Avrupa Birliฤi (AB) Bakanฤฑ ve Baลmรผzakereci รmer รelik, ฤฐsviรงre’nin SRF televizyon kanalฤฑnฤฑn “Rundschau” adlฤฑ programฤฑna verdiฤi rรถportajda, AB รผlkelerinin Tรผrkiye’ye verdikleri sรถzleri tutmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
AB รผlkelerinin vadettikleri Suriyelilerin yรผzde 1’ini aldฤฑklarฤฑnฤฑ, Tรผrkiyeโnin 2 ila 3 milyon arasฤฑnda sฤฑฤฤฑnmacฤฑ barฤฑndฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatan Bakan รelik, Avrupa รผlkelerinin 300-500 kiลinin alฤฑnmasฤฑ iรงin oylamaya gitmekten bahsettiklerini kaydetti.
Bakan รelik, sรถzlerine ลรถyle devam etti:
“Ne mรผltecilerin kabul edilmesi ne de Tรผrkiye’ye maddi destek verilmesi konusundaki sรถzler tutuldu dolayฤฑsฤฑyla Geri Kabul Anlaลmasฤฑ’nฤฑ yรผrรผrlรผฤe koymayacaฤฤฑz. Vize serbestisi olmazsa, hiรงbir meselede ilerlemeyeceฤiz. Bire bir anlaลmasฤฑ sayesinde Avrupa’yฤฑ en bรผyรผk krizlerden birinden koruduk. Bunu insani nedenlerden dolayฤฑ yapฤฑyoruz. Tรผrkiye’ye teลekkรผr etmek yerine, Tรผrkiye adeta sanฤฑk sandalyesine oturtuluyor. Bunu asla kabul etmiyoruz.”
Bakan รelik, Avrupa’dan beklentinin ne olduฤu sorusuna “Bu aรงฤฑk. Yani รงok net bir ลey bu. Birincisi Tรผrkiye’nin AB’ye tam รผye olmamasฤฑ iรงin hiรงbir sebep yoktur. Biz Kopenhag ve Maastricht kriterlerini diฤer AB รผlkelerinden รงok daha fazla yerine getiriyoruz. Tรผrkiye ve AB arasฤฑnda yeni bir baลlangฤฑcฤฑn ve yoฤun temaslarฤฑn vakti gelmiลtir. Bu ลimdi gerekli. Olumsuzluklarฤฑ bir tarafa koyup pozitif bir dil ve ajanda ile รงalฤฑลmamฤฑz lazฤฑm.” yanฤฑtฤฑnฤฑ verdi.
AB ile Tรผrkiye arasฤฑndaki iลbirliฤinin uzun bir geรงmiลe dayandฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden รelik, “Uzun bir ortak tarihimiz var. Aslฤฑnda iliลkilerin รงok yakฤฑn ve yoฤun olmasฤฑ beklenen bir zaman diliminde olmamฤฑz gerekirken, maalesef รถyle deฤil.” ลeklinde konuลtu.
‘Mรผzakereler objektif kriterlere gรถre yapฤฑlmฤฑyor’
Dรผnyada yaลanan krizlere iลaret eden รelik, โMรผlteci krizi var. Dรผnyada bรถlgesel gรผvenliฤi, refahฤฑ ve istikrarฤฑ tehdit eden รงok ciddi bir kriz var. Avrupa’da ekonomik kriz hakim. Arap Baharฤฑ’nฤฑn olduฤu รผlkelerde ciddi demokrasi krizleri var. Bu ลartlar altฤฑnda Tรผrkiye ve AB arasฤฑndaki iliลkilerin รงok daha yakฤฑn ve yoฤun olmasฤฑ gerekir. Maalesef Avrupa’da aลฤฑrฤฑ saฤฤฑn etkisiyle Tรผrkiye karลฤฑtฤฑ kampanya ilerliyor.โ deฤerlendirmesinde bulundu.
