Tรผrkiye ฤฐล Bankasฤฑ Genel Mรผdรผrรผ Adnan Bali, yฤฑl sonunu, programlarฤฑnda รถngรถrdรผkleri ลekilde tamamlayacaklarฤฑnฤฑ tahmin ettiฤini belirterek, “2017’de de bu yฤฑl olduฤu gibi yine dengeli bรผyรผmeyi hedef alan bir tablomuz olacak.” dedi. Bali ayrฤฑca, faiz indirimi, gelecekteki riskler, kรผresel ekonomi gibi รถnemli konulara deฤindi.
Adnan Bali, ฤฐล Bankasฤฑ’nฤฑn 2016 gerรงekleลmeleri ve gelecek yฤฑla iliลkin beklentilerini deฤerlendirdi. Bali, Mali bรผnyelerinin saฤlamlฤฑฤฤฑ, gรผรงlรผlรผฤรผ, yรถnetme kaliteleri ve kriz yรถnetme tecrรผbeleriyle darbe giriลimine karลฤฑ finans sektรถrรผ olarak รงok saฤlam bir duruล sergilediklerini ifade etti.
Yฤฑl iรงinde, yรถnetim pratiฤi, kurallarฤฑ ve sรผreรงleri aรงฤฑsฤฑndan herhangi bir olaฤan dฤฑลฤฑ deฤiลikliฤe baลvurmak zorunda kalmadan bu sรผreci yรถnetebildiklerini belirten Bali, “Fakat ลunun hakkฤฑnฤฑ kesinlikle vermemiz lazฤฑm; bunu bรถyle yapabilmemiz bize ait bir baลarฤฑ, bize ait bir kazanฤฑm deฤil. รรผnkรผ bizlerin bu sรผreรงleri yรถnetmesinde gรผรงlรผk yaratacak ya da olaฤan dฤฑลฤฑ tedbirlere baลvurmaya mecbur bฤฑrakacak bir mรผลteri davranฤฑลฤฑ deฤiลikliฤi de gรถrmedik. Bunun รงok รถnemli olduฤunu dรผลรผnรผyorum.” ลeklinde konuลtu.
Olaฤan dฤฑลฤฑ bir mevduat รงฤฑkฤฑลฤฑ, nakit talebi veya kredi talebi olmadฤฑฤฤฑnฤฑ bildiren Bali, “Fiyatlama politikalarฤฑmฤฑzฤฑ deฤiลtirmeye, daha aรงฤฑk ifade etmem gerekirse รถrneฤin, faiz oranlarฤฑmฤฑzฤฑ yรผkseltmeye dair bizi zorlayan herhangi bir unsurla karลฤฑlaลmadฤฑk.” dedi.
‘Sorumluluk bilinciyle hareket ediyoruz’
Adnan Bali, eylรผl sonu itibarฤฑyla bankanฤฑn aktif bรผyรผklรผฤรผnรผn 292,9 milyar liraya ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ, Tรผrkiye’nin en bรผyรผk รถzel bankasฤฑ unvanฤฑnฤฑ koruduklarฤฑnฤฑ, nakdi kredilerin 189,6 milyar liraya ve gayrinakdi kredilerin de 55,6 milyar liraya yรผkseldiฤini belirterek, krediler yoluyla ekonomiye saฤladฤฑklarฤฑ desteฤin 245 milyar lirayฤฑ aลtฤฑฤฤฑnฤฑ ve รถz kaynaklarฤฑnฤฑn da 35 milyar liranฤฑn รผzerine รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti.
Bu yฤฑlฤฑn genelinde, รถnceki yฤฑllarda olduฤu gibi takipteki kredilerinin toplam kredilere oranฤฑnฤฑn sektรถr ortalamasฤฑnฤฑn altฤฑnda seyrettiฤine iลaret eden Bali, geliลmiล teknolojik altyapฤฑlarฤฑ ve alternatif kanallarฤฑnฤฑn sunduฤu รงok yรถnlรผ bankacฤฑlฤฑk hizmetleriyle yฤฑlฤฑn 9 ayฤฑnda mevduatlarฤฑnฤฑn รถnceki yฤฑlฤฑn sonuna gรถre yรผzde 8 artarak 166 milyar lirayฤฑ geรงtiฤini bildirdi.
