ABD halkฤฑnฤฑn yeni baลkanฤฑ aylar sรผren seรงim kampanyalarฤฑnฤฑn ardฤฑndan yarฤฑn belli oluyor. Seรงimlerin salฤฑ gรผnleri yapฤฑlmasฤฑnฤฑn ise yฤฑllar รถncesine dayanan bir nedeni var.
ABD’lilerin, 45. baลkan olarak Demokrat Parti adayฤฑ eski ABD Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Hillary Clintonโฤฑ mฤฑ yoksa Cumhuriyetรงi Parti adayฤฑ iล adamฤฑ Donald Trumpโฤฑ mฤฑ seรงeceฤi yarฤฑn belli olacak. Halk, ABD Kongresinin 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi kanadฤฑnฤฑn tamamฤฑ, 100 รผyenin bulunduฤu Senatonun รผรงte biri ve bazฤฑ valilikler iรงin de oy kullanacak. Seรงimler sonucunda ABD Kongresindeki sandalye daฤฤฑlฤฑmlarฤฑ da yenilenecek. รรง farklฤฑ saat dilimi olan รผlkede, oy verme iลlemlerinin baลlayฤฑลฤฑ ve bitiลi eyaletlerin yer aldฤฑฤฤฑ dilime gรถre deฤiลecek. Doฤu yakasฤฑnฤฑn saat dilimi esas alฤฑndฤฑฤฤฑnda, oy verme iลlemleri saat 06.00โda baลlayacak, sandฤฑk kapanmasฤฑ ise saat 19.00โda baลlayฤฑp eyaletlere gรถre gece yarฤฑsฤฑna kadar sรผrecek. รlkede 37 eyaletin yanฤฑ sฤฑra baลkent Washington’da 26 Ekimโden itibaren erken oy verme veya mazeretli oy verme iลlemleri baลlamฤฑล olmasฤฑna raฤmen halkฤฑn รงoฤunluฤu yarฤฑn oyunu kullanacak. Seรงmenler oylarฤฑnฤฑ, eyaletlerde kurulan seรงim merkezlerinde verecek.
1800’Lร YILLARDA ATLA KENT MERKEZฤฐNE GฤฐTMEK UZUN SรRรYOR DฤฐYEโฆ
ABD’de baลkanlฤฑk seรงimleri her dรถrt yฤฑlda bir kasฤฑm ayฤฑnฤฑn ilk salฤฑ gรผnรผnde dรผzenleniyor. Seรงimin salฤฑ gรผnรผ yapฤฑlmasฤฑ geleneฤi 1800’lรผ yฤฑllarฤฑn ortalarฤฑna kadar gidiyor. O yฤฑllarda Kaliforniya, Florida ve Teksas gibi bazฤฑ eyaletler henรผz kurulmamฤฑลken ABD Kongresi’nin bir seรงim gรผnรผ belirlemesi gerekiyordu. Uzak bรถlgelerde tarฤฑmla uฤraลan ABD’lilerin, atla kent merkezlerine gidip oy kullanฤฑp geri dรถnmeleri 3 gรผnรผ bulabiliyordu. Hafta sonu ise dini gรถrevlerini yerine getirenler dรผลรผnรผldรผฤรผnde salฤฑ ya da รงarลamba gรผnleri en uygun alternatiflerdi. รarลamba gรผnleri birรงok kentte pazar kurulduฤundan salฤฑda karar kฤฑlฤฑndฤฑ.
ADAYLAR BEฤENฤฐLMEDฤฐฤฤฐ ฤฐรฤฐN KATILIM ORANI DรลรK OLUYOR
Erken oy verme sรผrecinde yaklaลฤฑk 40 milyon seรงmenin, 8 Kasฤฑmโฤฑ beklemeden oylarฤฑnฤฑ kullandฤฑฤฤฑ belirtiliyor. Ancak seรงimlere katฤฑlฤฑmฤฑn รงok yรผksek olmasฤฑ beklenmiyor. Bu seรงimlerde kayฤฑtlฤฑ yaklaลฤฑk 230 milyon seรงmen bulunurken, bunlardan 150 milyonunun oy kullanacaฤฤฑ tahmin ediliyor. Daha รถnceki seรงimlere de katฤฑlฤฑm oranฤฑnฤฑn dรผลรผk olduฤu ABD’de seรงmenin en รถnemli oy kullanmama nedenlerinden biri adaylarฤฑ beฤenmemesi.
BAลKAN OLMAK ฤฐรฤฐN EN รOK OYU ALMAK YETMฤฐYOR
ABD seรงim sistemine gรถre seรงimde en fazla oyu almak baลkan olmak iรงin yetmeyebiliyor. รlkedeki seรงim mantฤฑฤฤฑ, her eyaletin, baลkanฤฑ ayrฤฑ ayrฤฑ seรงmesi รผzerine kurulu. Federal yรถnetim yapฤฑsฤฑnฤฑn bulunduฤu รผlkede halk, her eyalette partilerin baลkan adayฤฑna baฤlฤฑ olan ‘seรงici’ grubuna oy veriyor. Eyaleti kazanan baลkan adayฤฑ, eyaletlerin nรผfus yoฤunluฤuna gรถre belirlenen seรงici delegelerin tamamฤฑnฤฑ da kazanmฤฑล oluyor. Dolayฤฑsฤฑyla seรงici delegelerde รงoฤunluฤu alan, รผlkenin de baลkanฤฑ oluyor. Bu nedenle yarฤฑn gรถzler Clinton ile Trumpโฤฑn halkฤฑn ne kadarฤฑnฤฑn oyunu aldฤฑฤฤฑnda deฤil hangi eyaletleri kazandฤฑฤฤฑnda olacak. Baลkanฤฑn seรงilmek iรงin 50 eyalet ve รถzel statรผsรผ bulunan baลkent Washington DC’deki 538 seรงici oyun mutlak รงoฤunluฤunu, yani 270’ini almasฤฑ gerekiyor.
ANKETLERDE DEMOKRATLAR รNDE GรTรRรYOR
รte yandan รผlke genelinde yapฤฑlan anketler Demokratlarฤฑn yarฤฑลฤฑ รถnde tamamlayacaฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor. NBC News ile Wall Street Journal tarafฤฑndan 3-5 Kasฤฑm’da yapฤฑlan ankete gรถre, Clinton yรผzde 44 ile Trumpโฤฑn dรถrt puan รถnรผnde. Liberteryan (รzgรผrlรผkรงรผ) Parti adayฤฑ Gary Johnson yรผzde 6, Yeลil Parti adayฤฑ Jill Stein ise yรผzde 2 desteฤe sahip. Washington Post ile ABC Newsโin 1-4 Kasฤฑm arasฤฑnda yaptฤฑฤฤฑ ankette de Clinton, rakibinin รถnรผnde yer alฤฑyor. Araลtฤฑrmaya gรถre Clinton, yรผzde 48 ile Trumpโฤฑn beล puan รถnรผnde bulunuyor. Bu arada adaylar, seรงim sonuรงlarฤฑnฤฑ memleketlerinde izleyecek. Clinton ve Trump, seรงim kampanyalarฤฑnฤฑn merkezleri olan New York ลehrinde seรงim sonuรงlarฤฑnฤฑn netleลmesini bekleyecek. ฤฐki aday da seรงim sonunda, zafer veya yenilgi mesajlarฤฑnฤฑ buradan verecek.
ย
