Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ (TCMB) verilerinden derlenen bilgilere gรถre, geรงen yฤฑlฤฑn sonunda yรผzde 14.53 dรผzeyinde bulunan ortalama ticari kredi faiz oranฤฑ, bu yฤฑlฤฑn ocak ayฤฑnda yรผzde 13.25’e gerilese de ocak ortasฤฑndan itibaren yรผkseliลe geรงti. Temmuzda yรผzde 17’nin รผzerini gรถren ticari kredi faiz oranฤฑ, geรงen ay yรผzde 15.7 seviyesine geriledi. Ticari kredi faiz oranฤฑ, son iki haftalฤฑk dรถnemde tekrar yรผzde 17’yi aลarak bu ay itibarฤฑyla yรผzde 17.29 ile Mart 2009’dan bu yana en yรผksek seviyesine ulaลtฤฑ.
Bankalarca aรงฤฑlan ticari kredilere uygulanan aฤฤฑrlฤฑklฤฑ ortalama faiz oranlarฤฑ, son 8 aylฤฑk sรผreรงte 275 baz puan artฤฑล gรถsterdi.
Sรถz konusu dรถnemde konut kredisi faiz oranฤฑ yรผzde 11.4’ten yรผzde 12.9’a, taลฤฑt kredisi faiz oranฤฑ yรผzde 13.3’ten yรผzde 16.3’e ve ihtiyaรง kredisi faiz oranฤฑ da yรผzde 16.1’den yรผzde 18.3’e รงฤฑktฤฑ. Bรถylece son 8 aylฤฑk dรถnemde faizler, konut kredilerinde 150 baz puan, ihtiyaรง kredilerinde 240 baz puan ve taลฤฑt kredilerinde 300 baz puan arttฤฑ.
Geรงen yฤฑlฤฑn sonunda yรผzde 8.52 seviyesinde bulunan 1 ay vadeli TL mevduat faiz oranฤฑ da 1 Eylรผl itibarฤฑyla 10.82’ye yรผkseldi.
Turkey Macro View Consulting Yรถnetici Direktรถrรผ Ferhat Yรผkseltรผrk, konuya iliลkin yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, piyasada ocak ayฤฑ sonrasฤฑnda TL’de yaลanan zayฤฑflฤฑk ve bunun enflasyon gรถrรผnรผmรผnรผ belirgin bir ลekilde bozmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan TCMB’nin, politika duruลunu sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmasฤฑ ve ortalama fonlama maliyetini yรผzde 8’den yรผzde 12’ye kadar รงฤฑkarmasฤฑnฤฑn mevduat maliyetlerinin de artmasฤฑna neden olduฤunu sรถyledi.
Yรผkseltรผrk, enflasyonun bu dรถnemde รงift haneye yรผkselmesi ve gelecek dรถneme yรถnelik enflasyon beklentilerinin bu dรถnemde yukarฤฑ yรถnlรผ revize edilmesinin de TCMB’nin, enflasyon gรถrรผnรผmรผnde anlamlฤฑ bir iyileลme gรถrรผlene kadar sฤฑkฤฑ duruลunu sรผrdรผreceฤine iลaret ettiฤini, bu nedenle mevduat faizlerinde de hem Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn sฤฑkฤฑ duruลu hem de enflasyon gรถrรผnรผmรผ nedeniyle ocak ayฤฑna kฤฑyasla ortalamada 200 baz puan artฤฑล yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti.
Sรถz konusu artฤฑลฤฑn รถzellikle รถzel bankalar tarafฤฑnda daha yรผksek gerรงekleลtiฤini belirten Yรผkseltรผrk, ลu deฤerlendirmelerde bulundu: “Yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda Kredi Garanti Fonu (KGF) teลvikinin de etkisiyle hฤฑzlanan kredi bรผyรผmesi Tรผrk bankalarฤฑnฤฑn kaynak ihtiyacฤฑnฤฑ artฤฑrฤฑrken, yurt dฤฑลฤฑ kaynaฤฤฑn gรถrece sฤฑnฤฑrlฤฑ olduฤu dรถnemde bankalarฤฑn mevduat yarฤฑลฤฑna girmelerine neden oldu. Aynฤฑ zamanda, bankalarฤฑn fonlama kompozisyonunda dรถviz mevduatlarฤฑ aฤฤฑrlฤฑฤฤฑnฤฑn artmasฤฑ da bankalarฤฑn TL kredilerini fonlamak amacฤฑyla ihtiyaรง duyduฤu TL mevduat maliyetlerini artฤฑrdฤฑ. Yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑndan itibaren ise yavaลlamaya baลlayan kredi bรผyรผmesi mevduatlar รผzerindeki baskฤฑyฤฑ bir miktar azaltmฤฑล durumda. Nitekim mevduat maliyetlerinde 23 Haziran’dan bu yana sฤฑnฤฑrlฤฑ dรผลรผล gรถzlendi. รnรผmรผzdeki dรถnemde mevduat faizleri ve dolayฤฑsฤฑyla kredi faizlerinin anlamlฤฑ ลekilde dรผลebilmesini saฤlayacak ana etkenin, enflasyonda anlamlฤฑ bir iyileลme patikasฤฑna girilmesi ve bunun sonucunda TCMB’nin fonlama faizinde bir miktar indirime gitmesiyle saฤlanacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyoruz.”
Yurtdฤฑลฤฑ risk iลtahฤฑndaki olumlu havanฤฑn devam ederek TL varlฤฑklara olan ilginin sรผrmesinin de mevduat ve kredi faizlerinde aลaฤฤฑ yรถnlรผ hareketi tetikleyecek diฤer รถnemli faktรถrler olarak รถne รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ bildiren Yรผkseltรผrk, kรผresel faizlerde son dรถnemde gรถzlenen iyimser trendin, ABD Merkez Bankasฤฑ (Fed) ve Avrupa Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (ECB) para politikalarฤฑnda normalleลtirme adฤฑmlarฤฑ ile yerini hฤฑzlฤฑ yรผkseliลe bฤฑrakmasฤฑ durumunda yurtiรงinde de mevduat getirilerindeki dรผลรผลรผn oldukรงa sฤฑnฤฑrlฤฑ kalacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
