Beyaz Saray tarafฤฑndan yapฤฑlan aรงฤฑklamada, ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn bugรผn, ABD’nin Kudรผs’รผ ฤฐsrail’in baลkenti olarak tanฤฑyacaฤฤฑ ve Tel Aviv’deki Amerikan Bรผyรผkelรงiliฤinin Kudรผs’e taลฤฑnmasฤฑ hazฤฑrlฤฑklarฤฑ iรงin talimat vereceฤi belirtilmiลti. Gรถzler Trump’ฤฑn yapacaฤฤฑ aรงฤฑklamaya kilitlendi.
TRUMP: KUDรS ฤฐSRAฤฐL’ฤฐN BAลKENTฤฐDฤฐR
“ฤฐsrail Filistin barฤฑลฤฑ iรงin รงalฤฑลmaya devam edeceฤiz. Ortadoฤu barฤฑลฤฑ iรงin elimden geleni yapacaฤฤฑm. ฤฐsrail Filistin รงatฤฑลmasฤฑna รงรถzรผm bulunacak. ฤฐsrail’in baลkenti olartak tanฤฑyacaktฤฑ. Bu yasa kongreden bรผyรผk รงoฤunlukla รงฤฑkmฤฑลtฤฑ. ABD’nin bรผyรผk elรงiliฤini Kudรผs’e taลฤฑma kararฤฑndan bertaraf ettiler. Kudรผs’รผn bu ลekilde tanฤฑnmasฤฑ gecikti. Bazฤฑlarฤฑ cesaretleri yok dediler. ลimdi ฤฐsrail ile Filistin arasฤฑnda barฤฑล anlaลmasฤฑ รงalฤฑลmalarฤฑ var. Atฤฑlan bu adฤฑmฤฑ ABD’nin รงฤฑkarฤฑna olarak gรถrรผyorum. ฤฐsrail baฤฤฑmsฤฑz ve egemen bir devlettir. Bu ลehir baลbakan ve cumhurbaลkanฤฑnฤฑn evinin olduฤu yerdir. Kudรผs ฤฐsrail’in baลkentidir. bundan fazlasฤฑ da deฤildir, azฤฑ da deฤildir. Bu bu kadardฤฑr.Bu Kudรผs bรผyรผkelรงilik yasasฤฑ ile de uyumludur.”
“BรYรKELรฤฐLฤฐฤฤฐMฤฐZ KUDรS’E TAลINACAK”
“Kudรผs sadece 3 bรผyรผk dinin merkezi deฤildir. Dรผnyanฤฑn en baลarฤฑlฤฑ demokrasilerinden birinin de merkezidir. Kudรผs Yahudilerin ibadet ettiฤi, Hristiyanlarฤฑn bulunduฤu, Mรผslรผmanlarฤฑn da ibadet ettiฤi bir yerdir. bir noktayฤฑ da ifade edeyim. Bu kararฤฑn amacฤฑ kalฤฑcฤฑ bir barฤฑล anlaลmasฤฑndan ayrฤฑlma adฤฑmฤฑ deฤilir. Biz bu anlaลmayฤฑ istiyoruz. Biz taraf olmuyoruz. Tartฤฑลmalฤฑ sฤฑnฤฑrlara herhangi bir ลekilde taraf olmuyoruz. Bir barฤฑล anlaลmasฤฑnฤฑn kolaylaลtฤฑrฤฑcฤฑ olmasฤฑna รงalฤฑลฤฑyoruz.”
TRUMP, KUDรS’ร BAลKENT OLARAK TANIDIฤINI ONAYLAYAN ฤฐMZAYI ATTI
“Bรผtรผn taraflara รงaฤrฤฑda bulunuyoruz. Haram-รผล ลerif denen bรถlgenin aynฤฑ ลekilde kalmasฤฑnฤฑ istiyoruz, barฤฑลฤฑ istiyoruz. Barฤฑลฤฑn geleceฤine istikrara ve gรผvenliฤe katkฤฑ yapacaktฤฑr bu adฤฑm. Barฤฑลa varacaฤฤฑz. Bu kutsal ลehir insanlฤฑฤa hizmet edecektir. Barฤฑล ona uzanmak isteyenlerin uzanabileceฤi uzaklฤฑkta. รocuklarฤฑmฤฑz sevgi ve dostluk miras almalฤฑlar. Ruhaniyet aรงฤฑsฤฑndan รงok รถnemli bir bรถlge. Bu bรถlgeyi harika bir gelecek beklemekte. Halklara ลu รงaฤrฤฑda bulunuyorum: Tartฤฑลmalarฤฑnฤฑzฤฑ ลiddetle yapmayฤฑn. Bugรผn kendimizi karลฤฑlฤฑklฤฑ anlayฤฑล ve saygฤฑ yoluna sokmalฤฑyฤฑz. Tรผm olasฤฑlฤฑklarฤฑ tekrar deฤerlendirelim.”
