Johns Hopkins รniversitesi รถฤretim รผyesi Prof. Dr. Steve Hanke, Tรผrk Lirasฤฑโnda yaลanan deฤer kaybฤฑna iliลkin dikkat รงeken bir yazฤฑ kaleme aldฤฑ. Hanke, Tรผrk lirasฤฑnฤฑn doฤasฤฑ itibariyle zayฤฑf bir para birimi olduฤunu ve bunun dรผzeltilmesi iรงin Tรผrkiye’nin altฤฑna endeksli para birimi uygulamasฤฑna geรงmesi gerektiฤini savundu.
Halk da artฤฑk bunun farkฤฑnda
Forbes’ฤฑn internet sitesinde liradaki deฤer kaybฤฑyla ilgili bir makale yazan Hanke, doฤasฤฑ gereฤi zayฤฑf bir para birimi olan Tรผrk lirasฤฑnฤฑn giderek gรผรง kaybettiฤini ve aslฤฑnda Tรผrkiye’deki toplam mevduatlarฤฑn yรผzde 70’inin dรถviz hesaplarda olmasฤฑndan dolayฤฑ halkฤฑn da bu durumun farkฤฑnda olduฤunu belirtti.
Hanke yazฤฑsฤฑnda ลu gรถrรผลlere yer verdi:
“Liranฤฑn (Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip) Erdoฤan’ฤฑn attฤฑฤฤฑ adฤฑmlar ve verdiฤi tepkilerin etkisiyle tรผm zamanlarฤฑn en dรผลรผk dรผzeyine gerilemesi, Tรผrkiye’nin Aลil tendonunun (en zayฤฑf noktasฤฑ) da para biriminin olduฤunu ortaya koyuyor.
“Bu kadar รงalkantฤฑlฤฑ ve doฤasฤฑ gereฤi zayฤฑf bir para birimine sahip olan hiรงbir รผlke bugรผne kadar gerรงek anlamda siyasi gรผce sahip olamamฤฑลtฤฑr.
“Lira eninde sonunda Tรผrk ekonomisinin ve Erdoฤan’ฤฑn ayaklarฤฑnฤฑn yere basmasฤฑnฤฑ saฤlayacak.”
Erdoฤanโฤฑn en zayฤฑf noktasฤฑ
Hanke, Erdoฤan’ฤฑn Tรผrkiye’nin en zayฤฑf noktasฤฑnฤฑ ortadan kaldฤฑrmak ve kรผresel alanda gerรงek anlamda siyasi bir gรผce sahip olmak iรงin bir ลeyler yapmasฤฑ gerektiฤini aktardฤฑ. Hanke, “Bunun bir รงรถzรผmรผ var, รผstelik oldukรงa da zarif bir รงรถzรผm. Tรผrkiye’nin bir baลka devlet tarafฤฑndan basฤฑlmayan ya da kontrol edilmeyen bir ‘para birimi’ olan altฤฑna geรงmesi gerekiyor. Tรผrkiye, bunu altฤฑna endeksli lira sistemine geรงerek yapabilir” dedi.
Daha รถnce sinyali de verildi
Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan da 2016 yฤฑlฤฑnda yaptฤฑฤฤฑ bir konuลmada, katฤฑlฤฑmcฤฑ finans sektรถrรผnde altฤฑna endeksli bir para birimi anlayฤฑลฤฑna geรงilmesini รถnermiลti. Erdoฤan, “Katฤฑlฤฑmcฤฑ finans anlayฤฑลฤฑnฤฑn altฤฑna endeksli bir adฤฑmฤฑn atฤฑlmasฤฑnฤฑ doฤru buluyorum. 2015’te kรผresel ฤฐslami finans bรผyรผklรผฤรผ arttฤฑ. Gelin paralarฤฑ altฤฑna dรถnรผลtรผrelim. Altฤฑnla ifade edelim. Finans sektรถrรผnde katฤฑlฤฑmcฤฑ finans anlayฤฑลฤฑnฤฑn para biriminde altฤฑna endeksli bir adฤฑmฤฑn atฤฑlmasฤฑnฤฑn รงok daha isabetli olacaฤฤฑ inancฤฑndayฤฑm” demiลti.
Profesรถr Hanke kimdir?
ABD’nin รถnde gelen รผniversitelerinden Johns Hopkins’te Mรผhendislik Fakรผltesi altฤฑnda uygulamalฤฑ ekonomi dersleri veren Hanke, aynฤฑ zamanda Washington merkezli dรผลรผnce kuruluลu Cato Institute’un da Sorunlu Para Birimleri Projesi’nin direktรถrlรผฤรผnรผ yรผrรผtรผyor. Hanke, daha รถnce Arjantin, Estonya, Ekvador ve Bulgaristan gibi geliลmekte olan รผlkelerde para birimleriyle ilgili yeniden yapฤฑlanma รงalฤฑลmalarฤฑnda danฤฑลmanlฤฑk gรถrevlerinde bulundu.