AB รผyeliฤi referandumu รถncesi kampanyasฤฑnda eski ฤฐngiltere Baลbakanฤฑ David Cameron’un Tรผrkiye’nin bin yฤฑl daha AB’ye รผye olmayacaฤฤฑnฤฑ sรถylediฤine iลaret eden รelik, “Bu bakฤฑmdan mรผzakereler objektif kriterlere gรถre yapฤฑlmฤฑyor. Burada Tรผrkiyeโnin veya baลka bir รผlkenin eleลtirilemeyeceฤini ifade etmek istemiyorum. Tรผrkiye, geรงmiลi boyunca bir Avrupa รผlkesi ve Avrupa demokrasisi olmuลtur. En son darbe giriลimi sฤฑrasฤฑnda da milletimizin nasฤฑl birinci sฤฑnฤฑf demokrasi bilincine sahip olduฤunu gรถrdรผk.” ifadelerini kullandฤฑ.
‘Tรผrkiye’yi tehdit edemezler’
AB Bakanฤฑ ve Baลmรผzakereci รelik, idam cezasฤฑnฤฑn geri getirilmesi taleplerine dair soruya, “Cumhurbaลkanฤฑmฤฑz halkฤฑn talebine karลฤฑlฤฑk verileceฤini sรถyledi. Bunu yaparken halkฤฑn tartฤฑลฤฑlmasฤฑnฤฑ istediฤi konuyu dile getirdi. Bu ifadelerden dolayฤฑ Tรผrkiyeโnin AB รผyeliฤi sorgulanฤฑyor ve NATOโdan dฤฑลlanmasฤฑ tartฤฑลฤฑlฤฑyor. Bunlar Tรผrkiyeโye tehdit gibi. Bakฤฑn biz her alanda tartฤฑลmalara aรงฤฑk bir devletiz. Ancak Tรผrkiyeโyi tehdit edemezler.” yanฤฑtฤฑnฤฑ verdi.
ฤฐdam cezasฤฑnฤฑn demokrasinin standardฤฑ iรงin belirleyici olmadฤฑฤฤฑna, AB รผyelik kriteri olduฤuna dikkati รงeken Bakan รelik, “AB รผlkesi olmayan demokratik รผlkelerde idam cezasฤฑ var. Bu konuda bir karar almฤฑล deฤiliz. TBMM konuyu gรถrรผลmรผล deฤil. Cumhurbaลkanฤฑmฤฑz sadece kararฤฑ parlamentonun vereceฤini sรถylรผyor. Halkฤฑn seรงtiฤi parlamento halk adฤฑna karar veriyor. Bu tartฤฑลmalarฤฑn รถzgรผrce yapฤฑlmasฤฑnฤฑn รถnรผne geรงemeyiz.” ลeklinde konuลtu.
‘Vatandaลlarฤฑn OHAL’le ilgili sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ yok’
Bakan รelik, darbe giriลiminden sonra Fetullahรงฤฑ Terรถr รrgรผtรผ (FETร) รผyelerinin temizlenmesine iliลkin soru รผzerine “Bakฤฑn, Tรผrk ordusundaki generallerin 3’te 1’i tanklar ve savaล uรงaklarฤฑ ile bir darbe giriลimine katฤฑldฤฑ. Siviller arasฤฑnda hayatฤฑnฤฑ kaybedenler var. Bu kadar tehlikeli. รok sayฤฑda hakim ve savcฤฑnฤฑn FETร’nรผn รผyesi olduฤu aรงฤฑktฤฑr. Tutuklanan savcฤฑlarฤฑn ve hakimlerin ifadeleri iyi takip edildiฤinde, aslฤฑnda ne kadar tehlikeli ve geniล bir รถrgรผt olduฤu ortaya รงฤฑkฤฑyor.” dedi.
Olaฤanรผstรผ halin (OHAL) devletin iรงinde ilan edildiฤini anlatan รelik, “Vatandaลlarฤฑmฤฑzฤฑn gรผnlรผk hayatฤฑnda OHAL ile ilgili bir sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ yok. Bunu Avrupa ฤฐnsan Haklarฤฑ Sรถzleลmesi’nin 15. maddesine ve Anayasamฤฑzฤฑn ilgili maddesine dayanarak yaptฤฑk. รlkemizin geleceฤi iรงin hukuk standartlarฤฑ รงerรงevesinde hareket etmenin รถneminin bilincindeyiz. Biz bu darbe giriลimin arkasฤฑndakilerle hukuk รงerรงevesinde daha etkin mรผcadele ortaya koyabileceฤimizi biliyoruz.” ลeklinde konuลtu.
