Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Mehmet ลimลek, Bloomberg HT-Habertรผrk ortak yayฤฑnฤฑnda yayฤฑnฤฑnda gรผndeme iliลkin ana baลlฤฑklarฤฑ deฤerlendirdi. ลimลek, programฤฑn gรผven boyutunun รงok iyi รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ, bunun da gรถstergelere yansฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Bakan ลimลek programฤฑn temel รถnceliฤinin enflasyonla mรผcadele olduฤunu vurgularken, maliye tarafฤฑnda enflasyonu yรผkseltecek bir adฤฑm atmayacaklarฤฑnฤฑ ifade etti. ลimลek Mart’tan itibaren enflasyonun trende oturacaฤฤฑnฤฑ belirtti. TL’de reel deฤersizleลme beklemediklerini sรถyleyen ลimลek, kur hedeflerinin olmadฤฑฤฤฑnฤฑn altฤฑnฤฑ รงizdi. Vergilerde genel oranlarฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑ konusunun gรผndemlerinde olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyen ลimลek, borsa ve diฤer alanlarda piyasayฤฑ bozacak bir รงalฤฑลma iรงinde olmadฤฑklarฤฑnฤฑ da belirtti.
Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Mehmet ลimลek’in รถzel rรถportajฤฑnda รถne รงฤฑkan ifadeleri ลunlar oldu:
Kurala dayalฤฑ, uluslararasฤฑ normlara dayalฤฑ bir program รงerรงevesi koyduk. Eylรผl ayฤฑnda programฤฑ koyduk ama fiili uygulama daha erken baลladฤฑ.
Programฤฑmฤฑzฤฑn รถzรผ enflasyonu tek haneye indirmektir. ลu anda fiyat istikrarฤฑndan uzaฤฤฑz ama hedefimiz bu.
ฤฐkinci hedefimiz borรง oranฤฑnฤฑ yรผzde 40 seviyesinin altฤฑnda kalฤฑcฤฑ olarak tutmak.
รรงรผncรผ hedefimiz sรผrdรผrรผlebilir cari aรงฤฑktฤฑr.
Bu hedeflere ulaลmada bize ayak baฤฤฑ olan kur korumalฤฑdan รงฤฑkฤฑล hedefimiz var. Burada piyasalarฤฑ bozmadan kademeli รงฤฑkฤฑล hedefliyoruz.
Program รงalฤฑลฤฑyor. Bazฤฑ alanlarda รถngรถrdรผฤรผmรผzden daha gรผรงlรผ รงalฤฑลฤฑyor.
Bizim iรงin รถnemli olan piyasa aktรถrlerinin programa inanmasฤฑdฤฑr. Bunun risk primlerinde รถzetlendiฤi kanฤฑsฤฑndayฤฑm. Bu durum Tรผrkiye’nin dฤฑล kaynaฤa รงok daha uygun ulaลmasฤฑnฤฑ saฤladฤฑ.
Aฤustos ayฤฑndan itibaren Tรผrkiye daha dรผลรผk spreadlerle uluslararasฤฑ finansmana ulaลma imkanฤฑ buldu.
Geรงen yฤฑlฤฑn ilk 5 ayฤฑnda Tรผrkiye’den portfรถy รงฤฑkฤฑลฤฑ var. Haziran-Aralฤฑk’ta ise 11,3 milyar dolar net giriล oldu.
Tรผrkiye geรงen sene yurt dฤฑลฤฑndan yรผksek faizle 10 milyar dolar borรงlandฤฑ. Ama faizler dรผลรผyor.
DDM’deki azalmayฤฑ izlerseniz rezerv artฤฑลฤฑ ile birlikte dรผลรผnรผrseniz 60 milyar dolarlฤฑk rezerv artฤฑลฤฑ var. Programฤฑn gรผven boyutu รงok iyi รงalฤฑลtฤฑ.
