Gramฤฑ 4 milyon dolar olan madde, fรผze baลlฤฑklarฤฑnda ve kimyasal silah yapฤฑmฤฑnda kullanฤฑlฤฑyor. Ekipler, deฤeri 70 milyon dolar olan 1 kilo 441 gram madde ele geรงirdi. 4 kiลi gรถzaltฤฑna alฤฑndฤฑ.
“ฤฐKฤฐ รLKE รRETEBฤฐLฤฐYOR, MฤฐKTAR ENTERESAN”
ฤฐstanbul Teknik รniversitesi Enerji Enstitรผsรผ Nรผkleer Araลtฤฑrmalar Ana Bilim Dalฤฑ รฤretim รผyesi Prof. Dr. Beril Tuฤrul, Ankara’da ele geรงirilen kaliforniyum ile ilgili bilgi verdi. Prof. Dr. Tuฤrul, ele geรงirilen miktarฤฑn yรผksek olduฤunu ve kaliforniyumu dรผnyada sadece iki รผlkenin รผrettiฤi anlattฤฑ. Prof. Dr. Beril Tuฤrul’un aรงฤฑklamalarฤฑ ลรถyle:
“Miktar yรผksek gรถrรผnรผyor. Esasฤฑnda bizim doฤada bulunmayan dediฤimiz transuranik dediฤimiz, uranyumdan sonraki elementlerden 98 numaralฤฑ. Ve dolayฤฑsฤฑyla yapay olarak elde edilebilen bir element.
Farklฤฑ radyo izotoplarฤฑ vardฤฑr. Farklฤฑ amaรงlarla kullanฤฑmฤฑ sรถz konusu olabiliyor. Nรถtron radyografisinde nรถtron kaynaฤฤฑ olarak kullanฤฑlmasฤฑ var Kaliforniyum 252’nin.
Ayrฤฑca reaktรถrlerde nรถtron kaynaฤฤฑ olarak kullanฤฑmฤฑ olan vardฤฑr ama genellikle daha uygun fiyatlฤฑ olanlarฤฑn da kullanฤฑmฤฑ tercih edilir.
Esasฤฑnda bu kadar miktarlฤฑ kaliforniyum bulunmasฤฑ benim iรงin de enteresan oldu. Stratejik, kullanฤฑmฤฑ limitli ve รผretimini de belli รผlkeler ancak yapabiliyor. รnemli hฤฑzlandฤฑrฤฑcฤฑlarฤฑnฤฑn olmasฤฑ gerekiyor. Amerika ve Rusya รผretebiliyor.”
KALฤฐFORNฤฐYUM NEDฤฐR?
Kaliforniyum maddesinin gramฤฑ yaklaลฤฑk 4 milyon dolar deฤerinde. Kaliforniyumun dรผnyadaki en pahalฤฑ ikinci madde ve doฤada bulunmayan sentetik bir aktinit olduฤu biliniyor.
ฤฐlk kez ลubat 1950’de Kaliforniya รniversitesi’nin Berkeley’deki laboratuvarฤฑnda kรผriyumun alfa parรงacฤฑklarฤฑ (helyum iyonlarฤฑ) ile bombardฤฑman edilmesiyle รผretildi. Element, keลfedildiฤi Kaliforniya รniversitesi ve Kaliforniya eyaletinin onuruna bu ลekilde isimlendirildi.
YรKSEK RADYOAKTฤฐVฤฐTE ฤฐรEREN BฤฐR ELEMENT
Kaliforniyum, toksiktir ve yรผksek radyoaktivite iรงeren bir elementtir. Bu element, kemiklerde birikerek dokulara zarar verebilir. Ayrฤฑca kandaki alyuvarlarฤฑn oluลumunu engeller veya yapฤฑlarฤฑnฤฑ bozar.
Kaliforniyumun son derece radyoaktif, en tehlikeli ve en zararlฤฑ izotopu, yรผksek oranda nรถtron yayma รถzelliฤi bulunan Cf-252โdir.
