Borsa ฤฐstanbulโa 2019โdan 2026โnฤฑn ortasฤฑna kadar uzanan bu uzun yolda ลรถyle bir bakฤฑnca insanฤฑn aklฤฑna tek bir cรผmle geliyor: Bu piyasa hiรง dรผz yรผrรผmedi, hep bir viraj, hep bir sarsฤฑntฤฑ, hep bir sรผrpriz. Bir sene baลka sektรถrleri gรถklere รงฤฑkardฤฑ, sonraki sene aynฤฑ sektรถrleri yerin dibine soktu; yani borsanฤฑn kendine has huyu yine deฤiลmedi.
2019โda turizm ve spor gibi daha รงok hikรขye taลฤฑyan sektรถrler รถne รงฤฑkarken, 2020โde pandemiyle birlikte teknoloji ve elektrik tarafฤฑ parladฤฑ; 2021โde halka arz rรผzgรขrฤฑ, KOBฤฐ sanayi ve aracฤฑ kurumlarฤฑ yukarฤฑ taลฤฑdฤฑ; 2022โde de enflasyon ve fiyatlama gรผcรผ olan sektรถrler daha รงok konuลuldu.
2019โun resmi bugรผn geriye dรถnรผp bakฤฑnca oldukรงa รถฤretici duruyor. TSKBโnin deฤerlendirmesinde 2019โda en yรผksek getiriyi saฤlayan sektรถrlerden biri turizm olurken, spor da gรผรงlรผ bir sฤฑรงrama yaptฤฑ; bu da bize o yฤฑlฤฑn โhikรขye hisseleriโ yฤฑl olduฤunu sรถylรผyor. Sadece endeks deฤil, yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn ruh hรขli de o dรถnem farklฤฑydฤฑ; insanlar daha รงok beklentiye, yeniden fiyatlanma ihtimaline ve iรง tรผketim dinamiฤine bakฤฑyordu. Kฤฑsacasฤฑ 2019, borsada โsรถzรผn paradan bile deฤerli olduฤuโ yฤฑllardan biriydi
2020 ise bambaลka bir dรผnya oldu. Pandemi gelince herkesin masasฤฑna aynฤฑ soru dรผลtรผ: โลimdi ne alฤฑnฤฑr?โ O dรถnemde para arzฤฑ, kรผresel likidite ve iรงerde bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑ ilgisi รถyle bir yรผkseldi ki Borsa ฤฐstanbulโda teknoloji endeksi %91,3 artฤฑล gรถsterdi; KOBฤฐ sanayi %290, aracฤฑ kurumlar %285, elektrik %93 yรผkseldi. XUTUM endeksinin %40 getiri saฤlamasฤฑ, enflasyonun da %14,03 olduฤu dรผลรผnรผlรผrse, o yฤฑl borsa birรงok yatฤฑrฤฑmcฤฑ iรงin ilk ciddi tanฤฑลma oldu.
2021โe geldiฤimizde tablo biraz daha farklฤฑlaลtฤฑ. ฤฐลlem hacmi rekor kฤฑrdฤฑ; haber akฤฑลฤฑnda 5 trilyon TLโyi aลan yฤฑllฤฑk iลlem hacminden sรถz edildi ve Borsa ฤฐstanbul yeni yatฤฑrฤฑmcฤฑlarla doldu taลtฤฑ. Bu dรถnem รถzellikle halka arzlarฤฑn, kรผรงรผk yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn ve kฤฑsa vadeli al-sat iลtahฤฑnฤฑn etkisiyle hatฤฑrlandฤฑ. Sektรถr bazฤฑnda bakฤฑnca teknoloji, sanayi ve belirli bankalar รถne รงฤฑktฤฑ; fakat o senenin ruhu ลu oldu: Herkes borsada bir ลeyler arฤฑyor.