Mevduat dฤฑลฤฑ fon kaynaklarฤฑnฤฑ da etkin bir ลekilde kullanmaya devam ettiklerini belirten Bali, sendikasyon, sekรผritizasyon ve eurotahvil ihracฤฑ yoluyla bu yฤฑlฤฑn 10 aylฤฑk dรถneminde 4,7 milyar dolar tutarฤฑnda kaynak saฤladฤฑklarฤฑnฤฑ, eurotahvil ihracฤฑnฤฑ bu yฤฑl 2 kez gerรงekleลtirdiklerini kaydetti.
Bali, kรผresel ekonomik bรผyรผmenin yavaลladฤฑฤฤฑ, yakฤฑn coฤrafyada jeopolitik risklerin arttฤฑฤฤฑ ve sรถz konusu geliลmelerin makroekonomik dengeler รผzerindeki olumsuz etkilerinin hissedilmeye baลladฤฑฤฤฑ bir ortamda ฤฐล Bankasฤฑ olarak Tรผrkiye’ye ve vatandaลlara karลฤฑ sorumluluk bilincinde hareket ettiklerini sรถyledi.
‘Bรผyรผmenin esas gรผcรผnรผ mobil bankacฤฑlฤฑk oluลturacak’
ฤฐล Bankasฤฑ Genel Mรผdรผrรผ Bali, “Tรผrkiye’nin En ฤฐyi Dijital Bankasฤฑ Olma” vizyonuyla dijital temas noktalarฤฑnda mรผลterilere uรงtan uca tasarlanmฤฑล ideal deneyimler sunmak amacฤฑyla yรผrรผttรผkleri รงalฤฑลmalarda yeni finansal teknolojilerden รผst dรผzeyde yararlanmak istediklerini, finansal teknoloji giriลimlerini oldukรงa รถnemsediklerini ifade etti.
Bali, “Mayฤฑs 2016’da Silikon Vadisi’nde kurduฤumuz iลtirakimiz Maxitech, gelecek vadeden FinTech giriลimlerinin erken aลamalarฤฑnda tespit edilmesine ve yฤฑllardฤฑr yeniliklerin Tรผrkiye’de รถncรผsรผ olan bankamฤฑzฤฑn bu konuda da Tรผrkiye’de bankacฤฑlฤฑฤa yรถn vermesine katkฤฑ saฤlayacak. รlkemizde finansal teknoloji giriลimleri ile ortaklaลa รงalฤฑลarak mรผลterilerimizin hayatฤฑna deฤer katacak, yenilikรงi รงรถzรผmler geliลtirmeye devam edeceฤiz. Bu amaรงla yapacaฤฤฑmฤฑz iลbirliฤi ve yatฤฑrฤฑmlar gรผndemimizin รถnemli bir kฤฑsmฤฑnฤฑ oluลturuyor.” ลeklinde konuลtu.
Mรผลterilerinin baลta mobil olmak รผzere dijital kanal kullanฤฑm oranlarฤฑnฤฑn artan bir hฤฑzla yรผkselmeye devam ettiฤini belirten Bali, ฤฐลCep uygulamasฤฑnฤฑn, yรผzde 30’un รผzerindeki pay ile en รงok tercih edilen kanal olduฤunu, ลube dฤฑลฤฑ temas noktalarฤฑndan yapฤฑlan iลlemlerin oranฤฑnฤฑn da yรผzde 84’e ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti.
Tรผrkiye’nin, genรง nรผfusun yoฤun olduฤu ve genel olarak yeni teknolojilere hฤฑzla adapte olabilen bir yapฤฑsฤฑ bulunduฤunu ifade eden Bali, gelecek yฤฑl da bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde bรผyรผmenin esas gรผcรผnรผ mobil bankacฤฑlฤฑฤฤฑn oluลturacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrdรผklerini sรถyledi.
