Amerikalฤฑ havacฤฑlฤฑk ve savunma sanayii ลirketi Lockheed Martin, aralarฤฑnda Tรผrkiye’nin de bulunduฤu 11 รผlkeye toplam 440 adet F-35 jeti satฤฑลฤฑnฤฑn son aลamasฤฑna geldi. Reuters tarafฤฑndan, gรถrรผลmelere yakฤฑn iki gizli kaynaฤa dayandฤฑrฤฑlarak verilen haberde, satฤฑลฤฑn bรผyรผklรผฤรผnรผn 37 milyar ABD dolarฤฑ bulacaฤฤฑ belirtildi.
2 MฤฐLYAR DOLAR TASARRUF
Kaynaklar, bunun F-35 kapsamฤฑndaki en bรผyรผk anlaลma olduฤunun altฤฑnฤฑ รงiziyor. 2006 yฤฑlฤฑndan beri รผretilmeye baลlayan hayalet uรงaklar, son teknolojik donanฤฑmlarฤฑ ve yenilenmiล haliyle bu hafta Paris Havacฤฑlฤฑk Fuarฤฑ’nda gรถrรผcรผye รงฤฑkacak.
Lockheed firmasฤฑndan bir yetkililer anlaลma yahut kontratla ilgili herhangi bir detay veremeyeceklerini, “blok alฤฑm” da dahil olmak รผzere aรงฤฑklamalarฤฑn ABD hรผkรผmeti tarafฤฑndan yapฤฑlacaฤฤฑnฤฑ belirtmesine raฤmen Reuters, 440 uรงaฤฤฑn รผรง partide teslim edileceฤini bildirdi. Lockheed ise blok alฤฑm anlaลmasฤฑna katฤฑlacak รผlkeler bu sayede 2 milyar dolara yakฤฑn bir tasarruf รถngรถrรผyor.
11 รLKE BฤฐR ARAYA GELMฤฐลTฤฐ
Geรงtiฤimiz hafta F-35 almak isteyen 11 รผlkenin yetkilileri ABD’nin Maryland eyaletindeki Baltimore ลehrinde bir araya gelmiล ve F-35 jetlerine ekipman รผreten Northrop Grumman tesislerinde incelemelerde bulunarak ลartlarฤฑ gรถrรผลmรผลtรผ. Aralarฤฑnda Tรผrkiye’nin de temsilcisinin bulunduฤu รผlkeler Avustralya, Danimarka, ฤฐsrail, ฤฐtalya, Japonya, Hollanda, Gรผney Kore, Birleลik Krallฤฑk ve ABD.
Reuters haberine gรถre, 2018 mali yฤฑlฤฑ iรงerisinde en az 135 jetin alฤฑmฤฑnฤฑ kapsayan ve ilk teslimatฤฑn 2020’ye planlandฤฑฤฤฑ gรถrรผลmelerde her F-35 savaล uรงaฤฤฑ iรงin ilk etapta ortalama 88 milyon dolarlฤฑk fiyattan bahsediliyor. 2019 ve 2020 yฤฑllarฤฑ anlaลmasฤฑndaki adedin ise yฤฑllฤฑk en az 150 olmasฤฑ bekleniyor.
ABD Hava Kuvvetleri ve mรผttefiklerinin genelde tercih ettiฤi A klasmanฤฑndaki F-35 jetler iรงin 2019 yฤฑlฤฑndaki ortalama fiyatฤฑn 85 milyon dolar, ertesi seneki pakette ise bu bedelin 80 milyon dolara kadar dรผลeceฤi sรถyleniyor. Bรถylelikle F-35 uรงaklarฤฑ iรงin tarihin en ucuz anlaลmasฤฑ yapฤฑlmฤฑล olacak ve maliyetler de toplu alฤฑmla dรผลรผrรผlecek.
FฤฐYATI ELEลTฤฐRฤฐLฤฐYORDU
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump da dahil olmak รผzere F-35 programฤฑ fiyatlarฤฑnฤฑn รงok pahalฤฑ olmasฤฑ nedeniyle eleลtiriliyordu. Nitekim, Birlลik Devletler’in son F-35 anlaลmasฤฑ uรงak baลฤฑna 102 milyon dolar ve 95 milyon dolar ลeklinde olmuลtu.
Pentagon yetkilileri de gecikmeler ve artan maliyetler dolayฤฑsฤฑyla Lockheed programฤฑna karลฤฑ zaman zaman serzeniลlerde bulunuyordu. Son olarak, pilotlarฤฑn oksijen ekipmanlarฤฑndaki uyumsuzluklar nedeniyle 4 uรงaklฤฑk bir F-35 filosunun uรงuลu ikinci bir emre kadar durdurulmuลtu. (Milliyet)