Bakan รelik ifade รถzgรผrlรผฤรผne iliลkin sorulardan zannedildiฤi gibi rahatsฤฑz olmadฤฑklarฤฑnฤฑ kaydetti.
รelik, “ฤฐfade ve basฤฑn รถzgรผrlรผฤรผnรผn en รถnemli deฤerlerden biri olduฤunu dรผลรผnรผyorum. Bunu korumalฤฑyฤฑz. รlkemizin geleceฤi iรงin vazgeรงilemez. Kuลkusuz anlaลฤฑlmasฤฑ gรผรง bir konu. Yani akademisyenlerin, gazetecilerin ve รถฤretmenlerin bu olaylara karฤฑลmฤฑล olmalarฤฑ. Dฤฑลarฤฑdan bakฤฑldฤฑฤฤฑnda bunun anlaลฤฑlmasฤฑ zor, ancak zaten dรผnyada bu olaylarฤฑ aรงฤฑklayabileceฤimiz ikinci bir รถrnek de yok.” ifadelerini kullandฤฑ.
‘Problem Tรผrkiyeโnin doฤru algฤฑlanmamasฤฑ’
Rusya ile Tรผrkiye arasฤฑndaki iliลkiler konusunda da aรงฤฑklama yapan รelik, “Tarih boyunca Rusya ile iliลkilerimiz iniลli รงฤฑkฤฑลlฤฑ olmuลtur. ฤฐhtilaflara raฤmen iลbirliฤimizi devam ettirdik. รrneฤin ekonomi, turizm ve enerji sektรถrรผnde Rusya ile her zaman รถzel iliลkilerimiz olmuลtur. Ayrฤฑca darbe giriลimi sonrasฤฑnda ilk arayanlardan biri Sayฤฑn Putinโdir. Kendisine รงok teลekkรผr ediyorum. AB ile tam รผyelik mรผzakereleri sรผrdรผren, ABD’nin mรผttefiki olan, Rusya ile yakฤฑn iliลkileri ve Ortadoฤu’da baฤlantฤฑlarฤฑ olan, Afrika’daki iliลkilerini geniลleten, Latin Amerika aรงฤฑlฤฑmฤฑ yapan bir Tรผrkiye, dรผnya iรงin daha iyidir.” dedi.
รelik, Avrupa’nฤฑn Tรผrkiye’nin buradaki camilere verdiฤi maddi destekten korktuฤu yรถnรผndeki yoruma iliลkin, bu bahsedilen korkularฤฑn hiรงbirinin temeli ve gerรงekliฤi olmadฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti.
AB Bakanฤฑ ve Baลmรผzakereci รmer รelik, “Problem Tรผrkiyeโnin doฤru algฤฑlanmamasฤฑdฤฑr. Tรผrkiye, Rusya ile iliลkilerini geniลlettiฤinde, sanฤฑlฤฑyor ki, bir eksen kaymasฤฑ sรถz konusu veya Tรผrkiye Batฤฑ’ya sฤฑrt รงeviriyor. Tรผrkiyeโde geรงmiลte tรผm sosyal ve siyasi kimlikler yasaktฤฑ. Bizim iktidarฤฑmฤฑzda aksi gerรงekleลti. Aynฤฑ Avrupa’daki gibi, tรผm sosyal ve siyasi kimlikler serbest bฤฑrakฤฑldฤฑ. Doฤru olan, รงoฤulculuฤun hakimiyetinin saฤlanmasฤฑ ve muhafaza edilmesi รถnemli. Bu รงoฤulculuk temin edildiฤi ve muhafazakar insanlarฤฑn gรถrรผnรผrlรผฤรผ arttฤฑฤฤฑnda bazฤฑlarฤฑ ฤฐslamlaลmaktan bahsediyorlar. Ancak bunlar gerรงek deฤil. Tรผrkiye’de geliลen ลey รงoฤulculuktur.” deฤerlendirmesinde bulundu.
