Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde yรผzde 5 pazar payฤฑ bulunan katฤฑlฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑ, yeni bankalarla sektรถrdeki payฤฑnฤฑ 2025 yฤฑlฤฑnda yรผzde 15’e yรผkseltmeyi hedefliyor. Vakฤฑf Katฤฑlฤฑm ve Ziraat Katฤฑlฤฑm Bankasฤฑ ile birlikte bu alanda faaliyet gรถsteren banka sayฤฑsฤฑ altฤฑya yรผkseldi. รnรผmรผzdeki dรถnemde Halk Katฤฑlฤฑm Bankasฤฑ’nฤฑn da faaliyete baลlamasฤฑ bekleniyor. 2015 yฤฑlsonu itibariyle katฤฑlฤฑm bankalarฤฑnฤฑn aktifleri yรผzde 15,2 oranฤฑnda artarak 120,2 milyar TL’ye, รถzkaynaklarฤฑ ise yรผzde 10 artฤฑลla 10,6 milyar TL’ye รงฤฑktฤฑ. Kamu bankalarฤฑnฤฑn faaliyete geรงmesiyle sektรถrde rekabetin arttฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor.
ลubat 2016’da faaliyete baลlayan Vakฤฑf Katฤฑlฤฑm Bankasฤฑ’nฤฑn da mayฤฑs sonu itibariyle toplam mevduatฤฑ 555 milyon TL, kredileri de 1 milyar TL oldu. ลu anda 14 ลube ile faaliyet gรถsteren bankanฤฑn hedefi รผรง yฤฑlฤฑn sonunda 100 ลube ve bin 200 personele ulaลmak.
Vakฤฑf Katฤฑlฤฑm Bankasฤฑ’nฤฑn yรผzde 99 hissesi Vakฤฑflar Genel Mรผdรผrlรผฤรผ’ne, yรผzde 1’lik hissesi ise eลit olarak Bayezid Han-ฤฑ Sani (II. Bayezid) Vakfฤฑ, Mahmut Han-ฤฑ Evvel Bin Mustafa Han (I. Mahยฌmut) Vakfฤฑ, Mahmut Han-ฤฑ Sani Bin Abdulhamit Han-Evvel (II. Mahmut) Vakfฤฑ ve Murat Paลa Bin Abdusselam (Murat Paลa) Vakfฤฑ’na ait bulunuyor.
รdenmiล 805 milyon TL sermaye ile 3 Mart 2015’te anonim bir ลirket olarak kurulan ve bu dรถnemde sermayesini katฤฑlฤฑm bankalarฤฑnda mevduat olarak deฤerlendirerek daha faaliyete geรงmeden 31 Aralฤฑk 2015 itibariyle 52 milyon TL kรขr eden banka, bunu sermayesine eklemiล.
Vakฤฑf Katฤฑlฤฑm, 17 ลubat 2016’da ise Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumu’ndan faaliyet izni alarak bankacฤฑlฤฑk faaliyetlerine baลladฤฑ. Bankanฤฑn Mayฤฑs 2016 sonu itibariyle de 4-4,5 milyon TL gibi cรผzi bir kรขrฤฑ bulunuyor. Vakฤฑf Katฤฑlฤฑm Genel Mรผdรผrรผ ฤฐkram Gรถktaล, hฤฑzlฤฑ ลubeleลtiklerini belirterek, bunun da sermaye gerektirdiฤini sรถylรผyor.
Katฤฑlฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑnda referans bir kurum olma vizyonu bulunan banka, kazancฤฑnฤฑn bir kฤฑsmฤฑnฤฑ vakฤฑf eserlerinin ihyasฤฑnda kullanmayฤฑ planlฤฑyor. Ayrฤฑca, aรงtฤฑklarฤฑ ลubelerin bulunduฤu bรถlgelerdeki tarihi eserlerle ilgili de bir alan oluลturulmasฤฑ dรผลรผnรผlรผyor. Katฤฑlฤฑm bankalarฤฑnฤฑn en bรผyรผk sorunlarฤฑndan biri de yetiลmiล eleman bulmak. Bu konuda da รงeลitli รผniversitelerle iลbirliฤi iรงinde olan Vakฤฑf Katฤฑlฤฑm, istihdam edeceฤi elemanlarฤฑn yรผzde 50’sini bu รผniversitelerin ilgili bรถlรผmlerinden almayฤฑ planlฤฑyor. “Katฤฑlฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑ mรผลterilerini ihmal etmeden yeni mรผลterilere ulaลmalฤฑyฤฑz” diyen Vakฤฑf Katฤฑlฤฑm Genel Mรผdรผrรผ ฤฐkram Gรถktaล, bunun iรงin katฤฑlฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑna yeni รผrรผn ve hizmetler kazandฤฑrma gayreti iรงinde olacaklarฤฑnฤฑ sรถylรผyor. Gรถktaล, Fortune Tรผrkiyeโden Ayfer Yฤฑldฤฑzโฤฑn sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtladฤฑ.