Bali, “Mรผลterilerimizin yaลam yolculuklarฤฑnฤฑn her evresinde onlara eลlik edebilen ve kiลiselleลtirilmiล deneyimlerle hayatlarฤฑnฤฑ kolaylaลtฤฑran bir รงรถzรผm ortaฤฤฑ haline gelmek asฤฑl gayemiz… Bu amaรงla mobil bankacฤฑlฤฑk, mobil รถdeme gibi doฤrudan mรผลterilerimizle temas kurmamฤฑza imkan veren uygulamalarฤฑmฤฑzda ideal bir mรผลteri deneyimi sunmak istiyoruz. Bunun iรงin mรผลteri deneyimi tasarฤฑmฤฑnda bilginin gรผcรผnden azami รถlรงรผde yararlanabilmek, sรผreรงlerimizi basitleลtirmek ve etkili iล birlikleri geliลtirerek ฤฐล Bankasฤฑ ekosistemini kurmak รถncelik verdiฤimiz konulardan birini oluลturuyor.” ifadelerini kullandฤฑ.
‘Mega projelere kaynak aktaracaฤฤฑz’
Adnan Bali, reel sektรถre olan desteklerini aralฤฑksฤฑz ลekilde sรผrdรผrรผrken ekonominin lokomotif sektรถrleri arasฤฑnda yer alan ve son dรถnemde mega projeler ile รถn plana รงฤฑkan inลaat-taahhรผt sektรถrรผne de kaynak aktarmaya devam ettiklerini belirterek, ลunlarฤฑ kaydetti:
“ฤฐล Bankasฤฑ, kรถprรผ-otoyol, kamu-รถzel sektรถr ortaklฤฑฤฤฑnda geliลtirilen saฤlฤฑk tesisleri, liman ve benzer altyapฤฑ/รผst yapฤฑ yatฤฑrฤฑmlarฤฑ iรงin saฤlanan proje finansmanlarฤฑndaki lider konumu, anฤฑlan finansmanlarฤฑn kurgulanmasฤฑ ve hayata geรงirilmesi aลamasฤฑnda รผstlendiฤi belirleyici rol ve deneyimi ile ekonomik kalkฤฑnma temelinin oluลturulmasฤฑnda geรงmiลten bugรผne kilit rol oynamฤฑลtฤฑr. Gebze-ฤฐzmir Otoyolu Projesi, รผรงรผncรผ Boฤaz Kรถprรผsรผโnรผ de iรงeren Kuzey Marmara Otoyolu Projesi, Avrasya Tรผneli Projesi ve Galataport Projesi son dรถnemde bankamฤฑzฤฑn da iรงerisinde yer aldฤฑฤฤฑ konsorsiyumlarca finansman saฤlanan รถnemli altyapฤฑ projelerinden… Ayrฤฑca, kamu-รถzel sektรถr ortaklฤฑฤฤฑ ile geliลtirilen entegre saฤlฤฑk kampรผsรผ ve ลehir hastanesi projeleri de son dรถnemde kredilendirdiฤimiz projeler arasฤฑnda yer alฤฑyor. Bu projelerden en yรผksek yatฤฑrฤฑm bรผtรงelerine sahip olan Ankara Etlik ve Ankara Bilkent Entegre Saฤlฤฑk Kampรผsรผ projeleri ile Isparta ve Eskiลehir ลehir Hastanesi projelerine yaklaลฤฑk 800 milyon dolar tutarฤฑnda kaynak saฤladฤฑk.
90 yฤฑlฤฑ aลkฤฑn sรผredir olduฤu gibi, bundan sonra da รถncรผ ve lider rolรผmรผzรผn sorumluluฤuyla รanakkale Kรถprรผsรผ ve Kanal ฤฐstanbul projeleri de dahil olmak รผzere รผlke ekonomisine katma deฤer yaratacak ve tรผm yรถnleriyle รผlkemize uzun vadede fayda saฤlayacak, kredilendirme prensiplerimize uygun, sosyal ve รงevresel aรงฤฑdan sorunsuz projelerin hayata geรงirilmesi iรงin finansman รงรถzรผmleri รผretmeye devam edeceฤiz.”