“TAลINMA ฤฐลLEMLERฤฐNฤฐN BAลLAMASI ฤฐรฤฐN TALฤฐMAT VERฤฐYORUM”
“Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ’na talimat veriyorum. Hemen taลฤฑnma iลlemlerine baลlanacak. Bu karar, bizim ABD olarak bรถlgede kalฤฑcฤฑ barฤฑล anlaลmasฤฑna taahhรผdรผmรผzรผ bozmuyor. Bizler ฤฐsrailliler ve Filistinliler iรงin gรผzel bir anlaลma istiyoruz. Bizler, tartฤฑลmalฤฑ sฤฑnฤฑrlar konusunda nihai bir ลey sรถylemiyoruz. Bรผtรผn bunlar iki taraf arasฤฑndaki anlaลmaya kalmฤฑล ลeyler.”
ABD’nin Tel Aviv Bรผyรผkelรงiliฤini Kudรผs’e taลฤฑma sรถzรผ veren Trump’ฤฑn bugรผn aรงฤฑklamasฤฑnda bu yรถnde kararฤฑnฤฑ aรงฤฑklayabileceฤi ifade ediliyordu. Filistin ise, “Kudรผs’รผ ฤฐsrail’in baลkenti olarak tanฤฑma” anlamฤฑna gelecek bu adฤฑma ลiddetle karลฤฑ รงฤฑkarak tepki gรถstermiลti.
RUSYA’DAN KUDรS AรIKLAMASI
Hamas Siyasi Bรผro Baลkanฤฑ ฤฐsmail Heniyye ile Rusya Dฤฑลiลleri Bakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Bogdanov, ABD’nin skandal Kudรผs kararฤฑnฤฑ gรถrรผลerek Kudus’รผn yanฤฑndayฤฑz mesajฤฑnฤฑ verdi.
Rusya Dฤฑลiลleri Bakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Mihail Bogdanov ile ABD’nin Kudรผs’รผ ฤฐsrail’in baลkenti olarak tanฤฑma kararฤฑnฤฑ gรถrรผลtรผ.Bogdanov, Kudรผs meselesinin uluslararasฤฑ kararlara baฤlฤฑ olduฤuna iลaret ederek, ABD’nin kararฤฑndan endiลe duyduklarฤฑnฤฑ ve Filistin halkฤฑyla dayanฤฑลma iรงerisinde olduklarฤฑnฤฑ bildirdi.
TILLERSON: “BฤฐZ BUNU TAKฤฐBEN KALICI BARIลIN SAฤLANACAฤINA ฤฐNANIYORUZ”
Tillerson, Trump’ฤฑn “Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑna, Tel Aviv’deki bรผyรผkelรงiliฤimizin Kudรผs’e taลฤฑnmasฤฑ iรงin hazฤฑrlฤฑklara baลlamasฤฑ talimatฤฑnฤฑ verdim” sรถzlerinin ardฤฑndan yazฤฑlฤฑ aรงฤฑklama yaptฤฑ.
Tillerson, aรงฤฑklamada, “Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ, Tel Aviv’deki Bรผyรผkelรงiliฤin Kudรผs’e taลฤฑnmasฤฑ kararฤฑnฤฑ bir an รถnce uygulamaya baลlayacaktฤฑr” ifadelerini kullandฤฑ.
“Baลkan Trump’ฤฑn, Kudรผs’รผ baลkent olarak kabul etmesi, ฤฐsrail Meclisi, Yรผksek Mahkemesi, Cumhurbaลkanฤฑ ve Baลbakanฤฑn ofislerinin Kudรผs’te olmasฤฑ gerรงeฤiyle รถrtรผลmektedir.” deฤerlendirmesinde bulunan Tillerson, “Baลkan karar vermeden รถnce รงok sayฤฑda dost, partner ve mรผttefiklerimizle istiลare ettik. Biz bunu takiben kalฤฑcฤฑ bir barฤฑลฤฑn saฤlanacaฤฤฑna inanฤฑyoruz” dedi.
TRUMP’IN KUDรS’ร BAลKENT OLARAK TANIMASINA TEPKฤฐLER BรYรYOR
Fransa Cumhurbaลkanฤฑ Macron: ABD’nin tek yanlฤฑ kararฤฑ รผzรผcรผ, desteklemiyoruz.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres: ฤฐki devletli รงรถzรผmden baลka alternatif yok.
Mฤฑsฤฑr: ABD’nin Kudรผs’รผ tanฤฑmasฤฑnฤฑ reddediyoruz.
ฤฐran: Trump’ฤฑn Kudรผs’รผ tanฤฑma kararฤฑ BM kararlarฤฑnฤฑn aรงฤฑk ihlalidir.
