Son zamanlarda Tรผrkiye ve Dรผnyanฤฑn gรผndeminde olan โSanayi 4.0โ kavramฤฑ, dijital dรถnรผลรผmรผ de beraberinde getiriyor. Sanayi 4.0 ile birlikte gรผnรผmรผzdeki mesleklerin yรผzde 60โฤฑnฤฑn yok olacaฤฤฑnฤฑ dile getiren Prof. Dr. Sinan Alรงฤฑn, veri madenciliฤi, veri mรผhendisliฤi, รผrรผn tasarฤฑmcฤฑlฤฑฤฤฑ ve kullanฤฑcฤฑ deneyimi uzmanlฤฑฤฤฑ gibi yeni mesleklerin kapฤฑda olduฤunu sรถyledi.
Sanayi 4.0โฤฑn bรผtรผnleลik hale gelmiล รผretim ve tรผketim sistemlerini iรงerdiฤini belirten ฤฐstanbul Kรผltรผr รniversitesi ฤฐktisat Bรถlรผmรผ รฤretim รyesi Prof. Dr. Sinan Alรงฤฑn, “Bu, insanฤฑn zihinsel dรถnรผลรผmรผyle ilgili bir sรผreรง. Toplumsal bilinรงte bir artฤฑล yaratamadฤฑฤฤฑmฤฑz sรผrece sadece makinelerle bu sรผrece geรงmek mรผmkรผn deฤil. Kuลaklar arasฤฑnda dijitalleลme ve sanallaลma konusunda bir kฤฑrฤฑlma yaลฤฑyoruz. Yeni kuลaฤฤฑn kullandฤฑฤฤฑ dille eski kuลaฤฤฑn kullandฤฑฤฤฑ dil birbirinden tamamen kopmuล durumda. ลu anda 4-5 yaลฤฑnda รงocuklar kodlama eฤitimleri almaya baลladฤฑlar. Tรผm bunlar รถnemli bir toplumsal dรถnรผลรผm sรผrecinin baลฤฑnda olduฤumuzu gรถsteriyor. Bu sรผrecin doฤru yรถnetilmesi รงok รถnemli” diye konuลtu.
GELECEฤฤฐN MESLEKLERฤฐ ARASINDA รRรN TASARIMCILIฤI YER ALACAK
Gelecekte gรผnรผmรผzdeki mesleklerin yรผzde 60โฤฑnฤฑn var olmayacaฤฤฑnฤฑn altฤฑnฤฑ รงizen Prof. Dr. Sinan Alรงฤฑn, “Veri madenciliฤi, veri tasarฤฑmcฤฑlฤฑฤฤฑ, veri mรผhendisliฤi, veri gรผvenliฤi gibi yeni alanlar ortaya รงฤฑkacak. Artฤฑk hem dijital hem de fiziksel ortamda tasarฤฑm รถn planda, gelecek tasarฤฑmla da รงok baฤlantฤฑlฤฑ. Bu nedenle geleceฤin meslekleri arasฤฑnda รผrรผn tasarฤฑmcฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ da sayabiliriz. Bunlarฤฑn yanฤฑ sฤฑra kullanฤฑcฤฑ deneyimlerinin de ciddi bir รถnemi olacak. Firmalar artฤฑk kendi tasarladฤฑklarฤฑ รผrรผnleri satmak yerine alฤฑcฤฑya รผrรผnรผ tasarlama ลansฤฑ verecek. รrneฤi kiลi alacaฤฤฑ bir otomobilde olmasฤฑ gereken รถzellikleri dijital ortamda kendi seรงip, รผcreti รถdeyip, aracฤฑ รผretime gรถnderebilecek. Bu sistemleri, kiลi ve firmayla buluลturacak ara yรผzlerin ve yazฤฑlฤฑmlarฤฑn geliลtirilmesi saฤlamak da yeni bir mesleฤin ortaya รงฤฑkmasฤฑna vesile olacak. Kullanฤฑcฤฑ deneyimi uzmanlarฤฑ bu noktada ihtiyaรงlarฤฑ karลฤฑlayabilecek” diyerek konuลmasฤฑnฤฑ sรผrdรผrdรผ.
