sonra tรผm dรผnyada daha iyi anlaลฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Gรผlle, “ฤฐnลaat iรง piyasayฤฑ canlandฤฑrdฤฑ ama inลaat bitince iล de bitiyor. Oysa รผretim รถyle deฤil, sรผrekliliฤi var. ฤฐnลaattaki kazanรง tek seferde bรผyรผk gibi gรถrรผnse de geri dรถnรผลรผ uzun vadeler alabiliyor. Oysa รผretim ve ihracatta az da olsa sรผrekli elde edilen kazanรง daha bereketli. ฤฐhracat, inลattan daha karlฤฑ aslฤฑnda. Herkesin inลaatรงฤฑ olduฤu devir bitti. ฤฐhracatรงฤฑlฤฑk devri baลladฤฑ.” diye konuลtu.
Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan’ฤฑn TOBB’da yaptฤฑฤฤฑ istihdam seferberliฤi รงaฤrฤฑsฤฑndan bugรผne kadar ลirketlerinde 46 yeni kiลiye istihdam saฤladฤฑklarฤฑnฤฑ belirten Gรผlle, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Ancak mesela alฤฑลฤฑnca mal indirip kaldฤฑrma en รถnemli iล haline geldi artฤฑk. Birรงok iลsiz var ama iล ile iลgรผcรผ arasฤฑnda uyumsuzluk var. Son 3-4 yฤฑldฤฑr bu iลรงi bulma sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ sadece bizim sektรถrde deฤil diฤer sektรถrlerde de var. Hรผkรผmetimiz de 2017’deki ihracat toplantฤฑsฤฑnda bunu Baลbakan Binali Yฤฑldฤฑrฤฑm’ฤฑn aฤzฤฑndan dile getirdi. Geรงen yฤฑl tekstil fabrikalarฤฑ รถฤrencisiz kaldฤฑ. Gelmiyorlar. ลimdi Bahรงeลehir รniversitesi ile yaptฤฑฤฤฑmฤฑz รงalฤฑลma sayesinde burs, yurt dฤฑลฤฑ eฤitim ve iล garantisi veriyoruz.”
“รcretler dรผลรผk olduฤu iรงin mi sanayide รงalฤฑลmak istemiyorlar?” ลeklindeki soru รผzerine Gรผlle, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Bizim sektรถrde 4-5 yฤฑllฤฑk iลรงinin maaลฤฑ 2 bin 300 liraya kadar รงฤฑkabiliyor. Asgari รผcret yok. Zaten asgari รผcret bir รงalฤฑลma รผcreti deฤildir, dip fiyattฤฑr. Ben de herkese 5 bin TL maaล vereyim isterim ama dรผnyada rekabet var. Rakibin on cente mal satฤฑyor, bฤฑrak kilogram baลฤฑna dolarฤฑ. Ar-Ge Merkezimiz iรงin belge aldฤฑk ama orada รงalฤฑลacak insan lazฤฑm. Bana yฤฑlda bir รผrรผn รงฤฑkarsa bile yeter. ฤฐnsanฤฑmฤฑz รงalฤฑลmฤฑyor. Bakฤฑyorsun kรถyden gelen erzakla geรงiniyor. Ama bizim artฤฑk insanฤฑmฤฑzฤฑ eฤiterek teknik eleman sayฤฑmฤฑzฤฑ artฤฑrmamฤฑz lazฤฑm. Koรง’un ‘meslek lisesi memleket meselesi’ projesi burada bir farkฤฑndalฤฑk oluลturdu.”
Yeni bir yatฤฑrฤฑm yaparak kapasite artฤฑลฤฑna gittiklerini anlatan Gรผlle, 100 kiลiyi iลe almak istemelerine raฤmen bulamadฤฑklarฤฑna dikkati รงekerek, “Artฤฑk iลgรผcรผ ithal etme durumuyla karลฤฑ karลฤฑyayฤฑz. Bu yasadฤฑลฤฑ olarak yapฤฑlฤฑyor zaten. Siz asgari รผcretle รงalฤฑลacak birini bulamayฤฑnca daha ucuza รงalฤฑลan birileri bu boลluฤu dolduruyor. 60 yฤฑl รถnce Avrupa’ya iลgรผcรผ ihraรง ettik belki de artฤฑk ithal etmeye baลlayacaฤฤฑz.” ifadelerini kullandฤฑ.