Filistin: Karar iki devletli รงรถzรผmรผ yok ediyor.
“EN SON รรZรLMESฤฐ GEREKEN KONUDUR”
BM Genel Sekreteri Guterres “Kudรผs, BMGK ve BM Genel Kurul kararlarฤฑ temel alฤฑnarak, iki taraf arasฤฑnda doฤrudan gรถrรผลmeler yoluyla en son รงรถzรผlmesi gereken bir konudur” dedi.
Kudรผs’รผn, insanlarฤฑn kalbindeki yerini anladฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren Guterres, “Yรผzyฤฑllardฤฑr bรถyle oldu ve bรถyle olacak. ลunu aรงฤฑkรงa ifade etmek isterim ki iki devletli รงรถzรผmรผn herhangi bir alternatifi yoktur. B planฤฑ yoktur.” vurgusu yaptฤฑ.
HAMAS SรZCรSร BERHUM:
Hamas sรถzcรผsรผ Fevzi Berhum, ABD’nin Kudรผs’le ilgili kararฤฑnฤฑn Arap ve Mรผslรผmanlara yรถnelik saldฤฑrฤฑ anlamฤฑna geldiฤini belirtti.
Kudรผs’e yรถnelik bu karar karลฤฑsฤฑnda stratejik bir ulusal ittifak รงaฤrฤฑsฤฑnda bulunan Berhum, “Kudรผs’รผ ฤฐsrail’in baลkenti olarak tanฤฑma kararฤฑ, ABD’nin terรถrรผ korumaya alma ve Siyonist terรถrizmi meลrulaลtฤฑrmasฤฑ demektir” ifadesini kullandฤฑ.
“CฤฐDDฤฐ ENDฤฐลE DUYUYORUZ”
AB Yรผksek Temsilcisi Mogherini: “AB, bugรผn ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’un Kudรผs’e iliลkin aรงฤฑklamasฤฑndan dolayฤฑ ciddi endiลe duyuyor”
REED: ABD MENFAATLERฤฐNE YรNELฤฐK KรTร SONUรLAR DOฤURABฤฐLฤฐR
ABD Senatosu Silahlฤฑ Hizmetler Komitesi Kฤฑdemli รyesi, Rhodes Island eyaleti Senatรถrรผ Demokrat Jack Reed Trumpโฤฑn Kudรผs kararฤฑnฤฑ yapฤฑlฤฑล biรงimi ve zamanlamasฤฑ aรงฤฑsฤฑndan ABD menfaatlerine yรถnelik kรถtรผ sonuรงlar doฤurabileceฤini ifade etti.
Yaptฤฑฤฤฑ yazฤฑlฤฑ aรงฤฑklamada Reed ลu ifadelere yer verdi:
“Mรผslรผman karลฤฑtฤฑ tweetlerden sonra bu da Trumpโฤฑn diฤer bir pot kฤฑrmasฤฑ ve baskฤฑ olmaksฤฑzฤฑn yaptฤฑฤฤฑ diplomatik hatalardan biri. Bu ilan zarar vericidir รงรผnkรผ ลu anda bรถlgede tansiyonun dรผลรผrรผlmesi ve iki devletli รงรถzรผm รผzerinde รงalฤฑลmak gerekir.”
PELOSฤฐ: KALICI BARIลA ERฤฐลฤฐMฤฐ DAHA DA ZORA SOKACAKTIR
ABD Temsilciler Meclisi Demokrat azฤฑnlฤฑk lideri Nancy Pelosi ise sรถz konusu kararฤฑn kalฤฑcฤฑ bir barฤฑลฤฑn saฤlanmasฤฑnฤฑ zora soktuฤunu kaydetti.
Kudรผsโรผ โYahudi anavatanฤฑnฤฑn ebedi baลkentiโ olarak tanฤฑmlayan Pelosi, โฤฐsrail ile Filistin arasฤฑnda mรผzakere edilmiล bir anlaลma olmadan ABD Bรผyรผkelรงiliฤini Kudรผsโe taลฤฑmak ลimdi gereksiz bir ลekilde kitle protestolarฤฑna yol aรงacak, tansiyonu arttฤฑracak ve kalฤฑcฤฑ bir barฤฑลa eriลimi daha da zora sokacaktฤฑr.โ
WASHฤฐNGTON POST: SฤฐYASETTEN RฤฐSKLฤฐ
Bununla birlikte Amerikan medyasฤฑnฤฑn karara temkinli yaklaลmasฤฑ dikkatlerden kaรงmadฤฑ.
Washington Post gazetesi kararฤฑ uzun sรผredir sรถz konusu olan ABD politikasฤฑna ters bir karar olduฤunu belirtirken Trumpโฤฑn Ortadoฤu ve ABD mรผttefiklerinin uyarฤฑlarฤฑnฤฑ dikkate almamasฤฑnฤฑ โsiyaseten riskliโ olarak niteledi.