2022โyi daha รงok enflasyon, maliyet baskฤฑsฤฑ ve defansif davranฤฑลlar belirledi. Mart performanslarฤฑna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda mali, hizmet, sฤฑnai ve teknoloji endekslerinin farklฤฑ dรถnemlerde รถne รงฤฑkabildiฤi gรถrรผlรผyor; ama genel resimde yatฤฑrฤฑmcฤฑlar artฤฑk sadece bรผyรผmeye deฤil, fiyatlama gรผcรผne ve bilanรงo dayanฤฑklฤฑlฤฑฤฤฑna da bakmaya baลladฤฑ. 2022, yรผksek enflasyon varsa hikรขye kadar bilanรงo da รถnemlidir dersini yazdฤฑ.
2023 ise borsada baลka bir eลikti. ฤฐlk yarฤฑda ulaลtฤฑrma, spor, metal รผrรผnleri, mineral รผrรผnleri, ticaret ve hizmet gibi sektรถrler BIST 100โรผn รผzerinde performans gรถsterdi; bankalar ve holdingler ise daha dengeli, yani endeksle uyumlu bir yรผkseliล kaydetti. Yฤฑlฤฑn tamamฤฑna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda sektรถrlerin tamamฤฑnฤฑn kazanรงla kapattฤฑฤฤฑ, en รงok kazandฤฑran sektรถrรผn de taล toprak olduฤu bildirildi; bankacฤฑlฤฑk da %61,3 yรผkseliลle gรผรงlรผ kaldฤฑ. Bu yฤฑl yatฤฑrฤฑmcฤฑya ลunu anlattฤฑ: Borsada bazen herkes kazanฤฑr, ama herkes aynฤฑ oranda kazanmaz.
2024โte ise iล daha net sektรถrel ayrฤฑลmaya dรถndรผ. Sigorta %97,4 ile en gรผรงlรผ sektรถrlerden biri olurken iletiลim %67,3, bankacฤฑlฤฑk %67, ticaret %52,4, GYO %46,5 gibi gรผรงlรผ getiriler saฤladฤฑ; tek kaybettiren sektรถr spor oldu ve yฤฑlฤฑ %-13,8 ile kapattฤฑ. Yani piyasa bir yandan finansal disipline, bir yandan da defansif bรผyรผmeye prim verdi. Bรถyle dรถnemlerde yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn kafasฤฑ karฤฑลฤฑr ama aslฤฑnda mesaj basittir: Kim nakit akฤฑลฤฑ รผretiyorsa, kim fiyatlama gรผcรผne sahipse piyasa ona dรถnรผp bakฤฑyor.
2025โin ilk 9 ayฤฑnda ise ayrฤฑลma iyice sertleลti. BIST 100%12,02 artarken 22 sektรถrden 17โsi yรผkseldi; finansal kiralama ve faktoring %430,44 ile adeta koลtu, turizm %52,97, GYO %52,9, inลaat %47,21 ve orman-kaฤฤฑt-basฤฑm %42,21 ile รถne รงฤฑktฤฑ. Aynฤฑ dรถnemde spor %-21,39 ile en kรถtรผ performansฤฑ verdi; sigorta %-10,56, taล toprak %-2,71, gฤฑda ve iรงecek %-2,38, ticaret %-1,59 geriledi. Bu tablo bize ลunu sรถylรผyor: 2025, โseรงici boฤa piyasasฤฑโ yฤฑldฤฑ; yani borsa yรผkselirken herkes eลit yรผkselmedi.
Hangi sektรถr ne zaman parladฤฑ
Biraz da bu iลin kalbinden konuลalฤฑm. Borsada sektรถrler de insanlar gibidir; birinin parladฤฑฤฤฑ dรถnemde รถteki sessiz kalฤฑr, biri moda olur, diฤeri unutulur, sonra roller deฤiลir. 2019โda turizm ve spor konuลuldu, 2020โde teknoloji ve elektrik รถne รงฤฑktฤฑ, 2021โde aracฤฑ kurumlar ve KOBฤฐ sanayi dikkat รงekti, 2023โte ulaลtฤฑrma ve taล toprak sahne aldฤฑ, 2024โte sigorta ile iletiลim รถne รงฤฑktฤฑ, 2025โte ise finansal kiralama-faktoring, turizm ve GYO baskฤฑn geldi. Bu, Borsa ฤฐstanbulโun tek bir duyguyla deฤil, dรถnem dรถnem deฤiลen makro hikรขyelerle hareket ettiฤini gรถsteriyor.