‘Dengeli bรผyรผmeyi hedef alacaฤฤฑz’
ฤฐล Bankasฤฑ Genel Mรผdรผrรผ Bali, bu yฤฑlฤฑn ilk 3 รงeyreฤi genelinde kredi talebinin zayฤฑf bir seyir izlediฤini ancak 15 Temmuz sonrasฤฑnda alฤฑnan kararlar ve tรผketici kredilerine yรถnelik tedbirlerin bir miktar gevลetilmesinin etkisiyle kredi talebinde yฤฑlฤฑn son รงeyreฤinde bir miktar toparlanma gรถzlenmeye baลlandฤฑฤฤฑnฤฑ, ayrฤฑca, zorunlu karลฤฑlฤฑklarda yapฤฑlan dรผzenlemelerin bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde fonlama maliyetlerini olumlu yรถnde etkilediฤini ifade etti.
Bali, “ฤฐล programฤฑmฤฑzฤฑ 2016 yฤฑlฤฑ iรงin nasฤฑl belirlediysek, รถyle gittik. Yฤฑl iรงerisindeki bรผtรผn geliลmeler sฤฑrasฤฑnda da tekraren bir revizyon ihtiyacฤฑ duymadฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ ifade ettik. ลu anda da dรถnemin gerektirdiฤi bazฤฑ hassasiyetleri รถzel bir konsantrasyonla yรถneterek yolumuza devam ediyoruz. Yฤฑl sonunu, programฤฑmฤฑzda รถngรถrdรผฤรผmรผz ลekilde tamamlayacaฤฤฑmฤฑzฤฑ tahmin ediyorum. 2017’de de bu yฤฑl olduฤu gibi yine dengeli bรผyรผmeyi hedef alan bir tablomuz olacak.” diye konuลtu.
Sektรถrde de, 2017 yฤฑlฤฑnda kredi bรผyรผmesinde tรผketim eฤiliminin devamฤฑ ve yatฤฑrฤฑm iลtahฤฑndaki geliลmeler ile birlikte bankalarฤฑn sermaye yeterlilik oranlarฤฑnฤฑn seyrinin belirleyici olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผndรผklerini ifade eden Bali, son dรถnemde ekonomik aktiviteyi canlandฤฑrmak adฤฑna alฤฑnan bir dizi tedbirle 2017 yฤฑlฤฑnda kredi bรผyรผmesinin, bu yฤฑlฤฑn รผzerinde seyretmesini รถngรถrdรผklerini kaydetti.
‘Birรงok yรผk yeniden gรถzden geรงirilmeli’
Gelecek yฤฑl ekonomik bรผyรผmenin bir miktar hฤฑzlanabileceฤini ancak potansiyelinin altฤฑnda kalmaya devam edeceฤini tahmin ettiklerini belirten Bali, “Mevcut riskler dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda mali disiplinden taviz verilmemesiyle kamu maliyesi tarafฤฑnda uzun bir zamandฤฑr sergilenen olumlu performansฤฑn รถnรผmรผzdeki dรถnemde kamu harcamalarฤฑnฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑ suretiyle ekonomik aktivitenin desteklenmesi aรงฤฑsฤฑndan yeterli hareket alanฤฑ saฤlayacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyoruz.” dedi.
