JLL Tรผrkiyeโnin 2017 yฤฑlฤฑnฤฑ kapsayan “Ticari Gayrimenkul Pazarฤฑ Gรถrรผnรผmรผ” raporuna gรถre, Tรผrkiye genelindeki 401 alฤฑลveriล merkezinde yaklaลฤฑk 12,2 milyon metrekare ticari kiralanabilir alan bulunurken, inลaat halinde olan 44 AVMโnin ise 2020โnin sonuna kadar tamamlanmasฤฑ bekleniyor.
JLL Tรผrkiye’den yapฤฑlan aรงฤฑklamaya gรถre, Ticari gayrimenkulde รถzgรผn profesyonel hizmetler sunan JLL Tรผrkiyeโnin “Ticari Gayrimenkul Pazarฤฑ Gรถrรผnรผmรผ” raporuna gรถre perakende sektรถrรผ 2017โnin ilk yarฤฑsฤฑnda benimsediฤi “Bekle-Gรถr” yaklaลฤฑmฤฑndan yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑndaki canlanma ile vazgeรงiyor.
Rapora gรถre ticari gayrimenkul pazarฤฑndaki birincil kira rakamฤฑ 2017โde 70 avro olarak hesaplandฤฑ. JLLโnin raporundaki deฤerlendirmeye gรถre 2018 AVMโlerde “Uzmanlaลma ve Yenilenme”, perakende sektรถrรผ iรงin ise “Deneyimsel Alฤฑลveriล” yฤฑlฤฑ olacak.
Tรผrkiye genelindeki 401 alฤฑลveriล merkezinde yaklaลฤฑk 12,2 milyon metrekare ticari kiralanabilir alan bulunurken, inลaat halinde olan 44 AVMโnin ise 2020โnin sonuna kadar tamamlanmasฤฑ bekleniyor.
ฤฐstanbulโda ลu anda 114 AVMโde yaklaลฤฑk 4,4 milyon metrekare ticari kiralanabilir alan bulunuyor. Megaลehirde ลu anda inลaat halinde olan 22 AVMโnin ise 2020โnin sonuna kadar tamamlanmasฤฑ bekleniyor. Bu AVMโlerin tamamlanmasฤฑyla ฤฐstanbulโdaki toplam AVM sayฤฑsฤฑ 136โya, ticari kiralanabilir alan ise 5,3 milyon metrekareye รงฤฑkmฤฑล olacak.
Ankaraโda ise 39 AVMโde toplam 1,6 milyon metrekare ticari kiralanabilir alan yer alฤฑyor. Baลkentte ลu anda inลaat halinde olan 8 AVM bulunuyor. Tรผrkiyeโdeki toplam AVM sayฤฑsฤฑnฤฑn 3 yฤฑl iรงerisinde 445โe รงฤฑkacaฤฤฑ belirtiliyor.
JLLโnin raporunda AVM ve perakende sektรถrleri iรงin 2018 tahminleri de yer aldฤฑ. Yeni alฤฑลveriล merkezi projelerinin sayฤฑsฤฑnda gรถrรผlen kademeli dรผลรผล nedeniyle mevcut alฤฑลveriล merkezlerinde yeniden kiralama ve eskiyen alฤฑลveriล merkezlerinde ise yenilenme sรผreรงlerinin gelecek yฤฑllarda gรผndeme gelmesi bekleniyor.
Alฤฑลveriล merkezi arzฤฑnฤฑn yรผksek olduฤu ฤฐstanbul ve Ankara gibi ลehirlerde gรถrรผlen rekabet ve bรถlgeselleลme nedeniyle “Farklฤฑlaลma”nฤฑn รถnemi 2018โde de artmaya devam edecek.
E-ticaret ve omni-channel eฤiliminin alฤฑลveriล alฤฑลkanlฤฑklarฤฑnฤฑ deฤiลtirmeye devam edeceฤi ve โdeneyimsel maฤazacฤฑlฤฑkโ konseptinin รถneminin giderek artacaฤฤฑ รถngรถrรผlรผyor.
