Tรผrkiye ve ฤฐsrail arasฤฑnda 6 yฤฑl sonra iliลkilerin normalleลmesi iรงin ฤฐtalya’nฤฑn baลkenti Roma’da atฤฑlan imzalarฤฑn ardฤฑndan ลimdi anlaลmanฤฑn Meclis onayฤฑna sunulmasฤฑ beklenirken Cumhuriyet gazetesi metne ulaลtฤฑ.
Ekleri aรงฤฑklanmayacak olan metin 6 maddeden oluลuyor. Ancak bu maddeler arasฤฑnda Tรผrkiye’nin iliลkilerin normalleลmesi iรงin ลart koลtuฤu Gazze’ye yรถnelik yardฤฑmlarla ilgili herhangi bir dรผzenleme bulunmuyor. Bรถylece ฤฐsrail, uluslararasฤฑ hukuk รถnรผnde Gazze ablukasฤฑna yรถnelik bir taahhรผde girmezken, Hamas ลartฤฑ da aรงฤฑklanacak metinde yer almadฤฑ.
ฤฐsrail’in Tรผrkiye’de Hamas’ฤฑn faaliyetlerinin sonlandฤฑrฤฑlmasฤฑ ve ฤฐstanbul’daki bรผrosunun kapatฤฑlmasฤฑ isteฤine karลฤฑn bu talep, aรงฤฑklanmayan metinde iki รผlkenin birbirlerine karลฤฑ terรถrist faaliyetlere izin vermemesine yรถnelik taahhรผdรผyle yer almฤฑลtฤฑ.
Tรผrkiye’nin iliลkilerin normalleลtirilmesi iรงin ลart koลtuฤu ve รถnce Gazze’ye ‘ablukanฤฑn kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ’ diyerek baลlattฤฑฤฤฑ, ardฤฑndan ‘ambargoya’ รงevirdiฤi ve son olarak da Gazze Limanฤฑ’nฤฑn aรงฤฑlmasฤฑndan tamamen vazgeรงerek Aลdod Limanฤฑ’na yardฤฑm sevkiyatฤฑnฤฑ kabul ettiฤi mutabakat anlaลma metninde yer almฤฑyor.
Metinde bรผyรผkelรงilerin karลฤฑlฤฑklฤฑ atanmasฤฑna yรถnelik de atฤฑfta bulunulmadฤฑ ancak iki รผlke baลbakanlarฤฑ eลzamanlฤฑ yaptฤฑklarฤฑ aรงฤฑklamada bunun en kฤฑsa sรผrede gerรงekleลeceฤini kamuoyuna aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ.
ANLAลMANIN MADDELERฤฐ NELER?
ฤฐbranice’den รงevrilen metne gรถre o 6 madde ลรถyle:
“Tรผrkiye ve ฤฐsrail Devletleri iลbirliฤi iรงerisinde aลaฤฤฑdaki hususlarda anlaลmaya varmฤฑลlardฤฑr:
1. TAZMฤฐNAT
ฤฐsrail Devleti 20 milyon Amerikan Dolarฤฑ tutarฤฑndaki รถdemeyi Mavi Marmara gemisinde zarar gรถren vatandaลlarฤฑn ailelerine tazminat olarak รถdenmek รผzere Tรผrkiye Cumhuriyeti Devleti tarafฤฑndan belirlenecek hesaba yatฤฑracaktฤฑr.
2. รDEME
Sรถzรผ edilen รถdeme tek seferde gerรงekleลtirilecektir. Tรผrkiye Cumhuriyeti Devleti diplomatik yazฤฑลma yoluyla ฤฐsrail Devleti’ne รถdemenin yapฤฑlacaฤฤฑ hesabฤฑ bildirecektir. ฤฐsrail Devleti bu tutarฤฑ anlaลmanฤฑn yรผrรผrlรผฤe giriลinden itibaren 25 iล gรผnรผ iรงerisinde belirtilen hesaba yatฤฑracaktฤฑr.
3. TAZMฤฐNATIN DAฤITIMI
Bahsi geรงen tutarฤฑn paylaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ sadece Tรผrk hรผkรผmetinin mesuliyeti altฤฑndadฤฑr. Tutarฤฑ yakฤฑnlarฤฑnฤฑ kaybedenlerin ailelerine aktarmak ve tutarlarฤฑn belirlenmesi ฤฐsrail Devleti’nin sorumluluฤunda deฤildir.
4. DAVALAR
ฤฐsrail ve Tรผrkiye’nin anlaลmalarฤฑna istinaden iki รผlke birbirine cezai sorumluluk ve ลahฤฑs olarak da herhangi bir hukuki sorumluluk yรผkleyemez. รstte belirtilen anlaลma metni haricinde iki รผlke de herhangi bir yรผkรผmlรผlรผkten muaf tutulacaktฤฑr. Anlaลma gereฤi Tรผrk Hรผkรผmeti ve vatandaลlarฤฑ tarafฤฑndan Mavi Marmara gemisiyle ilgili hiรงbir dava aรงฤฑlamaz.
5. TรRKฤฐYE SORUMLU
ฤฐsrail Devleti, vatandaลlarฤฑ ve temsilcilerine karลฤฑ Tรผrk mahkemelerinde dava aรงma durumunda Tรผrkiye maddi ve manevi tazminat ve zararlarฤฑn giderilmesi sorumluluฤundadฤฑr.
6. YรRรRLรK
Bahse konu anlaลma, iki รผlkenin mahkemelerinde konu ile ilgili adli sรผrecin bittiฤini belirten resmi yazฤฑnฤฑn Tรผrkiye ve ฤฐsrail’in diplomatik kanallarฤฑ aracฤฑlฤฑฤฤฑyla resmi makamlara iletilmesi sonrasฤฑnda yรผrรผrlรผฤe girecektir.
Bu anlaลma 28 Haziran 2016 tarihinde Ankara’da ve Kudรผs’te olma รผzere Tรผrkรงe, ฤฐbranice ve ฤฐngilizce olarak orjinaline uygun iki kopya haline getirilmiลtir. Bu kopyalar arasฤฑnda farklฤฑlฤฑklar olmasฤฑ durumunda ฤฐngilizce kopya geรงerli olacaktฤฑr.”
