Sekiz yฤฑl รถnce yine bir Eylรผl ayฤฑnda, Lehman Brothers bรผyรผk oranda, panik yaลayan hedge fonlarฤฑn paralarฤฑnฤฑ รงekmesine baฤlฤฑ olarak iflas etti. Bazฤฑ bรผyรผk hedge fonlarฤฑn Deutsche Bank’taki pozisyonlarฤฑnฤฑ kapatacak kadar endiลelenmesiyle, iki durum arasฤฑndaki paralellik oldukรงa aรงฤฑk, ancak bu iliลki aynฤฑ zamanda yanฤฑltฤฑcฤฑ da olabilir.
Deutsche Bank hisse senetleri, Wall Street Journal’da yer alan, ABD Adalet Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn, Deutsche Bank’ฤฑn gerรงekleลtirdiฤi konut kredisine (mortgage) dayalฤฑ menkul kฤฑymetler (RMBS) faaliyetlerine baฤlฤฑ iddialarda uzlaลma bedeli olarak 14 milyar dolar talep etmesiyle son haftalarda sert dรผลtรผ. Deutsche Bank, Adalet Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn talep ettiฤi rakamฤฑn yarฤฑsฤฑna yakฤฑn bir karลฤฑlฤฑk ayฤฑrmฤฑลtฤฑ. Deutsche Bank, halihazฤฑrda belirlenen uzlaลma bedelinin รงok daha altฤฑnda bir rakama ulaลฤฑlmasฤฑnฤฑ bekliyor.
Deutsche Bank’ฤฑn mรผลterilerine ve Banka’ya yakฤฑn kaynaklara gรถre, bazฤฑ hedge fon mรผลterilerinin Alman bankaya yรถnelik pozisyonlarฤฑna iliลkin endiลelerin arttฤฑฤฤฑ ve fonlarฤฑn varlฤฑklarฤฑnฤฑ รงektiฤi belirtiliyor. Banka yetkililerinin, bankanฤฑn saฤlamlฤฑฤฤฑna iliลkin teminat vermesi talep ediliyor.
Hedge fonlar tรผm banka mรผลterilerinin karลฤฑlaลtฤฑฤฤฑ ikilem ile karลฤฑ karลฤฑya bulunuyor. Deutsche Bank pozisyonlarฤฑnฤฑ korumak yoluyla saฤlayacaklarฤฑ kazanรง รงok kรผรงรผk, ancak bankanฤฑn sฤฑkฤฑntฤฑya girmesi durumunda karลฤฑlaลacaklarฤฑ olasฤฑ kayฤฑplar oldukรงa bรผyรผk.
Lehman’ฤฑn รงรถkรผลรผne yakalanan hedge fon yรถneticilerinden biri konuลmasฤฑnda, “Herkes aลฤฑrฤฑ duyarlฤฑ. Lehman herkese pozisyonunu korumanฤฑn รงok dรผลรผk yukarฤฑ potansiyeli olduฤunu รถฤretti”
Lehman tรผm bankalarla aynฤฑ ลekilde iflas etti: รฤฑkฤฑลa yรถnelen mรผลterilerine ve karลฤฑ taraflara รถdeme yapabilecek dรผzeyde yeterli nakit ve likit varlฤฑklara sahip deฤildi.
Prensipte, aynฤฑ durum herhangi bir bankanฤฑn baลฤฑna da gelebilir. Bankalar hiรง bir zaman her mevduat sahibinin parasฤฑnฤฑ geri รถdeyecek kadar satmaya hazฤฑr varlฤฑฤa sahip deฤildir. Deutsche Bank’ฤฑn bugรผnlerde piyasalarฤฑn odak noktasฤฑnda yer almasฤฑ kฤฑsmen, bankanฤฑn hisse senetlerinde yaลanan sert dรผลรผลรผn mรผลterilerini korkutmasฤฑna baฤlฤฑ. Deutsche Bank hisse senetleri bu yฤฑl yรผzde 50’nin รผzerinde deฤer kaybetti.
Ancak ลunu da belirtmek gerekir ki Lehman รถzellikle korunmasฤฑzdฤฑ. Lehman’ฤฑn kendini finanse etmek adฤฑna repo piyasasฤฑ ve hedge fonlara baฤlฤฑ olmasฤฑ bankayฤฑ daha korunmasฤฑz konuma getiriyordu. Lehman’ฤฑn son bir kaรง gรผnรผnde, bankanฤฑn broker birimindeki milyarlarca dolarlฤฑk nakit ve diฤer varlฤฑklar yok oldu. Repo sรถzleลmeleri yenilenemedi ve bankalar ile diฤer karลฤฑ taraflar tรผrev รผrรผn iลlemlerinde daha yรผksek teminatlar talep etti.
Deutsche Bank’ฤฑn durumu farklฤฑ. Deutsche’nin Almanya’da ticari bankalar ve รงeลitli kurumsal birimlerden kaynaklฤฑ รงok daha รงeลitli bir mรผลteri yapฤฑsฤฑ var. Deutsche, Haziran sonundaki rakamlara gรถre 220 milyar euroya varan ve toplam varlฤฑklarฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk yรผzde 12’ine denk gelen likit varlฤฑklarฤฑyla รงok daha likit. Lehman’ฤฑn ise รงรถkรผลรผnden 1 ay รถnce varlฤฑklarฤฑnฤฑn yรผzde 7.5’ini temsil eden 45 milyar dolarฤฑ vardฤฑ.
Deutsche Bank’ฤฑn zayฤฑf karlฤฑlฤฑฤฤฑ bankanฤฑn zayฤฑf sermaye pozisyonunu daha gรถrรผnรผr hale getiriyor. Ancak Deutsche’nin problemleri Lehman kadar kritik deฤil. Lehman’ฤฑn durumunda ลirketin son iki รงeyreฤinde, kayฤฑplar รถzsermayenin 10’da 1’inden fazlaydฤฑ.
Daha da รถnemlisi, Deutsche Bank satฤฑลฤฑ nisbeten zor olan varlฤฑklarฤฑnฤฑ Avrupa Merkez Bankasฤฑ’na daha rahat satabilecek durumda bulunuyor. Lehman’ฤฑn talebi Fed tarafฤฑndan reddedilmiลti.
Bunlarฤฑn hiรงbiri Deutsche’yi direnรงli konuma getirmiyor. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, mรผลteriler ve mudilerin gรผveni kaybolursa hiรงbir likidite miktarฤฑ yeterli olmayabilir รงรผnkรผ tรผm varlฤฑklar AMB nezdinde nakde รงevrilemez. Deutsche Bank CEO’su John Cryan’ฤฑn karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑฤฤฑ zorluk mรผลterilerinin gรผvenini tekrar kazanmak olacak, hem de รงok acil.(Bloomberg)