Diฤer taraftan New York Times gazetesi ise kararฤฑ ABDโyi yalnฤฑzlaลtฤฑracak bir adฤฑm olarak tanฤฑmlarken son derece hassas bir diplomatik konu olan Kudรผs kararฤฑnฤฑn dรผnyadan tepki รงekeceฤini yazdฤฑ.
NETANYAHU: DฤฐฤER รLKELER DE BรYรKELรฤฐLฤฐKLERฤฐNฤฐ KUDรSE TAลIMALI
ABD’nin Kudรผs’รผ baลkent olarak tanฤฑmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada memnuniyetini dile getirerek, ” Tarihi bir adฤฑm. Diฤer รผlkeler de bรผyรผkelรงiliklerini Kudรผs’e taลฤฑmalฤฑ” dedi.
Netanyahu, sรถzlerini ลรถyle tamamladฤฑ:
“Bugรผn tarihi bir gรผn. Kudรผs yaklaลฤฑk 70 yฤฑldฤฑr ฤฐsrail’in baลkenti ve bizim umudumuzun, rรผyamฤฑzฤฑn ve duamฤฑzฤฑn yeni bin yฤฑldaki odak noktasฤฑ. (Kudรผs) 3 bin yฤฑldฤฑr Yahudilerin baลkenti. Kutsal mekanlarฤฑn statรผsรผnde bir deฤiลiklik olmayacak. Bu ฤฐsrail’in ilk gรผnรผnden beri bizim hedefimizdi. Yahudi devleti ve Yahudi halkฤฑ buna sonsuza dek minnettar kalacaktฤฑr. Trump’ฤฑn, ฤฐsrail’in, Filistinliler de dahil komลularฤฑyla barฤฑลฤฑ ilerletme kararlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ paylaลฤฑyoruz. Trump’la ve ekibiyle bu barฤฑล rรผyasฤฑnฤฑ gerรงekleลtirmek iรงin รงalฤฑลmaya devam edeceฤiz.
TRUMP’TAN AรIKLAMA รNCESฤฐ GELEN MESAJ: GECฤฐKMฤฐล BฤฐR KARAR
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, Kudรผs’รผn baลkent olmasฤฑ yรถnรผndeki kararฤฑ konusunda kabinesini bugรผn bilgilendirdi. Trump, Kudรผs’le ilgili kararฤฑnฤฑn รงoktan alฤฑnmasฤฑ gereken bir karar olduฤunu sรถyledi. Trump’ฤฑn bu sรถzleriyle kendinden รถnceki ABD baลkanlarฤฑ olan Bill Clinton ve George W. Bush’un Kudรผs’le ilgili sรถzlerini tutmadฤฑklarฤฑ imasฤฑnda bulunduฤu dรผลรผnรผlรผyor.
รte yandan Trump’ฤฑn bu hamlesine karลฤฑlฤฑk dรผnyada tepkiler รงฤฑฤ gibi yรผkseliyor. Dรผnyadan ve sฤฑcak bรถlgedeki รผlkelerden, Filistin-ฤฐsrail arasฤฑnda bir savaลa neden olabilecek bu karar nedeniyle Trump yรถnetimine tepkiler yaฤฤฑyor.
CUMHURBAลKANI ERDOฤAN: KUDรS, TรM MรSLรMANLARIN GรZ BEBEฤฤฐDฤฐR
Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan bugรผn yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, “Kudรผs’รผn kutsiyetinin ve tarihi statรผsรผnรผn korunmasฤฑ hususunda รrdรผn’le aynฤฑ dรผลรผncedeyiz. Kudรผs’รผn statรผsรผ konusunda atฤฑlacak yanlฤฑล bir adฤฑm ฤฐslam aleminde infiale neden olacaktฤฑr. Kudรผs, tรผm Mรผslรผmanlarฤฑn gรถz bebeฤidir. Kimden gelirse gelsin, bu tarihi konuyu gรถzardฤฑ eden tรผm yaklaลฤฑmlarฤฑn sonu hรผsrandฤฑr. Ortadoฤu’da istikrar iรงin yegane yol, 1967 sฤฑnฤฑrlarฤฑnda baลkenti Doฤu Kudรผs olan bir Filistin devletidir.
13 Aralฤฑk’ta ฤฐslam ฤฐลbirliฤi Teลkฤฑlatฤฑ’nฤฑn liderlerini ฤฐstanbul’da toplanacak. Bir sonuรง bildirgesini oradan tรผm dรผnyaya aรงฤฑklayacaฤฤฑz. ฤฐslam dรผnyasฤฑnฤฑn Kudรผs konusunda beraber hareket etmesi รงok รถnemlidir.” demiลti.