2019โda turizmin parlama sebebi sadece yaz sezonu deฤildi; beklenti satฤฑlan, yeniden fiyatlanan, โbir gรผn dรผzelecekโ denilen hisseler daha รงok ilgi gรถrdรผ. Spor tarafฤฑndaki sฤฑรงrama da benzer ลekilde beklenti ve yapฤฑlandฤฑrma haberleriyle gรผรง buldu. Bu tรผr sektรถrler รงoฤu zaman sabฤฑrlฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn deฤil, sabฤฑrsฤฑz umutlarฤฑn alanฤฑdฤฑr; ama bazen o umut da fiyatฤฑ taลฤฑr.
2020โde teknoloji ve elektrik neden รถne รงฤฑktฤฑ? รรผnkรผ pandemi sonrasฤฑ dรผnyada dijitalleลme hฤฑzlandฤฑ, uzaktan รงalฤฑลma, yazฤฑlฤฑm, e-ticaret, altyapฤฑ ve enerji ihtiyacฤฑ arttฤฑ. Yerli yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn piyasaya akฤฑn etmesi de bu sektรถrlerdeki fiyat hareketlerini hฤฑzlandฤฑrdฤฑ. Elektrik endeksinin %93 yรผkselmesi ile teknoloji endeksinin %91,3 artmasฤฑ aynฤฑ dรถnemin iki ayrฤฑ yรผzรผ gibiydi: biri gerรงek ekonominin damarlarฤฑ, diฤeri dijital รงaฤฤฑn motoru.
2021โde halka arzlar ve iลlem hacmi bรผyรผyรผnce gรถzler yeni ekonomi hisselerine kaydฤฑ. Aracฤฑ kurumlar, KOBฤฐ sanayi ve belirli banka hisseleri daha gรถrรผnรผr oldu; รงรผnkรผ piyasa geniลledikรงe aracฤฑ kurumlar da nefes alฤฑr, iลlem รงoฤaldฤฑkรงa komisyon ve hacim hikรขyesi gรผรงlenir. O yฤฑlฤฑn en รถnemli tarafฤฑ, borsanฤฑn โdar bir elit kulรผpโ olmaktan รงฤฑkฤฑp daha geniล kitlelerin masasฤฑna oturmasฤฑydฤฑ.
2023โte ulaลtฤฑrma, ticaret ve hizmet tarafฤฑnฤฑn gรผรงlenmesi tesadรผf deฤildi. ฤฐรง talep, turizm hareketliliฤi, lojistik akฤฑลฤฑ ve fiyat artฤฑลlarฤฑ bu sektรถrlerin gelirlerine destek verdi. Metal ve mineral รผrรผnleri de kรผresel emtia dalgalarฤฑyla birlikte dikkat รงekti. Yani piyasa bazen bir รผlkenin ekonomisini deฤil, o ekonominin sinir uรงlarฤฑnฤฑ fiyatlar.
2024โte sigorta ve iletiลim รถne รงฤฑktฤฑysa bunun arkasฤฑnda daha รงok nakit akฤฑลฤฑ, fiyat ayarlama imkรขnฤฑ, abone tabanฤฑnฤฑn korunmasฤฑ ve gรถrece daha dayanฤฑklฤฑ iล modelleri vardฤฑ. Bankacฤฑlฤฑk da yรผksek faiz ve kredi dinamikleriyle รถne รงฤฑkabildi. Aynฤฑ yฤฑl sporun tek kaybettiren sektรถr olmasฤฑ ise ลu klasik gerรงeฤi tekrar hatฤฑrlattฤฑ: hikรขye var diye hisse her zaman gitmez, bilanรงo yoksa piyasa acฤฑmasฤฑzdฤฑr.
