Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu (SPK), Turkcell ฤฐletiลim Hizmetleri Aล ve Koรง Holding Aล’nin pay piyasasฤฑnda 22 ลubat’ta gerรงekleลtirilen ve medyada “tombul parmak hatasฤฑ” olarak yer alan iลlemlerin incelenmesi sonucunda, “piyasa dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑ tespit etti ve รผรง kiลi hakkฤฑnda bazฤฑ yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn uygulanmasฤฑna karar verdi.
SPK haftalฤฑk bรผltenine gรถre, Kurul, Turkcell ve Koรง Holding pay piyasasฤฑnda 22 ลubatta gerรงekleลtirilen iลlemlerin incelenmesi sonucunda, Sermaye Piyasasฤฑ Kanunu’nun 107/1 maddesinde sayฤฑlan fiilin iลlendiฤine dair makul ลรผphe bulunmasฤฑ nedeniyle, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn hak ve yararlarฤฑnฤฑn korunmasฤฑnฤฑ teminen, yapay piyasa oluลturmaya yรถnelik iลlemlerin engellenmesi amacฤฑyla, Erdem Yaฤan, Mehmet Tosunoฤlu ve Ahmet Kayhan isimli ลahฤฑslar hakkฤฑnda bazฤฑ tedbirlerin uygulanmasฤฑna karar verdi.
Buna gรถre sรถz konusu kiลilerin Borsa ฤฐstanbul Aล pay piyasasฤฑndaki iลlemlerine iliลkin olarak 27 ลubat tarihinden itibaren 3 ay sรผre ile, algoritmik emir รผretim/iletim sistemleri รผzerinden iลlem gerรงekleลtirmelerinin engellenmesine, brรผt takas uygulanmasฤฑna, aรงฤฑฤa satฤฑล ve kredili menkul kฤฑymet iลlemleri gerรงekleลtirmelerinin yasaklanmasฤฑna ve yatฤฑrฤฑm kuruluลlarฤฑnฤฑn internet รผzerinden emir kabul etmelerinin yasaklanmasฤฑna karar verildi.
Kurul kararrฤฑ
Kurul kararฤฑnฤฑn tam metni ลรถyle:
“Turkcell ฤฐletiลim Hizmetleri A.ล. (TCELL) ve Koรง Holding A.ล. (KCHOL) pay piyasasฤฑnda 22.02.2017 tarihinde gerรงekleลtirilen iลlemlerin incelenmesi sonucunda, 6362 sayฤฑlฤฑ Sermaye Piyasasฤฑ Kanunu (SPKn)โnun 107/1 maddesinde sayฤฑlan fiilin iลlendiฤine dair makul ลรผphe bulunmasฤฑ nedeniyle, SPKnโnun 1 inci maddesi รงerรงevesinde yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn hak ve yararlarฤฑnฤฑn korunmasฤฑnฤฑ teminen, yapay piyasa oluลturmaya yรถnelik iลlemlerin engellenmesi amacฤฑyla, SPKnโnun 101 inci maddesi ve 128 inci maddesinin birinci fฤฑkrasฤฑnฤฑn (a) bendi ile V-101.1 sayฤฑlฤฑ Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑ ฤฐncelemelerinde Uygulanacak Tedbirler Tebliฤiโnin 18/1 maddesi kapsamฤฑnda Erdem YAฤAN (MKK Sicil No: 12391516), Mehmet TOSUNOฤLU (MKK Sicil No: 12620509) ve Ahmet KAYHAN (MKK Sicil No: 13224300) adlฤฑ ลahฤฑslarฤฑn Borsa ฤฐstanbul A.ล. pay piyasasฤฑndaki iลlemlerine iliลkin olarak 27.02.2017 tarihinden itibaren 3 ay sรผre ileอพ
i) Algoritmik emir รผretim/iletim sistemleri รผzerinden iลlem gerรงekleลtirmelerinin engellenmesini teminen gerekli tedbirlerin alฤฑnmasฤฑ hususunda yatฤฑrฤฑm kuruluลlarฤฑnฤฑn bilgilendirilmesine,
ii) Brรผt takas uygulanmasฤฑna,
iii) Aรงฤฑฤa satฤฑล ve kredili menkul kฤฑymet iลlemleri gerรงekleลtirmelerinin yasaklanmasฤฑna,
iv) Yatฤฑrฤฑm kuruluลlarฤฑnฤฑn internet รผzerinden emir kabul etmelerinin yasaklanmasฤฑna karar verilmiลtir.”