Bankalarฤฑn roll-over rasyosu yรผzde 138’lere รงฤฑktฤฑ. Reel sektรถrde ise roll-over rasyosu yรผzde 123 oldu.
Geรงen bir bankamฤฑz รงok uzun vadeli sermaye benzeri kaynak bulabildi. Bunlarฤฑn hepsi programa yรถnelik gรผveni gรถsteriyor.
Bรผyรผmeye katkฤฑda net ihracatฤฑn etkisi pozitife dรถnmรผลtรผr. Bizim de hedefimiz bu. ฤฐรง talep ฤฑlฤฑmlฤฑ olsun. Enflasyonu aลaฤฤฑ รงekmenin bรผtรผn koลullarฤฑ kalฤฑcฤฑ bir ลekilde hazฤฑrlanฤฑyor.
Cari aรงฤฑk bรผyรผk ihtimalle ลubat-Mart aylarฤฑnda 30-35 milyar dolar seviyelerine inecek. Cari aรงฤฑk dramatik ลekilde daralฤฑyor. รรผnkรผ program deฤiลiyor. Bรผyรผmenin komposizyonunu deฤiลtirdik.
Bugรผnkรผ enflasyon rakamฤฑ son 12 ayฤฑn enflasyon rakamฤฑdฤฑr. รnรผmรผzdeki 12 ayla ilgili deฤildir. รnรผmรผzdeki 12 ayda enflasyon dรผลecektir.
“Enflasyon Mart’tan itibaren trende oturacaktฤฑr”
Enflasyonda trend programla uyumlu bir ลekilde. Ocak ayฤฑnda enflasyon bir miktar yรผksek รงฤฑktฤฑ. ลubat’ta onun devamฤฑ olabilir. Mart’tan itibaren enflasyon trende oturacaktฤฑr. Ama yฤฑllฤฑk enflasyon yรผksek kalacak. Biz bunun iletiลimini yaptฤฑk. รรผnkรผ baz etkisi var. ฤฐkincisi de para politikasฤฑ gecikmeli รงalฤฑลฤฑr. 12 ay, hatta 18 aya yayฤฑlan bir aktarฤฑm mekanizmasฤฑ var.
Biz geldiฤimizde kuru serbest bฤฑraktฤฑk. Geรงici olarak enflasyonist etki oldu. Onun da etkisi var. Gelir politikasฤฑnฤฑn etkisi var. Geรงen sene deprem oldu. ฤฐnลaat malzemelerinde geรงen yaz ciddi artฤฑล oldu. Bu sene bรถyle bir artฤฑล olmayacak.
Para politikasฤฑ รงalฤฑลacak. Kurda reel olarak deฤersizleลme รถngรถrmรผyoruz. Deprem etkisi รงฤฑkacak.
Para politikasฤฑ Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn uhdesinde.
“Vergilerin genel oranlarฤฑnda yรผkseliล olmayacak”
Maliye politikasฤฑ tarafฤฑnda enflasyonu yรผkseltecek bir adฤฑm atmayacaฤฤฑz.
Vatandaลa da piyasalara da iล alemine de sรผrpriz yapmayacaฤฤฑz. OVP’deki vizyon neyse onu uygulayacaฤฤฑz. Orada vergi istisnalarฤฑnฤฑ gรถzden geรงireceฤiz diyor. KDV, gelir vergisi, kurumlar vergisi genel oranlarฤฑnda artฤฑล olmayacak. MTV’de bir dรผzenleme olmayacak.
Piyasalarda gรผvensizliฤi artฤฑrmak, seรงime yรถnelik bir sรผrรผ iddia ortaya konuyor. ฤฐddialarฤฑ basฤฑn danฤฑลmanlarฤฑmฤฑza sorabilirsiniz. Bunlarฤฑn niyeti kรถtรผ. Kayฤฑt dฤฑลฤฑlฤฑk dฤฑลฤฑnda, bazฤฑ istisnalarฤฑn gรถzden geรงirilmesi dฤฑลฤฑnda รถzel bir รงalฤฑลmamฤฑz yok.