2025โte finansal kiralama ve faktoringin %430โu aลan performansฤฑ, piyasanฤฑn รงok รถzel bir tema รผzerinden iลlediฤini aรงฤฑkรงa gรถsterdi. Krediye eriลimin, finansman maliyetinin ve nakit sฤฑkฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑnฤฑn konuลulduฤu yฤฑllarda bu tarz ลirketler รงok sert prim yapabiliyor. Turizmin %52,97, GYOโnun %52,9, inลaatฤฑn %47,21 yรผkselmesi de aynฤฑ resmin parรงasฤฑ: belirsizlik iรงinde deฤer bulan, tekrar fiyatlanan, hikรขyesi bรผyรผyen sektรถrler
2026โda kalan altฤฑ ay
Geldik asฤฑl merak edilen yere: 2026โnฤฑn kalan 6 ayฤฑnda hangi sektรถrler รถne รงฤฑkabilir? Burada kesin konuลmak doฤru olmaz; ama mevcut beklentiler ve ilk รงeyrek kรขr tahminleri bazฤฑ alanlarฤฑn daha avantajlฤฑ durduฤunu sรถylรผyor. Dรผnya Gazetesiโndeki ankete gรถre finans ve ulaลtฤฑrma alanlarฤฑnda bรผyรผme sinyalleri var, bankacฤฑlฤฑkta net kรขrฤฑn yฤฑllฤฑk bazda %10,9 artmasฤฑ bekleniyor. CNBC-e tarafฤฑndaki deฤerlendirmelerde ise bankacฤฑlฤฑk, sigorta, perakende, ulaลtฤฑrma, telekom, holding, GYO ve teknoloji gibi alanlarฤฑn 2026โda รถne รงฤฑkabileceฤi belirtiliyor.
Bu resme ลรถyle bakฤฑyorum: 2026โnฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda ilk sฤฑrada bankacฤฑlฤฑk olabilir. Neden? รรผnkรผ faiz patikasฤฑ, kredi fiyatlamasฤฑ, marjlar ve bilanรงolar burada her ลeyi belirliyor. Banka hisseleri bazen aฤฤฑr yรผrรผr ama yol netleลince bir anda toparlanฤฑr; hele kรขr gรถrรผnรผrlรผฤรผ artฤฑyorsa piyasa bunu sever. Net kรขrda %10,9 artฤฑล beklentisi de bu algฤฑyฤฑ destekliyor.
ฤฐkinci gรผรงlรผ aday sigorta. 2024โte zaten gรผรงlรผ bir performans gรถstermiลti ve 2026 iรงin de uzmanlar bu alanฤฑ รถne รงฤฑkarฤฑyor. Sigorta sektรถrรผ, fiyat gรผncellemesi, hasar dinamikleri ve enflasyonist ortamda korunma รถzelliฤi nedeniyle yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn gรถzรผne tekrar girebilir. Piyasada herkes โbรผyรผmeโ konuลurken, sigorta รงoฤu zaman sessizce prim yapar.
รรงรผncรผ aday ulaลtฤฑrma. Hem iรง talep hem dฤฑล hatlar hem de lojistik akฤฑลฤฑ bu sektรถrรผn hikรขyesini canlฤฑ tutuyor. 2023โte de gรผรงlรผydรผ, 2026โya gelirken de analistlerin radarฤฑnda kalmaya devam ediyor. Ulaลtฤฑrma, Tรผrkiye borsasฤฑnda รงoฤu zaman ekonominin nabzฤฑnฤฑ tutar; yรผk artarsa, yolcu artarsa, dฤฑล ticaret canlanฤฑrsa o sektรถre para da gelir.
Dรถrdรผncรผ grup olarak teknoloji ve telekom dikkat รงekiyor. Teknoloji 2020โdeki bรผyรผk รงฤฑkฤฑลฤฑnฤฑ tekrar bire bir yapmayabilir, ama dijitalleลme ve yazฤฑlฤฑm temasฤฑ orta vadede canlฤฑ kalฤฑr. Telekom ise daha savunmacฤฑ, daha dรผzenli ve nakit akฤฑลฤฑna dayalฤฑ yapฤฑsฤฑyla kararsฤฑz piyasalarda yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn sฤฑฤฤฑnacaฤฤฑ alanlardan biri olabilir. Bazen bรผyรผk hikรขye deฤil, dรผzenli hikรขye kazandฤฑrฤฑr.