ฤฐลlem Bazlฤฑ Piyasa Dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑ Nedir? (SPKn md. 107/1)
Sermaye Piyasasฤฑ Kanunu’nun 107/1 maddesi kฤฑsaca piyasa dolandฤฑrฤฑlฤฑcฤฑฤฤฑnฤฑ kapsฤฑyor. SPK’nฤฑn resmi sayfasฤฑnda bu madde ile ilgili aรงฤฑklama ลu ลekilde:
SPKn’nun 107/1 maddesi hรผkmรผndeki suรงun maddi unsuru “sermaye piyasasฤฑ araรงlarฤฑnฤฑn alฤฑm ve satฤฑmฤฑnฤฑ yapmak, emir vermek, emir iptal etmek, emir deฤiลtirmek veya hesap hareketleri gerรงekleลtirmek” olarak yer almaktadฤฑr. Sermaye piyasasฤฑ araรงlarฤฑnฤฑn fiyatlarฤฑnฤฑn belirlenmesinde arz ve talebin ekonomi kurallarฤฑ รงerรงevesinde saฤlฤฑklฤฑ biรงimde oluลmasฤฑna engel olan herhangi bir alฤฑm ve/veya satฤฑm, emir verilmesi, verilen emirlerin iptali, deฤiลtirilmesi veya hesap hareketleri gerรงekleลtirilmesi piyasa kurallarฤฑ iรงerisinde โyanlฤฑล veya yanฤฑltฤฑcฤฑ izlenim uyandฤฑrฤฑcฤฑ’ olarak nitelendirilebilir. Sรถz konusu iลlemlerin โelveriลli’ olmasฤฑ, yani sermaye piyasasฤฑ araรงlarฤฑnฤฑn fiyatlarฤฑnda, fiyat deฤiลimlerinde, arz ve taleplerinde yanlฤฑล veya yanฤฑltฤฑcฤฑ izlenim uyandฤฑrabilecek nitelikte bulunmasฤฑ gerekir. Alฤฑm ve satฤฑmฤฑn yapay veya hileli olmasฤฑ maddi unsurun varlฤฑฤฤฑnฤฑ etkilemektedir. Kendinden kendine iลlemler (wash sales) veya taraflarฤฑn iลlemden รถnce anlaลarak aynฤฑ fiyat ve aynฤฑ miktardan, eล zamanlฤฑ olarak girdikleri emirlerin karลฤฑlaลmasฤฑ sonucunda gerรงekleลen iลlemler, piyasa dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑ iรงin kullanฤฑlan klasik yรถntemler olmakla beraber, piyasayฤฑ dolandฤฑrmaya yรถnelik iลlemler bu yรถntemler ile sฤฑnฤฑrlฤฑ deฤildir. Gerรงekleลen iลlemler, sayฤฑlan iki tipteki gibi hileli olmadฤฑฤฤฑ halde, madde hรผkmรผnde sayฤฑlan amaรงlara yรถnelik olduฤunda suรงun maddi unsuru yine oluลacaktฤฑr. Suรงun maddi unsurunu tek baลฤฑna yasal bir gรถrรผntรผye sahip olan ve fakat belirli bir amaรง iรงin koordineli olarak gerรงekleลtirildiklerinde piyasa dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑna neden olan alฤฑm ve satฤฑmlar, verilen emirler, iptal edilen emirler, deฤiลtirilen emirler veya gerรงekleลtirilen hesap hareketleri oluลturmaktadฤฑr.