Harcamalarda rasyonelleลtirmeyi baลlattฤฑk. Vatandaล bizden de tasarruf istiyor. Vatandaล haklฤฑ.
Taลฤฑtlar konusunda sadece yerli รผretim ve elektrikli alabilirsiniz diyoruz. Yeni araรง isteniyorsa elinizdeki aracฤฑ satacaksฤฑnฤฑz diyoruz. Bu konularda hassasฤฑz. Cumhurbaลkanฤฑ’nฤฑn รงฤฑkardฤฑฤฤฑ tasarruf genelgesi var.
Maliye ayaฤฤฑnda dezenflasyona destek olacaฤฤฑz. Gelecek seneden itibaren bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑn milli gelire oranฤฑnฤฑ kalฤฑcฤฑ olarak yรผzde 3’รผn altฤฑna รงekeceฤiz.
Biz aktivist sanayi politikasฤฑna geรงiล yapฤฑyoruz. Bizim kaynaฤa ihtiyacฤฑmฤฑz var. Bu kaynaฤฤฑ sanayide dรถnรผลรผme, dijital dรถnรผลรผme, yeลil dรถnรผลรผme aktaracaฤฤฑz.
“Kur hedefimiz yok”
Kur hedefimiz yok, olmayacaktฤฑr da. DDM’de Merkez Bankasฤฑ piyasada var. Bunun dฤฑลฤฑnda herhangi bir mรผdahalemiz yok diyorlar.
Seรงim sonrasฤฑna iliลkin liranฤฑn deฤer kaybฤฑna iliลkin beklentiler anlamlฤฑ gelmiyor. Cari aรงฤฑk azalฤฑyor. Dรถvize ihtiyacฤฑmฤฑz da azalฤฑyor. Cari aรงฤฑk 30 milyar dolar civarฤฑna indiฤi zaman yรผzde 2,5-3 oran demek. Bunun bir puanฤฑnฤฑ doฤrudan yatฤฑrฤฑmlarla finanse edersek rezerv birikimimiz olacak.
Geรงen sene yฤฑlฤฑn ilk 5 ayฤฑnda net portfรถy รงฤฑkฤฑลฤฑ vardฤฑ. Bu sene net giriล var. Dรผnyada dezenflasyon sรผreci geliลen piyasalara ilgiyi artฤฑracaktฤฑr. Seรงim sonrasฤฑ Tรผrkiye’ye ciddi kaynak giriลi olacak.
Uluslarasฤฑ kuruluลlar bize ciddi ลekilde kaynak saฤlayacak. Bu sene 12,7 milyar dolar proje kredisi bekliyoruz. Geรงen sene 8,8 milyar dolar proje kredisi gelmiล.
Politika faizinin yฤฑllฤฑฤฤฑ yรผzde 56’lara denk geliyor. Mevduat faizi 50’ler seviyesinde. TL’yi destekleyen bir politika seti var.
Biz ne aลฤฑrฤฑ deฤerli, ne de aลฤฑrฤฑ deฤersiz TL isteriz.
Seรงim belirsizliฤinin kalktฤฑฤฤฑ da bir ortamda TL neden enflasyondan daha รงok deฤersizleลsin?
Vatandaลฤฑn portfรถy tercihlerine saygฤฑlฤฑyฤฑm. Bu konuda yรถnlendirme yapmak istemem. Programฤฑmฤฑz baลarฤฑlฤฑ bir ลekilde uygulandฤฑฤฤฑnda TL’de reel deฤersizleลme olmayacaktฤฑr. Baลarฤฑlฤฑ dezenflasyon programlarฤฑnda mahalli para birimi reel olarak deฤer kazandฤฑ.
“Borsada piyasayฤฑ bozacak vergi dรผzenlemesi gรผndemimizde deฤil”
Biz piyasalarฤฑ tedirgin edecek adฤฑmlar atmayฤฑz. Vergide adalet konusu รผzerinde de รงalฤฑลฤฑyoruz. ลu an itibariyle ne borsaya ne de baลka alana piyasayฤฑ bozacak vergi dรผzenlemesi gรผndemimizde deฤil.
