Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Mehmet ลimลek, Dรผnya Bankasฤฑ ile yรผrรผtรผlen รงalฤฑลmalara deฤinirken, kฤฑsa sรผre รถnce รผรง ayrฤฑ proje iรงin 1,5 milyar dolarlฤฑk finansman temin edildiฤini anฤฑmsattฤฑ.ย Anadolu Ajansฤฑโna konuลan ลimลek, 2024-2028 mali yฤฑllarฤฑnฤฑ kapsayan iลbirliฤi sรผrecinden bahsederek ลu bilgiyi verdi:ย
*ย Dรผnya Bankasฤฑโnฤฑn ilk รผรง yฤฑl iรงinde รผlkemize ilave 18 milyar dolarlฤฑk finansman saฤlayacaฤฤฑย รlke ฤฐลbirliฤi รerรงevesi (Country Partnership Framework-CPF) Programฤฑ, Bankanฤฑn ฤฐcra Direktรถrleri Kurulunda gรถrรผลรผlerek yรผrรผrlรผฤe girdi.ย
IMF desteฤi ile farklar nasฤฑl?
Deneyimli iktisatรงฤฑย Mahfi Eฤilmez, Bakan ลimลekโin aรงฤฑklamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan gelen sorularฤฑ X (Twitter) hesabฤฑ รผzerinden yayฤฑnladฤฑฤฤฑ mesajla yanฤฑtladฤฑ.
Mahfi Eฤilmez, insanlardan gelen sorularฤฑn รงoฤunun son dรถnemde projelere karลฤฑ duyulan kuลkularฤฑ yansฤฑttฤฑฤฤฑnฤฑ, bazฤฑlarฤฑnฤฑn ise Dรผnya Bankasฤฑ finansmanฤฑnฤฑn IMF destekleri ile arasฤฑndaki farklar รผzerinde yoฤunlaลtฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Eฤilmezโin Tรผrkiyeโnin merak ettiฤi sorulara yanฤฑtlarฤฑ ลรถyle:
*ย Dรผnya Bankasฤฑโndan (DB) alฤฑnacaฤฤฑ aรงฤฑklanan ek 18 milyar dolarlฤฑk ek destek iรงin pek รงok soru geliyor. Sorularฤฑn รงoฤu insanlarฤฑn son dรถnemde projelere karลฤฑ duyduฤu kuลkularฤฑ yansฤฑtฤฑrken bazฤฑlarฤฑ da IMF destekleriyle olan farklarฤฑ รผzerine yoฤunlaลฤฑyor. Kฤฑsaca aรงฤฑklamaya รงalฤฑลayฤฑm.ย
Biri projeye kredi verir, รถteki genel borรง
*ย DB, yatฤฑrฤฑm projelerine kredi verir. IMF ise genel borรง verir. Yani DB mesela bir liman yapฤฑlacaksa bunu finanse eder. Bunu yaparken de kendi ihale yรถntemlerinin uygulanmasฤฑnฤฑ ve belirli bir yerli malฤฑ oranฤฑ dฤฑลฤฑnda dรผnyadan alฤฑลveriล yapฤฑlmasฤฑnฤฑ ลart koลar. IMF ise รถdemeler dengesi finansmanฤฑ iรงin borรง verdiฤinden koyduฤu koลullarฤฑn (mesela bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑn belirli bir orana dรผลรผrรผlmesi gibi) yerine getirilip getirilmediฤine bakar.ย
*ย DB kredilerinin kullanma yeri ilgili projedir, IMF borcunu istediฤiniz yerde kullanabilirsiniz. Dolayฤฑsฤฑyla DB’den para geliyor bunu istediฤimiz yere harcayabiliriz gibi bir รงฤฑkarฤฑm doฤru deฤildir.ย
*ย DB, yapฤฑlan harcamalarฤฑn projeyle ilgili olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve kendi ลartnamelerine uygun olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑ denetler ve kredi dilimini ondan sonra serbest bฤฑrakฤฑr. IMF ise sadece koyduฤu koลullarฤฑn (performans kriterleri) yerine getirilip getirilmediฤine bakar ondan sonra borcun ilgili dilimini serbest bฤฑrakฤฑr.ย ย
Geri รถdemede vade รงok farklฤฑ
*ย Her iki kurumun da saฤladฤฑฤฤฑ desteฤin maliyeti (faizi) piyasaya gรถre dรผลรผktรผr. IMF borรงlarฤฑnda miktar arttฤฑkรงa maliyet de artar. Buna karลฤฑlฤฑk, bir รผlke zaten o artan miktarlarda borcu piyasadan ya alamaz ya da astronomik faizler รถdemek zorunda kalฤฑr.
*ย DB, kredilerinin geri รถdenme sรผresi uzun (ortalama 10 – 15 yฤฑl) IMF’ninki orta vadelidir (borcun son kullanฤฑlฤฑล tarihinden itibaren ortalama 3 – 5 yฤฑl.)
*ย DB, yalnฤฑzca kamu kesimi projelerine kredi verir, รถzel kesim projelerine kredi vermez. รzel kesim projelerine krediyi DB ลemsiyesi altฤฑnda gรถrev yapan IFC (Uluslararasฤฑ Finans Kurum) verir.