AB’ye ihracatta kilogram deฤeri tekstilde 5 avroya yรผkseldi
15 Temmuz FETร’cรผ hain darbe giriลiminden sonra Avrupalฤฑlarฤฑn sipariลlerin yarฤฑsฤฑnฤฑ baลka yerlere kaydฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ ancak bu durumun 2017’nin ilk altฤฑ ayฤฑndan sonra tekrar eski dรผzenine dรถnmeye baลladฤฑฤฤฑnฤฑ anlatan ฤฐsmail Gรผlle, ihracattaki durumu ลรถyle รถzetledi:
“รlkenin toplam ihracatฤฑnฤฑn kilogram deฤeri 2 dolar bile deฤilken, tekstilde AB’ye ihracatฤฑmฤฑzฤฑn kilogram deฤeri 2016’da 4.5 avroyken ลimdilerde 5 avroyu buldu. Geรงen sรผreรงte yaลanan kur artฤฑลฤฑna raฤmen fiyat dรผลmedi รงรผnkรผ รผrรผne deฤer kattฤฑk. ฤฐplik รผretsen tรผm dรผnyada aynฤฑ fiyat ama farklฤฑ bir kumaล yaptฤฑn mฤฑ muadili olmadฤฑฤฤฑndan fiyatฤฑ da yรผksek oluyor.”
“Kur arttฤฑฤฤฑ halde hammadde fiyatlarฤฑ aynฤฑ oranda artmadฤฑ”
Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn yaptฤฑฤฤฑ faiz artฤฑลฤฑna da deฤinen Gรผlle, “Mesele 3 puan meselesi deฤil. Kur seรงimden sonra muhtemelen geriye gidebilir ama faiz direkt bir maliyet oluลturacak. Kรผรงรผkken bir kova ile sรถndรผrmeyince helikopterle sรถndรผrmek zorunda kalฤฑnฤฑyor” dedi.
Kur arttฤฑฤฤฑ halde hammadde fiyatlarฤฑnฤฑn aynฤฑ oranda artmadฤฑฤฤฑna dikkat รงeken Gรผlle, “Pamuk mesele 2.20 centti 11 liradan satฤฑlmasฤฑ lazฤฑmken 9 liradan satฤฑlฤฑyor. ฤฐรงerde demir fiyatฤฑ da artmadฤฑ dรผลtรผ” bilgisini verdi.
ฤฐhracatรงฤฑlarฤฑn dรถvize ihtiyacฤฑ bulunmadฤฑฤฤฑnฤฑ zaten gelirleri dรถvizle olduฤu iรงin piyasadan dรถviz toplayanฤฑn ihracatรงฤฑlar olmadฤฑฤฤฑnฤฑ kaydeden Gรผlle, Eximbank kredilerine iliลkin de ลu รถneriyi getirdi: “Eximbank krediyi dolar olarak geรงmeli. รรผnkรผ o gรผnkรผ kurdan TL verince ลu hareketli ortamda para kaybediyorsunuz. Aradaki fark da faiz gibi oluyor.”
“ฤฐtalyanlar marka teklif etti alamadฤฑk”
Tรผrkiye’de sanayideki cironun รผรงte birinin vergiye gittiฤini kaydeden ฤฐsmail Gรผlle, karlฤฑlฤฑฤฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑ gerektiฤini vurguladฤฑ. Avrupa’nฤฑn birรงok yerinde birรงok sektรถrde รผretimden รงฤฑkฤฑล sรผreci yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Gรผlle, “ฤฐtalyanlar bize Cerruti’yi teklif ettiler ama alamฤฑyoruz, sermaye derinliฤi yok” รถrneฤini verdi.