Bankacฤฑlฤฑฤฤฑn stratejik bir sektรถr olduฤunu vurgulayan Bali, sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
“Savunma kadar, haberleลme kadar, enerji kadar stratejiktir. O yรถnรผyle de bankacฤฑlฤฑฤฤฑn kendi fonksiyonunu saฤlฤฑklฤฑ bir ลekilde gรถrmeye devam etmesi iรงin tedbirler almalฤฑyฤฑz. Bu, bankacฤฑlฤฑฤฤฑn karlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑndan geรงer, azaltฤฑlmasฤฑndan deฤil. Sermaye yeterlilik rasyolarฤฑnฤฑ olumsuz etkileyen bize รถzgรผ farklarฤฑn giderilmesi anlamฤฑndaki รงalฤฑลmalarฤฑn kritik olduฤunu, aracฤฑlฤฑk maliyetleri anlamฤฑnda bizim รผzerimizdeki birรงok yรผkรผn yeniden gรถzden geรงirilmesi gerektiฤini dรผลรผnรผyorum. รrneฤin, kriz ลartlarฤฑnda, o gรผnรผn koลullarฤฑnda, bir anlamda kamu bรผtรงesine gelir yaratabilmek iรงin bankalarฤฑn da รงok gelir elde ettiฤi dรผลรผncesinden hareketle ลube harรงlarฤฑ konuldu. Bu, o gรผnรผn konjonktรผrel bir tedbiriydi fakat sonra kalฤฑcฤฑ hale geldi. Daha da รถnemlisi, teลvikli bรถlgeler var, teลvikli bรถlgelerde dahi hala harรง รถdemeye devam ediyorsunuz. Bu istihdamla da รงeliลiyor, iล yaratma kapasitesiyle de รงeliลiyor. Onun iรงin buralarda รงok rafine bir รงalฤฑลma gerekiyor. Bir anonim ลirketin kar edip etmemesi olgusunu konuลmuyoruz, bankacฤฑlฤฑk gibi stratejik bir sektรถrรผn saฤlฤฑฤฤฑnฤฑn รผlkenin bรผyรผmesi, hedeflerine eriลmesi, hanehalkฤฑnฤฑn finansmanฤฑndan firmalara, ihracata, ithalata kadar son derece รถnemli yansฤฑmalarฤฑ var.”
‘Fahiล vade farklarฤฑ uygulanmamalฤฑ’
Adnan Bali, “Kredi faiz oranlarฤฑnฤฑn dรผลรผrรผlmesi ve bankalarฤฑn fon maliyetlerinin azaltฤฑlmasฤฑ iรงin ekonomi yรถnetiminden beklentileriniz nedir?” sorusu รผzerine, hep beraber, aynฤฑ yรถnde aynฤฑ hedefe odaklanmฤฑล olarak ve koordineli hareket etmek durumunda olmalarฤฑ gerektiฤini sรถyledi.
Bali, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Kamu yalnฤฑz kalmamalฤฑ, reel sektรถr yalnฤฑz kalmamalฤฑ. Herkes yettiฤince, yapabildiฤince mรผลteri iliลkileri, รถdemeler, vadeler bunlarฤฑn hepsini iyi yรถnetmeli. Mesela aracฤฑlฤฑk maliyetlerinin dรผลรผrรผlmesi gerektiฤini ifade ediyoruz. Bugรผn bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde en basit hesaplarla 4-5 puandan 7-8 puana kadar รงฤฑkabilen bir aracฤฑlฤฑk maliyetinden bahsediyoruz. Bu baลka dรถnemlerde, baลka makroekonomik gereklilikler nedeniyle sรผrdรผrรผlรผyor olabilirdi. Ama bunun bugรผn, bir miktar dรถnemin hassasiyetlerine gรถre belli kalemlerde dรผzeltilmesinde yarar var. Zaten kamu da bu konuda belirli bir olumlu yaklaลฤฑmla finans sektรถrรผnรผn fonksiyonlarฤฑnฤฑ daha hissedilir hale getirecek รงabalar iรงerisinde. O zaman bize de bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ olarak ลu dรผลรผyor; รถrneฤin aracฤฑlฤฑk maliyetlerinde รถnemli daralmalar baลladฤฑysa, bunu bankacฤฑlฤฑk sistemi sadece kendi hanesine yazmamalฤฑ. Dรถnรผp mรผลterilerine, รถzellikle de bu dรถnemin kritik geรงici problemlerine dรผลen mรผลterilerine yansฤฑtabilmeli. Aynฤฑ ลey reel sektรถr iรงin de geรงerli. Bizim yaptฤฑฤฤฑmฤฑz iลleri etkileyecek unsurlarฤฑ var reel sektรถrรผn… รrneฤin belirli bir network iรงerisinde, bayi aฤฤฑ, acenta, tedarik zinciri iรงerisinde รงalฤฑลan iลletmelerimiz, bรผyรผk iลletmelerimiz zorda olana yardฤฑmcฤฑ olacak ลekilde davranmalฤฑ. Bir yandan bankacฤฑlฤฑk sisteminin faizlerinden ลikayet ederken, diฤer taraftan fahiล vade farklarฤฑ uygulamamalฤฑsฤฑnฤฑz. Bu sistemin doฤrusu iรงin reel sektรถr, kamu, finans, bรผyรผklรผ kรผรงรผklรผ iลletmelerimiz hep beraber koordineli รงalฤฑลmamฤฑz gerekiyor.”
