İşte Trump yüzünden planlarını değiştiren şirketler

ABD’nin 45’inci başkanı seçilen Donald Trump’ın Amerikan şirketlerin üretimlerini yurt dışına çıkarmasını eleştirmesi ve istihdamı ülkeye geri getirmeyenleri yüksek vergi ödemekle tehdit etmesi bazı şirketleri harakete geçirdi. Dünya’dan Evrim Küçük’ün haberine göre en son otomotiv devi Ford, 1.6 milyar dolarlık Meksika yatırımından vazgeçti ve Michigan’da 700 istihdam yarattığını bildirdi.

Trump’ın Ford’un kararında etkili olduğu belirtilirken, diğer bazı şirketler de sınırdışı üretim planlarını rafa kaldırmaya başladı. Seçilmiş Başkan Trump’ın gözdağı verdiği şirketlerin bazıları şöyle:

FORD: Otomotiv devinin CEO’su Mark Fields, Meksika’da yatırımı iptal kararını Trump’a “güven oyu” olarak nitelemekle beraber, aslen ABD pazarında kompakt araçlara olan talebin azalmasından doğan bir adım olduğunu, Trump seçilmese bile aynı kararın alınmış olacağını belirtti. Ford geçen yıl Nisan ayında Meksika’da 1.6 milyar yatırımla yeni bir fabrika kuracağını açıklamış, Trump ise seçim kampanyası sırasında şirketin kararını “utanç verici” olarak niteleyip vazgeçmesini istemişti.

GM: Trump bu hafta eleştiri oklarını General Motors’a yönlendirdi ve şirketin Meksika’da ürettiği kompakt araçlara “sınır ötesi vergisi” uygulama tehdidinde bulundu. Ford’un yatırım iptal kararından birkaç saat önce Twitter’da yaptığı açıklamada Trump, “General Motors Meksika’da yaptığı Chevy Cruze modelini ABD bayilerine vergisiz gönderiyor. Ya ABD’de üret ya da sınır ötesi vergisi öde!” dedi. General Motors ise açıklamada bulunarak Cruze modellerinden bir kısmının, ABD’de satılmak üzere değil, diğer ülkelerdeki müşteriler için Meksika’da üretildiğini belirtti.

CARRIER: Trump, Amerikalı klima üreticisi Carrier ile yaklaşık bin işçinin işten çıkarılmasını önleyecek bir anlaşma yaptı. Şirketin Twitter üzerinden yaptığı açıklamada, Trump yönetimiyle Indianapolis kentinde kapatılması beklenen iki Carrier fabrikasında çalışan bin 400 işçiden bine yakınının işsiz kalmasını engelleyecek bir anlaşmaya varıldığı bildirildi. Anlaşma, Trump’ın sanayi istihdamını ABD’de tutma vaadi bakımından önemli bir adım olarak yorumlandı.

APPLE: Trump, vergi teşvikleri sayesinde teknoloji devinin ABD’de büyük bir tesis kurmasını sağlayacağını söylemişti. Trump, başkan adayı iken iPhone üreticisini yurdışındaki üretimi nedeniyle eleştiriyordu. Fortune’un haberine göre Aple, iPhone üretimini ABD’ye getirmenin yollarını arıyor.

FOXCONN: Tüketici elektroniği konusunda dünyanın en büyük parça üreticilerinden Foxconn, ABD’de bir montaj tesisi yatırımı için görüşmeler yaptığını bildirdi. Foxconn’un çoğu Çin’de zolmak üzere 1 milyon çalışanı bulunuyor.

MACY’S: Trump’ın göçmen karşıtı söylemleri nedeniyle Amerikan perakende satış grubu, Trump’ın erkek giyim koleksiyonunu satmayı durdurdu. Bunun sonrasında Trump sadece 2015 içinde Macy’s aleyhine 34 tweet attı. Bunlar 2016’da da devam etti. Son olarak aralık ayında Trump, ‘İyi haber, Macy’s’in hisseleri serbest düşüşte. Ordan Noel alışverişi yapmayın’ şeklinde bir tweet attı. Trump’ın boykot çağrılarının, şirketin hisselerinin son 2 yılda sert bir şekilde düşmesinde etkilmi olduğu belirtiliyor.

REXNORD: Endüstriyel üretici Rexnord da Trump’ın gazabına uğrayalardan. Milwaukee’de üretim yapan ve fabrikasını Meksika’ya taşımayı planlayan endüstriyel üretici Rexnord firmasını Trump Twitter üzerinden uyarmıştı. Ancak şirket planlarını hayata geçermeye kararlı olduğunu ve 300 kişinin işine son vereceğini söylüyor.

LOCKHEED MARTIN: Trump geçtiğimiz günlerde twitter hesabından yaptığı paylaşımda, “F-35 Programı ve maliyeti kontrolden çıkmış. 20 Ocak’tan sonra yapılan askeri ve diğer alımlarda milyarlarca dolar tasarruf edilebilir ve edilecek.” ifadelerini kullandı.

BOEING: Trump’ın son dönemde hedef aldığı bir diğer savunma şirketi Boeing. Trump, havacılık devinin ürettiği Air Force One 747’inin maliyetini eleştirmişti. Maliyetin yaklaşık 4 milyar dolara ulaştığını iddia eden Trump, “Boeing’in çok para kazanmasını isteriz ama o kadar çok değil.” diyerek, Air Force One siparişinin iptal edilmesini istemişti.

YÜZDE 35’LİK VERGİ CEZASIYLA GÖZDAĞI VERDİ!

Başkanlık koltuğuna oturmaya hazırlanan Donald Trump, ABD’li firmaların ülke dışına taşıdıkları tesislerde ürettikleri ürünleri, ülke pazarına getirdiğinde yüzde 35 gümrük vergisi uygulanacağını tehdidinde bulunmuştu. Trump, ülkeyi terk etmek isteyen olursa, büyük bir bedel ödemeden ABD’yi terk edemeyeceklerini bilmelerini isterim” uyarısı yapmıştı. Trump, Meksika sınırına duvar örerek istihdamı koruyacağını düşünüyor.

TRUMP, ‘KÜRESEL İSTİKRARSIZLIĞA KATKI YAPACAK’ UYARISI

Eurasia Group analistleri, yeni başkanın politikalarının 2. Dünya Savaşı’ndan bu yana görülmeyen küresel istikrarsızlık seviyesine katkıda bulunabileceği uyarısında bulundu. Danışmanlık şirketi Eurasia Group analistleri, yeni bir raporda, dünyanın 2017’de bir “jeopolitik resesyon” dönemine girmekte olduğunu kaydetti.Yatırımcılara siyasi riskler konusunda danışmanlık hizmeti veren Eurasia’ya göre, Trump’ın Önce Amerika platformunda başkanlığa seçilmesi ile birlikte, küresel ekonomi artık ABD’nin “koruyucu kafes” sağlamasına güvenemez. Rapora göre, Trump’ın Rusya ile buzları etirmeye yönelik işaretleri, NATO’ya yönelik kuşkusu ve Fransa’da Ulusal Cephe gibi Avrupa’daki düzen karşıtı partilerle “yakınlaşması”, küresel düzeni koruyan savaş sonrası temel ittifakı zayıflatabilir.

Murat Ali Oral

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme Fakültesi'ni bitirdi. Çeşitli kurumlara bağlı olarak emtia ve özellikle altın piyasalarında trader ve danışmanlık yaptı. Medya sektöründe (Matriks, BloombergHT vb) uzun yıllar çeşitli pozisyonlarda çalıştı.