-ลubat ayฤฑnda faaliyete baลladฤฑnฤฑz. Hedefleriniz nelerdir?
-31 Aralฤฑk’ta bir yฤฑlฤฑmฤฑzฤฑ tamamlamฤฑล olacaฤฤฑz. ลu anda 14 ลube ile faaliyet gรถsteriyoruz. Yฤฑlsonu itibariyle minimum 30 ลubeye ve 300 personele ulaลฤฑrฤฑz. Son dรถnemde Rusya ile atฤฑlan adฤฑmlar bizim gibi finans kuruluลlarฤฑ iรงin de pozitif etki yarattฤฑ. Ayrฤฑca, Vakฤฑflar Genel Mรผdรผrlรผฤรผ’nรผn Vakฤฑfbank’taki sermayesi ile ilgili geliลmeler var. Bu bizim dฤฑลฤฑmฤฑzda geliลiyor. Ancak, oradaki geliลmeler rakamsal hedeflerimizi olumlu etkileyebilir. รรง yฤฑlฤฑn sonunda ise konjonktรผr deฤiลmezse 100 ลube ve bin 200 personele ulaลmayฤฑ hedefliyoruz. Rakamsal olmayan hedeflere gelirsek, katฤฑlฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑna yeni รผrรผn ve hizmetler kazandฤฑrmak istiyoruz. Sektรถrde aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak murabaha yapฤฑlฤฑyor. Vakฤฑf Katฤฑlฤฑm olarak biz kรขr/ zarar ortaklฤฑฤฤฑ projelerine aฤฤฑrlฤฑk vereceฤiz. รรผnkรผ, kรขrlฤฑlฤฑk oranฤฑ daha yรผksek bu รผrรผnlerin. Ayrฤฑca, farklฤฑ sektรถrlerde projeler yapma ลansฤฑmฤฑz var. Yรผzde 50 murabaha, yรผzde 50 kรขr/zarar ortaklฤฑฤฤฑ projelerinde yer almak istiyoruz.
Ayrฤฑca, Vakฤฑf Katฤฑlฤฑm kรผltรผrรผnรผ oluลturmak iรงin kendi elemanlarฤฑmฤฑzฤฑ yetiลtirmek istiyoruz.
-Kรขr/zarar projelerini biraz aรงabilir misiniz? Baลladฤฑฤฤฑnฤฑz bir proje var mฤฑ?
-ฤฐnลaat projelerinde รงok yapฤฑlฤฑyor. Farklฤฑ yรถntemleri var; emek sermaye, sermaye/sermaye gibi. Doฤru projeye girdiฤinizde kรขr oranฤฑ yรผksektir. O yรผzden de daฤฤฑtฤฑlacak kรขrlar yรผksek olabilir. Kรผรงรผk projelerle iลin pratiฤini yapacaฤฤฑz. Kamuyla yapmak istediฤimiz projeler var. Elde ettiฤimiz kรขrla da yeni ortaklฤฑklar kurmak istiyoruz. Hรผkรผmetin Orta Vadeli Planฤฑ’na paralel bir strateji belirledik. Bรผyรผmeyi, รผretimi, ihracatฤฑ artฤฑrmak, enerjiyi desteklemek ve istihdam yaratฤฑcฤฑ projeler oluลturmak gibi…
-Bireysel mรผลteriden daha รงok KOBฤฐ’leri hedefliyorsunuz…
-Katฤฑlฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑ aslฤฑnda doฤasฤฑ gereฤi KOBฤฐ bankacฤฑlฤฑฤฤฑ yapฤฑyor. KOBฤฐ’ler ticaretin orta direฤi. Ama bu bireysel mรผลterilere hizmet vermeyeceฤimiz anlamฤฑna gelmiyor. Yeni bir banka olduฤumuz iรงin bu konuda biraz daha seรงiciyiz. รrneฤin, bireysel mรผลteri 10 yฤฑllฤฑk kredi istiyor. Bir aylฤฑk mevduatla 10 yฤฑllฤฑk kredi kullandฤฑrmak bu vade yapฤฑsฤฑyla pek รถrtรผลmรผyor. ลu anda kitle satฤฑลฤฑ yapmฤฑyoruz. Kredi kartฤฑmฤฑz da yok.