‘Avrupa’daki belirsizlik etki edebilir’
ฤฐล Bankasฤฑ Genel Mรผdรผrรผ Bali, ABD Merkez Bankasฤฑ (Fed) baลta olmak รผzere, geliลmiล รผlke merkez bankalarฤฑ kararlarฤฑnฤฑn ve bunlara yรถnelik beklentilerin, kรผresel piyasalarฤฑn odaฤฤฑnda yer almasฤฑ ve etkisinin sรผrdรผrmesinin beklendiฤini, ayrฤฑca, ฤฐngiltereโnin ABโden ayrฤฑlma kararฤฑ almasฤฑnฤฑn (Brexit) ardฤฑndan Avrupa’da gรผรงlenen birlik karลฤฑtฤฑ eฤilimler ile Orta Doฤu’da artan jeopolitik risklerin de รถnem taลฤฑmaya devam edeceฤini sรถyledi.
Dรผnya ekonomisi รผzerindeki risklerin politika yapฤฑcฤฑlar tarafฤฑndan baลarฤฑlฤฑ bir ลekilde yรถnetilmesinin gelecek dรถnemde sergilenecek ekonomik performans aรงฤฑsฤฑndan belirleyici olacaฤฤฑnฤฑ dile getiren Bali, ana ihraรง pazarฤฑ konumundaki Avrupa รผlkelerinde artan politik belirsizliklerin de bรถlgede ekonomik aktivite รผzerinde baskฤฑ yaratarak Tรผrkiye aรงฤฑsฤฑndan dฤฑล talebin yavaลlamasฤฑna neden olabileceฤini kaydetti.
Avrupa รผlkelerini yoฤun bir seรงim ve referandum takvimi beklediฤi dรผลรผnรผldรผฤรผnde, tรผm bu geliลmelerin bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn performansฤฑ รผzerinde de belirleyici rol oynayacaฤฤฑnฤฑ ifade eden Bali, kรผresel ekonomiye iliลkin risklerin yanฤฑ sฤฑra Tรผrkiye’nin kendine รถzgรผ dinamiklerinden kaynaklanan geliลmelerin de 2017 yฤฑlฤฑnda etkili olmaya devam edeceฤini vurguladฤฑ. Bali, “Artan referandum ihtimalinin ve buna baฤlฤฑ geliลmelerin gelecek yฤฑlฤฑn รถzellikle ilk yarฤฑsฤฑnda finansal piyasalar รผzerinde etkili olabileceฤini รถngรถrรผyoruz.” dedi.
