ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, Twitter hesabฤฑndan yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada Beyaz Saray’da bugรผn dรผzenleyeceฤi basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda ฤฐran’la varฤฑlan nรผkleer anlaลmadan ABD’nin รงekilip รงekilmeyeceฤiyle ilgili nihai kararฤฑnฤฑ aรงฤฑklayacaฤฤฑnฤฑ duyurdu.
Reuters haber ajansฤฑna konuลan ABD’li รผst dรผzey bir yetkili, Avrupalฤฑ mรผttefiklerinin anlaลmanฤฑn sรผrdรผrรผlmesi iรงin ikna รงabalarฤฑnฤฑn Trump’ฤฑn kararฤฑnda etkili olup olmayacaฤฤฑnฤฑn belirsiz olduฤunu sรถyledi.
Pazartesi gรผnรผ Twitter’da yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada Trump, “Beyaz Saray’da yarฤฑn saat 14:00’de (TSฤฐ 21:00) ฤฐran nรผkleer anlaลmasฤฑyla ilgili kararฤฑmฤฑ aรงฤฑklayacaฤฤฑm” ifadelerini kullanmฤฑลtฤฑ.
ABD Baลkanฤฑ Trump, sฤฑklฤฑkla anlaลmayฤฑ iptal edeceฤi tehdidinde bulunuyordu. ฤฐngiltere, Fransa ve Almanya ise anlaลmanฤฑn devamฤฑ iรงin son haftalarda yoฤun kulis รงalฤฑลmalarฤฑ yรผrรผttรผ.
Reuters’a konuลan bir Avrupalฤฑ diplomat “Gelecek birkaรง gรผnde bรผyรผk bir deฤiลiklik olmazsa, Trump’ฤฑn ฤฐran’a yaptฤฑrฤฑmlardan vazgeรงeceฤini sanmฤฑyorum” dedi ve Trump’ฤฑn anlaลmayฤฑ sรผrdรผrmesinin ‘รงok az bir ihtimal’ olduฤunu ifade etti.
Son olarak ฤฐngiltere Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Boris Johnson “Anlaลmayฤฑ terk etmek hata olur” sรถzleriyle Trump’a รงaฤrฤฑda bulunurken, ฤฐran ise ABD’ye “Anlaลmadan รงekilirsen piลman olursun” mesajฤฑnฤฑ vermiลti.
Trump ise anlaลmayฤฑ “delilik” olarak nitelendirerek, รงekilmek istediฤini sรถylรผyordu.
Avrupalฤฑ mรผttefiklerinden 12 Mayฤฑs’a kadar anlaลmadaki “korkunรง hatalar” olarak nitelendirdiฤi kฤฑsฤฑmlarฤฑ deฤiลtirmesini isteyen Trump, aksi halde ฤฐran’a yรถnelik ekonomik yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ yeniden yรผrรผrlรผฤe sokmakla tehdit ediyordu.
ฤฐran: Tarihi piลmanlฤฑk yaลar
Pazartesi gรผnรผ ฤฐran Cumhurbaลkanฤฑ Hasan Ruhani, ABD’nin anlaลmadan รงekilmesi durumunda “tarihi bir piลmanlฤฑk” yaลayacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
ฤฐran Devlet Televizyonu’na konuลan Ruhani “ฤฐran’ฤฑn Trump’ฤฑn vereceฤi her karara karลฤฑ bir planฤฑ olduฤunu ve karลฤฑlฤฑk vereceklerini” belirtti.
Nisan ayฤฑnda ABD Baลkanฤฑ Donald Trump ve Fransa Cumhurbaลkanฤฑ Emmanuel Macron Washington’da yaptฤฑklarฤฑ gรถrรผลmede, ฤฐran ile yeni bir nรผkleer anlaลma iรงin รงalฤฑลฤฑlmasฤฑ konusunda anlaลmฤฑลtฤฑ.
Macron bu anlaลmanฤฑn, ฤฐran’ฤฑn balistik fรผze programฤฑna ve Tahran’ฤฑn bรถlgedeki etkinliฤinin azaltฤฑlmasฤฑna yรถnelik hรผkรผmler de iรงermesi gerektiฤini vurgulamฤฑล, “Rusya ve Tรผrkiye’nin de bu sรผrece dahil olmasฤฑnฤฑ istiyoruz” demiลti.
ฤฐran anlaลmasฤฑnda neler var?
2015 yฤฑlฤฑnda ฤฐran ABD, รin, Rusya, Almanya, Fransa ve ฤฐngiltere ile nรผkleer faaliyetlerini sฤฑnฤฑrlandฤฑrmaya karลฤฑlฤฑk ekonomik yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn kaldฤฑrฤฑlmasฤฑna yรถnelik bir anlaลma imzaladฤฑ.
Resmi adฤฑ Ortak Kapsamlฤฑ Eylem Planฤฑ olan anlaลmaya gรถre ฤฐran uranyum zenginleลtirdiฤi santirfรผjleri azaltma taahรผtรผnde bulunuyor.
Anlaลma koลullarฤฑ ฤฐran’ฤฑn zenginleลtirilmiล uranyumu bรผyรผk anlamda azaltmasฤฑ ve nรผkleer silah yapmaya yetecek dรผzeye รงฤฑkarmamasฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor.
Anlaลmadan sonra ฤฐran’ฤฑn Natanz ve Fordo tesislerindeki santrifรผj sayฤฑsฤฑ azaltฤฑldฤฑ ve tonlarca az zenginleลtirilmiล uranyum Rusya’ya gรถnderildi.
Uluslararasฤฑ Atom Enerjisi Ajansฤฑ’ndan denetรงiler ฤฐran’ฤฑn nรผkleer tesislerinde teftiล yapma yetkisine sahipti.