ฤฐNSANLARIN YERฤฐNฤฐ MAKฤฐNELER ALACAK ENDฤฐลESฤฐ
Sanayi 4.0โa dair yaลanan endiลelerden biri de insan gรผcรผnรผn yerini makinelerin alma ihtimali. Bu durumun daha รถnce gerรงekleลen dรถnรผลรผmlerde de yaลandฤฑฤฤฑna iลaret eden Prof. Dr. Alรงฤฑn, “รรงรผncรผ Sanayi Devrimi dรถnemine baktฤฑฤฤฑmฤฑzda iลin yok olacaฤฤฑ, tamamen ortadan kalkacaฤฤฑ inancฤฑ yaygฤฑndฤฑ. 1980โden gรผnรผmรผze geldiฤimizde ise dรผnyada iลรงi sayฤฑsฤฑnฤฑn o zamankinin 2 katฤฑndan daha fazla olduฤunu gรถrรผyoruz. Bฤฑrakฤฑn iลin yok olmasฤฑnฤฑ her devirde katlanarak arttฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz. ลimdi de durum deฤiลmeyecek. Artฤฑk daha donanฤฑmlฤฑ insan gรผcรผne ihtiyaรง duyulacak” ifadelerini kullandฤฑ.
FฤฐRMALARIN AKLINDAKฤฐ SORU ฤฐลARETLERฤฐ
Tรผrkiyeโdeki firmalarฤฑn bu dรถnรผลรผmรผn neresinde olduฤuna dair bilgiler de veren Prof. Dr. Sinan Alรงฤฑn, “Firmalar en fazla endiลeyi bu sรผrece nasฤฑl entegre olacaklarฤฑ konusunda yaลฤฑyorlar. รncelikle anlaลฤฑlmasฤฑ gereken nokta herkesin aynฤฑ rolรผ oynamayacak olmasฤฑ. รnemli olan bu sรผreci kavramak ve doฤru rolรผ รผstlenmek. Firmalar, bu sรผreรงte eksiklerini iyi tespit edip, gรผรงlรผ yรถnlerini pekiลtirmeli, birbirleriyle olan baฤlantฤฑlarฤฑnฤฑ artฤฑrmalฤฑ. Bu, tek baลฤฑna olacak bir makineleลme veya otomasyon sรผreci deฤil” diye vurguladฤฑ.
“SANAYฤฐ 4.0โIN KENDฤฐSฤฐNDEN รNCE TAKLฤฐDฤฐ GELDฤฐ”
Firmalarฤฑ, fฤฑrsatรงฤฑlara karลฤฑ da uyaran Prof. Dr. Alรงฤฑn, “Sanayi 4.0โฤฑn kendisinden รถnce taklidi geldi. Geรงmiลte hazฤฑrlanmฤฑล olan stok kontrol sistemlerinin birรงoฤunun ismi โSanayi 4.0 Otomasyon Sistemiโ olarak deฤiลtirilip firmalara satฤฑlฤฑyor. Bu da, firmalarda hayal kฤฑrฤฑklฤฑฤฤฑ yaratฤฑyor. รรผnkรผ bu sistemler, aslฤฑnda makinelerin iลleyiล ลemalarฤฑnฤฑn kaydedildiฤi verimlilik artฤฑrmaya yรถnelik optimizasyon programlarฤฑ. Fakat Sanayi 4.0 bundan ibaret veya buna baฤlฤฑ bir sistem deฤil. Firmada dakikada kaรง tane kazaฤฤฑn dikildiฤini รถฤrenmemiz bizi Sanayi 4.0โa geรงiren ลey deฤil. รรผnkรผ bu sรผreรง bรผtรผnleลik bir ekosistem sรผrecidir. Dolayฤฑsฤฑyla bรถyle olumsuz deneyimler de yaลanฤฑyor” dedi.
BU SรREรTE TรRKฤฐYEโYE DรลEN ROL NE OLACAK?