Dรผnya genelinde jeopolitik ve ekonomik risklerin artmasฤฑnฤฑn beklendiฤi bir ortamda Tรผrkiyeโde siyasi istikrarฤฑn sรผrdรผrรผlmesinin bรผyรผk รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ kaydeden Bali, ekonomik iliลkilerinin yoฤunluฤu dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda, AB รผlkeleri ile Tรผrkiye arasฤฑndaki siyasi geliลmelerin nasฤฑl bir seyir izleyeceฤinin de รถnemli olacaฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
‘Yapฤฑsal reformalarฤฑn hayata geรงirilmesi รถnemli’
Adnan Bali, son dรถnemde kamu otoritelerince tรผketim ve yatฤฑrฤฑm harcamalarฤฑnฤฑ desteklemek adฤฑna alฤฑnan tedbirlerin katkฤฑsฤฑyla 2017 yฤฑlฤฑnda ekonomik bรผyรผmenin bir miktar hฤฑzlanabileceฤini ancak potansiyelinin altฤฑnda kalmaya devam edeceฤini tahmin ettiklerini belirterek, ลรถyle devam etti:
“Bununla birlikte orta vadede daha gรผรงlรผ ve sรผrdรผrรผlebilir bir bรผyรผme performansฤฑnฤฑn saฤlanabilmesi iรงin bir an รถnce yapฤฑsal reformlara odaklanฤฑlmasฤฑ gerektiฤi kanaatindeyiz. Bu รงerรงevede orta vadeli bรผyรผme perspektifi aรงฤฑsฤฑndan yapฤฑsal reformlara yurt iรงi ve yurt dฤฑลฤฑ kaynaklฤฑ jeopolitik, siyasi ve ekonomik gerekรงelerle 2017 yฤฑlฤฑnda da odaklanฤฑlamamasฤฑ ihtimali, gelecek yฤฑla iliลkin en รถnemli risklerden biri olarak karลฤฑmฤฑza รงฤฑkฤฑyor. Ayrฤฑca, bugรผne kadar sistemik bir risk yaratmasa da รถzellikle son dรถnemde TLโdeki deฤer kaybฤฑnฤฑn ivme kazanmasฤฑnฤฑn bazฤฑ firmalarฤฑn mali yapฤฑlarฤฑnda bozulmaya ve geri รถdeme gรผรงlรผฤรผ รงekmelerine neden olabilmesi de 2017 yฤฑlฤฑna iliลkin รถne รงฤฑkan riskler arasฤฑnda yer alฤฑyor. Sรถz konusu risklerin bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn aktif kalitesinin korunmasฤฑ aรงฤฑsฤฑndan da yakฤฑndan takip edilmesi รถnem arz ediyor.”
Not indirimlerine karลฤฑn bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn kaynak temin etme konusunda herhangi bir sฤฑkฤฑntฤฑ yaลamadฤฑฤฤฑnฤฑ ancak bu durumun kaynak maliyetlerinde bir miktar yรผkseliลe neden olduฤunu belirten Bali, “ฤฐรงinde bulunduฤumuz tablo, Tรผrkiye ekonomisinin saฤlam bir zemine sahip olduฤunu, gรผรงlรผ bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn ve kamu bรผtรงesinin ekonomi aรงฤฑsฤฑndan รถnemli birer รงฤฑpa olduฤunu bir kez daha teyit etmiลtir.” dedi.
Bali, kaybedilen yatฤฑrฤฑm yapฤฑlabilir รผlke notunun geri kazanฤฑlmasฤฑ iรงin sรถz konusu alanlardaki kazanฤฑmlarฤฑn korunmasฤฑnฤฑn yanฤฑnda mevcut belirsizliklerin azaltฤฑlmasฤฑ ve yapฤฑsal reformlarฤฑn yeniden รถnceliklendirilerek hayata geรงirilmesinin bรผyรผk รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
‘2017’de kฤฑsmi bir toparlanma olmasฤฑ muhtemel’
Adnan Bali, ABD’de Donald Trump’ฤฑn baลkanlฤฑฤa seรงilmesinin ardฤฑndan Fed’in izleyeceฤi para politikasฤฑna iliลkin belirsizliklerin arttฤฑฤฤฑnฤฑ, Avrupa ile Japonyaโda ise gevลek para politikalarฤฑnฤฑn kฤฑsa vadede sona ermesinin beklenmediฤini ifade ederek, Fed’in hamlelerinin รถngรถrรผlenden daha hฤฑzlฤฑ olmasฤฑ halinde bu durumun uluslararasฤฑ finansal piyasalarda oynaklฤฑฤฤฑn artmasฤฑna ve รถzellikle dฤฑล finansman ihtiyacฤฑ yรผksek, geliลmekte olan รผlkelerden sermaye รงฤฑkฤฑลฤฑna yol aรงabileceฤine dikkati รงekti.