-Kredi kartฤฑ รงฤฑkarmayacak mฤฑsฤฑnฤฑz?
-Kredi kartฤฑ iรงin Katฤฑlฤฑm Bankalarฤฑ Birliฤi’ni bekliyoruz. Bilindiฤi gibi birlik bรผnyesinde ortak kredi kartฤฑ iรงin bir รงalฤฑลma var. Biz bu kartฤฑn doฤru olduฤunu dรผลรผnรผyoruz. Ama bu kart รงฤฑkmazsa, biz de mรผลteriye “Bu รผrรผn yok” dememek iรงin kendimiz รงฤฑkarฤฑrฤฑz. ลu anda sadece banka kartฤฑmฤฑz var. Ayrฤฑca, bireysel mรผลterilerimize hitap eden sigorta ve bireysel emeklilik รผrรผnleri sunuyoruz. Bireysel emeklilikte Vakฤฑf Emeklilik ile iลbirliฤimiz var. Diฤer sigorta รผrรผnleri iรงin de Gรผneล Sigorta ile sigorta acenteliฤimiz bulunuyor.
-Katฤฑlฤฑm Bankalarฤฑ Birliฤi bรผnyesinde bir รผst danฤฑลma kurulunun kurulmasฤฑ gรผndemde. Ama her kurumun da danฤฑลma kurulu var. รst Danฤฑลma Kurulu ne yapacak?
-Bu konudaki รงalฤฑลmalar sรผrรผyor. รst kurulda iktisatรงฤฑ, hukukรงu ve bankacฤฑlarฤฑn yanฤฑ sฤฑra fฤฑkฤฑhรงฤฑlar olacak. Sadece fฤฑkฤฑha uygun bir รผrรผn รงฤฑkarฤฑldฤฑฤฤฑnda hukuka veya bankacฤฑlฤฑฤa uymayabiliyor. Her kurumun kendi danฤฑลma kurulu yine olacak. Kurumlardan baฤฤฑmsฤฑz รผst kurul รผrรผnlerin standartlarฤฑnฤฑ, รงerรงevesini oluลturacak. Kendi รผrรผnlerimizi รงฤฑkardฤฑฤฤฑmฤฑzda bizim danฤฑลma kurulumuz onay verecek.
-Dรผnyada ฤฐslami finansฤฑn bรผyรผklรผฤรผ 2 trilyon dolarฤฑ buluyor. Bildiฤiniz gibi ฤฐstanbul Finans Merkezi Projesi var… Katฤฑlฤฑm bankalarฤฑ bu projede nasฤฑl bir konumda yer alฤฑr?
-Katฤฑlฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑ ฤฐstanbul Finans Merkezi Projesi’nin en รถnemli ayaklarฤฑndan biri. ลu anda ฤฐslami finansฤฑn merkezini Londra oluลturuyor. Ancak, ฤฐngiltere’nin son geliลmelerle durumu bizim iรงin bir artฤฑ deฤer oluลturabilir. ฤฐstanbul’u ฤฐslami finans merkezi haline getirebiliriz. Ancak, Tรผrkiye’nin bu fฤฑrsatฤฑ deฤerlendirebilmesi iรงin yeni รผrรผnler gerekiyor. Bu konuda da รงok hฤฑzlฤฑ olmamฤฑz gerekiyor. Kรถrfez sermayesinin de ABD ve ฤฐngiltere’ye alternatif arayฤฑลฤฑ var. Bildiฤiniz gibi yeni havalimanฤฑ, รผรงรผncรผ kรถprรผ, ลehir hastaneleri gibi projeler var. Altyapฤฑ projeleri de devam edecek gibi gรถrรผnรผyor. Bunlarฤฑ menkul kฤฑymetleลtirerek deฤerlendirebiliriz. Dรผnyayla entegre olmak iรงin uluslararasฤฑ finans kurumlarฤฑnฤฑ รงekmemiz gerekiyor. Bunlarฤฑ yapmadan, yani iรงini doldurmadan sadece bina yaparak finans merkezi yapamayฤฑz. รte yandan, Megabank projesi var. Bu bankanฤฑn merkezinin ฤฐstanbul olmasฤฑ รงok รถnemli bir adฤฑm olur.
