Konut sektรถrรผnde balon ve fiyatlardaki dรผลรผล tartฤฑลmalarฤฑ devam ediyor. Sektรถr temsilcilerinin aรงฤฑklamalarฤฑ ile son dรถnemde yayฤฑmlanan รงeลitli istatistikler bir biri ile รงeliลse de genel olarak bir durgunluk olduฤu konusunda ortak bir fikir var. Hรผrriyet yazarฤฑ Uฤur Gรผrses, bugรผnkรผ yazฤฑsฤฑnda konut fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn ivme kaybettiฤini hatta reel olarak gerilemeni baลladฤฑฤฤฑnฤฑ yazdฤฑ. ฤฐลte Gรผrses’in o yazฤฑsฤฑ:
“Mayฤฑs 2015โte ฤฐstanbulโdaki konut fiyat artฤฑลฤฑ yฤฑllฤฑk yรผzde 29โa vurduฤunda rekor bir artฤฑล da tescillenmiลti.
Enflasyondan arฤฑndฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnda, yani reel olarak yรผzde 19.7โlik bir artฤฑลa karลฤฑlฤฑk geliyordu. ฤฐลte o tarihten bu yana, konut fiyat endeksindeki artฤฑล ivme kaybediyor; Temmuz 2016โdan bu yana ise biraz daha keskinleลti.
Hatta reel olarak dรผลรผล baลladฤฑ.
Geรงen hafta Merkez Bankasฤฑโnca aรงฤฑklanan konut fiyat endekslerine bakฤฑlฤฑrsa; Aฤustos 2017โde ฤฐstanbulโda son bir yฤฑllฤฑk konut fiyat artฤฑลฤฑ yรผzde 7.1 iken, yรผzde 10โun รผzerindeki bir enflasyondan arฤฑndฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnda, fiyatlarฤฑn yรผzde 3.3 reel gerilediฤi gรถrรผlรผyor.
Yeni olmayan konutlarda ise bu reel dรผลรผลรผn yรผzde 4.9โa vurduฤu gรถrรผlรผyor. Nisan ayฤฑnda baลlayan reel dรผลรผล derinleลiyor.
ฤฐstanbulโun, konut satฤฑลlarฤฑnda Tรผrkiyeโnin yaklaลฤฑk 6โda biri olduฤu dikkate alฤฑnฤฑrsa alarm verici olduฤu aรงฤฑk.
ลundan โalarm vericiโ; hane halkฤฑ gelecekle ilgili kararlarฤฑnda, kiลisel geliri kadar varlฤฑklarฤฑndaki deฤer deฤiลimlerini de dikkate alฤฑr. Kira deฤerlerindeki dรผลรผลรผ ลimdi konut fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn yavaลlamasฤฑ izliyor. Bunun da hane halkฤฑnฤฑn geleceฤe dรถnรผk harcama eฤiliminde olumsuz etkisi olasฤฑ.
Konut fiyatlarฤฑnฤฑn reel olarak dรผลtรผฤรผ diฤer il gruplarฤฑnฤฑn Gรผneydoฤu ve Orta Anadolu kentleri olduฤu gรถrรผlรผrken, reel olarak artฤฑล azalsa da en yรผksek oranda koruyan illerin baลฤฑnda ฤฐzmir geliyor. ฤฐzmirโi Karadeniz kent grubu ile รงoฤunlukla diฤer Ege illeri izliyor.
Bu ivme kaybฤฑnฤฑn, reel fiyat dรผลรผลรผnรผn ana ekseninde ekonomik koลullar geliyor. รzellikle 15 Temmuz sonrasฤฑnda finansman koลullarฤฑnฤฑn daralmasฤฑ bunda etkili oluyor.
ฤฐstanbul Gayrimenkul Deฤerleme ve Danฤฑลmanlฤฑk Yรถnetici Ortaฤฤฑ Ahmet Bรผyรผkduman, Suriyeli sฤฑฤฤฑnmacฤฑlarฤฑn รงeลitli illere daฤฤฑlฤฑลฤฑ ve sonrasฤฑnda bir bรถlรผmรผnรผn Avrupaโya gidiลleri gibi demografik hareketlerin orta vadede etkili olduฤunu, yakฤฑn geรงmiลte รงeลitli altyapฤฑ projelerinin etkisiyle รงok fazla prim saฤlayan ฤฐstanbulโda o primin geri verilmeye baลlandฤฑฤฤฑna iลaret ediyor.
Konut fiyatlarฤฑnฤฑn en รงok ivme aldฤฑฤฤฑ alan finansman kanalฤฑ. Konut kredileri bu piyasaya kaynak taลฤฑyor. Konut kredilerinin de en รถnemli โmembaฤฑโ dฤฑล krediler.
Tรผrkiyeโde 2005โten itibaren konut pazarฤฑna canlanmayฤฑ getiren de, AB hikayesi ve buna baฤlฤฑ 7-10 yฤฑllฤฑk โswapโ (Dรถviz-TL takasฤฑ) iลlemleriyle Tรผrkiyeโdeki bankalarฤฑn ucuz TL olanaklarฤฑna kavuลmalarฤฑydฤฑ. ลimdi finansal koลullar sฤฑkฤฑlaลฤฑyor.