รte yandan, yalan ve yanlฤฑล izlenim uyandฤฑran iลlemlerin bรผyรผklรผฤรผ konusunda bir alt ve รผst sฤฑnฤฑr sรถz konusu deฤildir. ฤฐlgili payฤฑn piyasasฤฑnda kontrolรผ saฤlayarak fiyat hakimiyeti kurmaya yรถnelik bir piyasa dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑ iรงin gerekli miktar รงok bรผyรผk olabileceฤi gibi, payฤฑn kapanฤฑล fiyatฤฑnฤฑn belirlenmesi iรงin borsadaki asgari iลlem miktarฤฑ olan bir adetlik alฤฑล iลlemleri de piyasanฤฑn dolandฤฑrฤฑlmasฤฑna neden olabilecek niteliktedir.
ฤฐลlem bazlฤฑ piyasa dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑ suรงunun neticesi sermaye piyasasฤฑ araรงlarฤฑnฤฑn fiyatฤฑnฤฑn etkilenmesi tehlikesidir. SPKn 107/1 hรผkmรผ, fiili bir “tehlike suรงu” olarak dรผzenlemek suretiyle sonucun gerรงekleลmesini ลart koลmamฤฑลtฤฑr. Tehlike suรงlarฤฑnda, doฤrudan doฤruya bir zararฤฑn doฤmasฤฑ gerekli olmayฤฑp, suรง konusu olarak tanฤฑmlanan tehlikeli davranฤฑลlar cezalandฤฑrฤฑlmaktadฤฑr. Piyasa dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑ suรงunu da tehlike suรงu olarak tanฤฑmlayan yasa koyucunun amacฤฑ, sermaye piyasasฤฑ araรงlarฤฑnฤฑn fiyatlarฤฑnฤฑn, fiyat deฤiลimlerinin, arz ve taleplerinin yanlฤฑล veya yanฤฑltฤฑcฤฑ izlenim uyandฤฑracak ลekilde etkilenmesine yรถnelik iลlem gerรงekleลtiren kiลilerin cezalandฤฑrฤฑlmasฤฑdฤฑr. Suรง bir tehlike suรงu olmakla beraber, failin gerรงekleลtirdiฤi iลlemler sonucu bir menfaat saฤlanmasฤฑ durumunda, SPKn’nun 107 nci maddesinin birinci fฤฑkrasฤฑ gereฤince “bu suรงtan dolayฤฑ verilecek olan adli para cezasฤฑnฤฑn miktarฤฑ, suรงun iลlenmesi ile elde edilen menfaatten az olamazโ. Sรถz konusu hรผkmรผn uygulanmasฤฑ aรงฤฑsฤฑndan รถnemli olan ve vurgulanmasฤฑ gereken diฤer bir husus ise, failin mamelekinde (mal varlฤฑฤฤฑnda) bir artฤฑลฤฑn meydana gelmesinin yanฤฑ sฤฑra bir zarardan korunmanฤฑn da “menfaat” olarak deฤerlendirilmesidir.
Bununla birlikte, SPKn’nun 107 nci maddesinin รผรงรผncรผ fฤฑkrasฤฑ gereฤince, “suรงu iลleyen kiลi piลmanlฤฑk gรถstererek, beล yรผz bin Tรผrk Lirasฤฑndan az olmamak รผzere, elde ettiฤi veya elde edilmesine sebep olduฤu menfaatin iki katฤฑ miktarฤฑ kadar parayฤฑ, Hazineye; soruลturma baลlamadan รถnce รถdemesi durumunda hakkฤฑnda ceza hรผkmolunmamasฤฑ, soruลturma evresinde รถdemesi durumunda verilecek cezanฤฑn yarฤฑ oranda indirilmesi ve kovuลturma evresinde hรผkรผm verilinceye kadar รถdemesi durumunda verilecek cezada รผรงte bir oranฤฑnda indirime gidilmesi” hรผkme baฤlanmฤฑลtฤฑr.