-Yeni รผrรผnler neler olur?
-รok teknik konular bunlar. รrneฤin, kรขr/zarar ortaklฤฑฤฤฑnda birkaรง รงeลit var. Birinde sermaye konuyor, diฤerinde ise emek. Bir diฤerinde ortak sermaye konuyor gibi. Bu รผrรผnlerin tรผrevleri de รงok fazla. Hem kredi hem mevduat tarafฤฑnda 250’ye yakฤฑn รผrรผn ismi var. Ama bunlarฤฑn hepsinin Tรผrkiye’de kullanฤฑlabileceฤi anlamฤฑna gelmiyor. Bilindiฤi gibi รst Koordinasyon Kurulu’na bu รผrรผnleri geliลtirme gรถrevi verildi. 15-20 รงeลit sukuk var. Ama mevzuat kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ nedeniyle ancak bir-iki tanesini yapabiliyoruz. รrneฤin, yurtiรงinde yabancฤฑ para รงฤฑkaramฤฑyoruz.
“ฤฐFLAS ERTELEMEYฤฐ KรTรYE KULLANANLAR รIKTIโ
-Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde son dรถnemde takibe alman kredilerde bir artฤฑล sรถz konusu…
-Aslฤฑnda yฤฑla iki seรงimin arkasฤฑndan gelen pembe bir tabloyla baลladฤฑk. Sonra Rusya krizi ve terรถr olaylarฤฑ yaลandฤฑ ve bunlarฤฑn piyasada oluลturduฤu negatif algฤฑ nedeniyle doฤal olarak bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ de sฤฑkฤฑntฤฑlฤฑ bir dรถnem yaลadฤฑ. Sฤฑkฤฑntฤฑ daha รงok NPL [takibe alฤฑnan krediler] oranlarฤฑnda gรถrรผlรผyor. Bu sรถz ettiฤimiz kriz bizim dฤฑลฤฑmฤฑzda geliลti. รzellikle KOBฤฐ’lerde bu olumsuzluklarฤฑn etkileri gรถrรผldรผ ve KOBฤฐ’lerin bir kฤฑsmฤฑ iflas erteleme istedi. ลunu belirtmek isterim ki; iflas erteleme mรผessesesini kรถtรผye kullananlar da รงฤฑktฤฑ.
รyle ki biraz sฤฑkฤฑntฤฑya dรผลen iflas erteleme baลvurusunda bulunuyor ve bu piyasada negatif algฤฑ oluลmasฤฑna neden oluyor. Ancak, bu konuda hรผkรผmet gerekli adฤฑmlarฤฑ atmaya baลladฤฑ. Hukuki bir dรผzenleme yapฤฑlmasฤฑ bekleniyor.
Bu dรผzenlemeler yapฤฑldฤฑฤฤฑnda piyasada kรถtรผ niyetli kiลiler tarafฤฑndan oluลturulan negatif algฤฑnฤฑn daฤฤฑlacaฤฤฑnฤฑ ve hฤฑzlฤฑ bir toparlanma olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyoruz.
-KOBฤฐ’lere karลฤฑ daha seรงici davranฤฑyor musunuz?
-ลu an iรงin bir risk gรถrmรผyoruz. Yeni bir bankayฤฑz. รnรผmรผzdeki sene de bรถyle olur. Ama sonraki sene herkes gibi riskli alana gireriz. Tahsilatlarla ilgili bir ekip oluลturduk. Mรผลterileri yakฤฑn takip etmeye รงalฤฑลฤฑyoruz. Ekiplerimize satฤฑลฤฑn tahsilatla biteceฤi kรผltรผrรผnรผ de yerleลtirme gayretindeyiz.