Bรถyle bir ortamda, geliลmekte olan รผlke ekonomilerinde bรผyรผmenin aลaฤฤฑ yรถnlรผ baskฤฑ altฤฑnda kalmasฤฑnฤฑn sรถz konusu olabileceฤine iลaret eden Bali, dรผnya genelinde para politikalarฤฑnฤฑn etkinliฤinin ve sฤฑnฤฑrlarฤฑnฤฑn sorgulandฤฑฤฤฑ bir sรผreรงte kamu harcamalarฤฑnฤฑn artฤฑล eฤiliminde olacaฤฤฑ yรถnรผndeki beklentiler dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda, 2017 yฤฑlฤฑnda dรผnya ekonomisinde kฤฑsmi bir toparlanma yaลanmasฤฑnฤฑn muhtemel gรถrรผldรผฤรผnรผ ifade etti.
‘Avantajlarฤฑmฤฑzฤฑn da farkฤฑnda olmamฤฑz lazฤฑm’
ABDโnin yanฤฑ sฤฑra ABโde meydana gelebilecek siyasi geliลmelerin, halihazฤฑrda toparlanmamฤฑล kรผresel ticaret hacmini baskฤฑlayabilecek ilave risk unsurlarฤฑ olarak karลฤฑlarฤฑna รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ, bu durumun, iล dรผnyasฤฑ aรงฤฑsฤฑndan รถngรถrรผlebilirliฤin ve yatฤฑrฤฑm iลtahฤฑnฤฑn azalmasฤฑna neden olduฤunu belirten Bali, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Bununla birlikte Tรผrkiye, hem bรผyรผme aรงฤฑsฤฑndan gรถreceli olarak bu รผlkelerden รงok farklฤฑ bir noktada hem de disiplinli mali politikalar sayesinde ekonomiye ivme kazandฤฑrabilecek hareket alanฤฑna sahip. Avantajlarฤฑmฤฑzฤฑn da farkฤฑnda olmamฤฑz lazฤฑm. รlke olarak bu bakฤฑmdan bir karamsarlฤฑฤa kapฤฑlmaya da gerek yok, yol aรงmaya da gerek yok. Aslฤฑnda belli baลlฤฑ ekonomik gรถstergelerimize bakฤฑldฤฑฤฤฑnda olumlu yรถnde ayrฤฑลma imkanฤฑmฤฑz var iken, maalesef รถnรผmรผze รงฤฑkan รถngรถrรผlรผr, รถngรถrรผlmez badireler nedeniyle bu olumlu yรถndeki ayrฤฑลmayฤฑ yaลayamฤฑyoruz, yaลayamadฤฑk. Bรถyle bir yฤฑlda bile Tรผrkiyeโnin yรผzde 3โe yakฤฑn bรผyรผme gerรงekleลtireceฤi รถngรถrรผlรผyor. 2005 yฤฑlฤฑndan bu yana bizim bรผyรผmemiz 7 milyon kiลi ile birรงok Avrupa รผlkesinin nรผfusundan fazla yeni iล kapasitesi yaratmฤฑลtฤฑr. Bรผyรผmenin iล gรผcรผ, iล hacmi ve istihdam yaratacak ลekilde oluลmasฤฑ da aslฤฑnda son dรถnemlerin kapsayฤฑcฤฑ bรผyรผme modelleri aรงฤฑsฤฑndan da รถnemli ipuรงlarฤฑ veriyor diye dรผลรผnรผyorum. Mali disiplinden de รถdรผn verilmeksizin gerรงekleลtirilmiล durumda bunlar…
Bankacฤฑlฤฑk sistemine baktฤฑฤฤฑnฤฑzda sermaye yeterlilik oranlarฤฑnฤฑn yรผzde 15-16 gibi seviyelerde olduฤunu gรถrรผyorsunuz. Sorunlu kredilerde de oran, bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ iรงin yรผzde 3โรผn biraz รผzerinde. En bรผyรผk kreditรถr รถzel banka olarak bizim bunun da bir puan kadar altฤฑnda. รzetle, bugรผn tartฤฑลฤฑlan, karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑฤฤฑmฤฑz sorunlarฤฑn yanฤฑnda avantajlarฤฑmฤฑzฤฑn, farklarฤฑmฤฑzฤฑn da bilincinde olmamฤฑz gerekiyor.”