Dรผnyanฤฑn, Sanayi 4.0 sรผrecinin henรผz baลฤฑnda olduฤunu, bu nedenle Tรผrkiyeโnin de herhangi bir ลey kaรงฤฑrmadฤฑฤฤฑnฤฑ iลaret eden Prof. Dr. Sinan Alรงฤฑn, “Tรผrkiyeโnin bu sรผreรงteki rolรผ, tedarik ve yan sanayide uzmanlaลmak. Bu alanlarda aรงฤฑk, ลeffaf ve diฤer sistemlerle entegre hale gelip, gรผnรผn gereklerini yakalamak lazฤฑm ki, sistemin iรงinde kalmaya devam edebilelim. Diฤer yandan insan gรผcรผ konusunda sฤฑkฤฑntฤฑ yaลamamamฤฑz da avantajฤฑmฤฑza olacak bir baลka etken” diye belirtti.
Bu tip bir dรถnรผลรผm iรงin merkezde politikanฤฑn da doฤru bir ลekilde yรผrรผtรผlmesi gerektiฤine vurgu yapan Prof. Dr. Alรงฤฑn, “Tรผrk Sanayicileri ve ฤฐลadamlarฤฑ Derneฤininรฟ(TรSฤฐAD) baลlattฤฑฤฤฑ Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlฤฑฤฤฑ tarafฤฑndan desteklenen ve Mรผstakil Sanayici ve ฤฐล Adamlarฤฑ Derneฤi (MรSฤฐAD), Tรผrkiye Odalar ve Borsalar Birliฤi (TOBB), Teknoloji Geliลtirme Vakfฤฑ (TTGV) gibi kuruluลlarฤฑ da kapsayan bir Sanayi 4.0 platformu oluลturuldu. Bu รถnemli bir adฤฑm ve bundan sonra rotanฤฑn daha doฤru รงizileceฤini dรผลรผnรผyorum” ifadelerinde bulundu.
FฤฐRMALARIN SANAYฤฐ 4.0โA NE KADAR HAZIR OLDUฤUNU รLรEN TEST: TEST4WARE
Firmalarฤฑn eksiklerini gรถrmeleri adฤฑna โTest4Wareโ isimli bir test hazฤฑrlayan Prof. Dr. Sinan Alรงฤฑn, รผcretsiz bir ลekilde internet รผzerinden eriลilebilen uygulamasฤฑ hakkฤฑnda da bilgi verdi. Hardware, netware, software ve wetware olmak รผzere 4 alan รผzerinde yoฤunlaลan ve bununla ilgili โ4Wareโ yaklaลฤฑmฤฑnฤฑ geliลtiren Prof. Dr. Alรงฤฑn, ” Hardware makine, tesisat gรผcรผnรผ;software yazฤฑlฤฑmฤฑ, netware iliลkisellik, wetware ise beyin gรผcรผnรผ temsil ediyor. Wetware daha รถnce kullanฤฑlmamฤฑล bir kavram. Bu dรถrtlรผ iรงinde kayฤฑp halkanฤฑn insan gรผcรผ olduฤunu sรถylemek mรผmkรผn.Esas bu dรถnรผลรผmรผ yaratacak olan da kayฤฑp halka olarak nitelendirdiฤimiz insan gรผcรผdรผr” dedi.
Geliลtirdiฤi testin ayrฤฑntฤฑlarฤฑna da deฤinen Prof. Dr. Alรงฤฑn, “Firmalarฤฑn bu sรผreci baลarฤฑlฤฑ bir ลekilde geรงirebilmesi iรงin bu 4 alanda da ilerleme kaydetmeleri lazฤฑm. Geliลtirdiฤim testle firmalar bu alanlardaki yetkinliklerini รถlรงรผmleyebiliyorlar. Testin iรงinde 4 alanla ilgili ayrฤฑ ayrฤฑ 10ar tane soru var. Testteki 40 soru yanฤฑtlandฤฑฤฤฑnda, her bir alan iรงin 0 ile 1 arasฤฑnda bir skor deฤer ve genel bir ortalama deฤer ortaya รงฤฑkฤฑyor. Dolayฤฑsฤฑyla firma hangi alanda eksik, hangi alanda รถnde olduฤunu gรถrebiliyor. Bu konuda dรผnyada karmaลฤฑk testler elbette var ancak รผcretsiz bir ลekilde โTest4Wareโ isimli internet sitesi รผzerinden kullanฤฑma sunduฤum bu test oldukรงa sade ve bu kolaylฤฑkta. Dรผnyada baลka bir รถrneฤi de yok” diyerek sรถzlerini noktaladฤฑ.