Biz รถnden yรผklemeli olarak vergileri dรผzenledik. Biz deprem aรงฤฑฤฤฑnฤฑ finanse etmek iรงin gereฤini yaptฤฑk. Bundan sonra da ince iลรงilik yapacaฤฤฑz.
“KKM’den รงฤฑkan aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak TL mevduata gitti”
KKM’deki dรผลรผล dรถvize gitmedi. TL mevduatฤฑ 12 puan arttฤฑ. KKM’den รงฤฑkan aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak TL mevduata gitti.
KKM’nin cazip olmaktan kendi kendine รงฤฑkacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum. KKM’de 27 haftadฤฑr kesintisiz dรผลรผyor. Demek ki KKM cazip olmaktan รงฤฑkฤฑyor. O konuda rahatฤฑm. KKM’den รงฤฑkฤฑลฤฑ baลaracaฤฤฑz.
“Kur sรผbvansiyonu talebini gerรงekรงi bulmuyorum”
ฤฐlk hafta TฤฐM Baลkanฤฑ beni ziyaret etti. Finansmana eriลemiyoruz dedi. ฤฐhracat reeskont kredi limitini 10 kat artฤฑrdฤฑk. Eximbank sermayesini รผรง defa artฤฑrdฤฑk. Eximbank’ฤฑn ihracatรงฤฑya desteฤi bu sene en az 50 milyar dolar olacak. ฤฐhracatรงฤฑya dรผลรผk faizli kredi sunuyoruz.
Sanayide dรถnรผลรผm en รงok รงalฤฑลtฤฑฤฤฑmฤฑz alan. Cari aรงฤฑฤฤฑ kalฤฑcฤฑ ลekilde dรผลรผrmek iรงin ne gerekirse yapacaฤฤฑz. ฤฐhracatรงฤฑnฤฑn bize kur sรผbvansiyonu verin talebini doฤru bulmuyorum. Bu pragram 86 milyonu kapsฤฑyor. Tรผrkiye’nin net UYP’si eksideyken, รถzel sektรถrรผn ve kamunun net dรถviz pozisyonu aรงฤฑฤฤฑ varken, benden TL’yi deฤersizleลtirecek adฤฑm bekliyorlarsa bunun milletin menfaatine olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyeyim.
Belli alanlarda sฤฑkฤฑntฤฑ var ama talep zayฤฑf. Avrupa Birliฤi’nde talep geriliyor.
Enflasyonu azdฤฑracak kur sรผbvansiyonu talebi gerรงekรงi deฤil.
Nisan-Mayฤฑs ayฤฑnda FATF yerinde denetim iรงin heyet gรถnderecek. Bรผyรผk ihtimalle Haziran 2024’te siyasi mรผlahazalar devreye girmezse gri listeden รงฤฑkacak Tรผrkiye.
Kripto dรผzenlemesi de seรงimden sonra รงok bรผyรผk ihtimalle Meclis’ten geรงecek. Burada engellemek yerine dรผzenlemeyi tercih ettik. Birรงok geliลen รผlke bu taslaฤฤฑ bizden istedi.
Bรผtรงede tรผm imkanlarฤฑmฤฑzฤฑ emekliler ve รงalฤฑลanlar iรงin seferber ettik. Bunu etmeye de devam edeceฤiz. รlkenin imkanlarฤฑ arttฤฑkรงa bunlarฤฑ adil olarak deฤerlendireceฤiz.
Kredi kartlarฤฑnda bankalarฤฑn limit belirlerken kurallara uymasฤฑ รถnemli. รnรผmรผzdeki dรถnemde sรผrpriz yapmadan, piyasalarฤฑ bozmadan bu konularฤฑ รงalฤฑลacaฤฤฑz.