Ofis piyasasฤฑ 2018 de “kiracฤฑ dostu” olacak
ฤฐstanbulโda “Merkezi ฤฐล Alanฤฑ” (MฤฐA) olarak nitelendirilen Levent-Maslak hattฤฑnda yer alan ofislerdeki boลluk oranฤฑ 2017โde yรผzde 22,7 olarak hesaplandฤฑ. Bu rakam 2013โte yรผzde 4,4 seviyesindeydi. Birincil kira seviyeleri ise 2013-2016 yฤฑllarฤฑ arasฤฑnda 45 dolar olarak hesaplanฤฑrken, 2017โde 30 dolar seviyesine geriledi.
รalฤฑลmaya gรถre geรงen yฤฑl kurumsal ลirketler kontrat tarihi bitmeden, kontrat yenileme eฤilimine girdi. Bu sonuรงla kiracฤฑlar, TLโnin dรถviz karลฤฑsฤฑndaki deฤer kaybฤฑ nedeniyle mal sahiplerinden daha makul kira rakamlarฤฑ talep etme imkanฤฑ buldu. รzellikle yabancฤฑ kurumsal ลirketlerin hazฤฑr ofisleri tercih ettiฤi gรถrรผlรผrken, toplu taลฤฑma aฤlarฤฑna yakฤฑnlฤฑk, market ve kuru temizleme gibi sosyal olanaklarฤฑn yer aldฤฑฤฤฑ ofis binalarฤฑ tercih sebebi oldu.
ฤฐลlem sayฤฑsฤฑ bakฤฑmฤฑndan ise 2017โnin yฤฑldฤฑzlarฤฑ Anadolu Yakasฤฑโnda Ataลehir ve Kozyataฤฤฑ, Avrupa Yakasฤฑโnda ise Kaฤฤฑthane, Levent-Maslak hattฤฑ oldu. Rapora gรถre 2018, ofis piyasasฤฑ aรงฤฑsฤฑndan “kiracฤฑ dostu” bir gรถrรผnรผm sergileyecek.
Lojistikte yรผzde 73โlรผk bรผyรผme, turizmde canlฤฑ gรผnlere dรถnรผล sinyalleri
Lojistik kiralama iลlemlerinde 2017โde 644 bin metrekare ile 2016โya gรถre yรผzde 73 oranฤฑnda artฤฑล kaydedildi. Depo ihtiyaรงlarฤฑ รถzellikle yฤฑlฤฑn ilk 4 ayฤฑnda belirginleลirken, bu durum kiralama iลlemi sayฤฑlarฤฑna pozitif olarak yansฤฑdฤฑ. Orta ve alt gelir grubuna hitap eden perakendecilerin daha verimli ve daha dรผลรผk maliyetli stok takibi iลleri iรงin 20 bin metrekare ve รผzeri bรผyรผklรผkteki depolara yรถneldiฤi gรถrรผldรผ. รzellikle E-ticaretin getirdiฤi aynฤฑ gรผn teslimat koลullarฤฑ nedeniyle depolarฤฑn fiziksel รถzelliklerinde deฤiลime neden oldu. Bu durum sektรถrde kent iรงi daฤฤฑtฤฑm depolarฤฑna ve konsolidasyon merkezlerine ihtiyacฤฑ doฤurdu.
JLLโnin raporuna gรถre 2016โda keskin dรผลรผล kaydeden turizm sektรถrรผ eski canlฤฑ gรผnlerine dรถnรผล sinyalleri veriyor. Uluslararasฤฑ ziyaretรงi sayฤฑsฤฑ, bir yฤฑl รถncesine gรถre yรผzde 28 oranฤฑnda artarak 2017โde 32,4 milyona yรผkseldi. Otellerdeki doluluk yรผzde 18 artarak yรผzde 60 seviyelerine gelirken, 2017 yฤฑlฤฑnda Atatรผrk Havalimanฤฑ ve Sabiha Gรถkรงen Havalimanฤฑ รผzerinden ฤฐstanbul’a gelen toplam yolcu sayฤฑsฤฑ 2016 yฤฑlฤฑnฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 6 artarak yaklaลฤฑk 95 milyona yรผkseldi.