Bir de GYO ve inลaat tarafฤฑ var. 2025โin ilk 9 ayฤฑnda GYO ve inลaat ciddi prim yaptฤฑ; 2026โda da faizler, konut talebi, finansman koลullarฤฑ ve ลehirleลme dinamikleri bu alanlarฤฑ hareketli tutabilir. Ama burada ลunu unutmamak lazฤฑm: Bu sektรถrler รงabuk coลar, รงabuk da yorulur. O yรผzden yatฤฑrฤฑmcฤฑ iรงin hฤฑz kadar disiplin de ลart.
Rakamlarฤฑn sรถylediฤi
Rakamlar bazen en dobra konuลandฤฑr. 2020โde teknoloji %91,3, elektrik %93, KOBฤฐ sanayi %290, aracฤฑ kurumlar %285 yรผkselirken; 2024โte sigorta %97,4, iletiลim %67,3, bankacฤฑlฤฑk %67, ticaret %52,4 geldi. 2025โin ilk 9 ayฤฑnda faktoring %430,44 ile uรงtu, turizm %52,97 ve GYO %52,9 ile gรผรงlรผ kaldฤฑ. รte yanda sporun 2024โte %-13,8 ve 2025โin ilk 9 ayฤฑnda %-21,39 ile en zayฤฑf halka olmasฤฑ da piyasanฤฑn acฤฑ tarafฤฑnฤฑ gรถsterdi.
BIST 100โรผn 2025โin ilk 9 ayฤฑnda %12,02 yรผkselmesi รถnemli ama asฤฑl รถnemli olan ลu: 22 sektรถrรผn 17โsi yรผkselirken 5โi geriledi. Bu da geniล tabanlฤฑ deฤil, seรงici bir hareket olduฤunu kanฤฑtlฤฑyor. Aynฤฑ ลekilde 2024โte bazฤฑ sektรถrler kuvvetli olsa da sporun tek kaybettiren olmasฤฑ, borsada korelasyonun bazen bozulduฤunu gรถsterdi. Yani รถzetle, โendeks yรผkseldiโ cรผmlesi tek baลฤฑna yetmez; hangi sektรถrรผn ne kadar yรผrรผdรผฤรผne bakmadan gerรงek tablo anlaลฤฑlmaz.
2019-2026 รงizgisine bรผtรผnsel bakฤฑnca รผรง bรผyรผk ders รงฤฑkฤฑyor. Birincisi, Borsa ฤฐstanbulโda dรถnemsel liderler deฤiลir. ฤฐkincisi, enflasyon ve faiz ortamฤฑ sektรถr seรงiminde belirleyicidir. รรงรผncรผsรผ, hikรขyesi olan ama bilanรงosu zayฤฑf olan sektรถrler รงok parlayฤฑp รงok sรถnebilir. Bu yรผzden yatฤฑrฤฑmcฤฑ, sadece โne yรผkseldiโ sorusunu deฤil, โneden yรผkseldi ve sรผrdรผrรผlebilir miโ sorusunu da sormalฤฑ.
Son sรถz
Ben bu tabloya bakฤฑnca ลunu gรถrรผyorum: Borsa ฤฐstanbul 2019โdan 2026โya giderken aslฤฑnda Tรผrkiye ekonomisinin ruh hรขlini fiyatladฤฑ. Bir yฤฑl turizm ve sporla heyecanlandฤฑk, bir yฤฑl teknoloji ve elektrikle koลtuk, bir yฤฑl halka arzlarla sokaktaki adamฤฑ bile masaya oturttuk, bir yฤฑl sigorta ve bankacฤฑlฤฑkla โtemkinli iyimserliฤiโ sevdik, bir yฤฑl faktoring ve GYO ile ลaลฤฑrdฤฑk. 2026โnฤฑn kalan bรถlรผmรผnde ise bankacฤฑlฤฑk, sigorta, ulaลtฤฑrma, telekom, teknoloji ve seรงici GYO-inลaat temasฤฑnฤฑn รถnde olmasฤฑ daha olasฤฑ gรถrรผnรผyor.
