Cumhurbaลkanฤฑ Ekonomi Baลdanฤฑลmanฤฑ Cemil Ertem, “Merkez Bankasฤฑ tartฤฑลmasฤฑ baลkanฤฑn kim olacaฤฤฑ tartฤฑลmasฤฑ deฤildir. Merkez Bankasฤฑ tartฤฑลmasฤฑ, Tรผrkiye’deki ekonomik vesayetin son kalelerinden bir tanesinin yฤฑkฤฑlฤฑp yฤฑkฤฑlmayacaฤฤฑ, ne zaman yฤฑkฤฑlacaฤฤฑ tartฤฑลmasฤฑdฤฑr” dedi.
Ertem, Canik Belediyesi tarafฤฑndan Canik Kรผltรผr Merkezi’nde dรผzenlenen “Ekonomi รalฤฑลtayฤฑ”ฤฑnda “ลehir ve Ekonomi” konulu sunum yaptฤฑ. Konuลmasฤฑnda, Merkez Bankasฤฑ tartฤฑลmalarฤฑna deฤinen Ertem, Tรผrkiye’de isminde “Cumhuriyeti” deฤil de
“Cumhuriyet” geรงen iki kurum
Bunlardan birinin Cumhuriyet Savcฤฑlฤฑklarฤฑ olduฤunu bildiren Ertem, sรถzlerine ลรถyle devam etti: “Tรผrkiye’de iki kurum vardฤฑr ‘Cumhuriyet’ ile biten, -i eki almayan. Biri Cumhuriyet Savcฤฑlฤฑklarฤฑdฤฑr, sizin adฤฑnฤฑza, yani halkฤฑn adฤฑna, milletin adฤฑna onlarฤฑn hukuk alanฤฑnda garantisidir ve savunucusudur. ฤฐkinci kurum Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ’dฤฑr. O da sizin malฤฑnฤฑz, mรผlkรผnรผzdรผr. Sizin bรผtรผn yฤฑl boyunca Tรผrkiye’nin yarattฤฑฤฤฑ milli gelirde sizin รงabanฤฑzdฤฑr, emeฤinizdir, birikiminizdir, bunun savunucusu ve koruyucusudur. Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ ve bu kadar รถnemli bir kurumu biz esasฤฑnda รงok yanlฤฑล yerden tartฤฑลฤฑyoruz.”
“Sorun baลkanฤฑn kim olacaฤฤฑ deiฤil”
Merkez Bankasฤฑ baลkanฤฑnฤฑn kim olacaฤฤฑ tartฤฑลmalarฤฑnฤฑn yerinde tartฤฑลmalar olmadฤฑฤฤฑna iลaret eden Ertem, sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
“Biliyorsunuz bir Merkez Bankasฤฑ tartฤฑลmasฤฑ yapฤฑyoruz. Merkez Bankasฤฑ tartฤฑลmasฤฑ, buradan รงok aรงฤฑk olarak ifade edeyim ki baลkanฤฑn kim olacaฤฤฑ tartฤฑลmasฤฑ deฤildir. Merkez Bankasฤฑ tartฤฑลmasฤฑ, Tรผrkiye’deki ekonomik vesayetin son kalelerinden bir tanesinin yฤฑkฤฑlฤฑp yฤฑkฤฑlmayacaฤฤฑ, ne zaman yฤฑkฤฑlacaฤฤฑ tartฤฑลmasฤฑdฤฑr. Bu anlamda Tรผrkiye ekonomisinin, Tรผrkiye para politikasฤฑnฤฑn nereden belirleneceฤi, Samsun’dan mฤฑ, Canik’ten mi yoksa Londra’dan mฤฑ, Washington’dan mฤฑ belirleneceฤi tartฤฑลmasฤฑdฤฑr. Merkez Bankasฤฑ tartฤฑลmasฤฑna biz bรถyle bakamazsak, yalnฤฑzca bir baลkan tartฤฑลmasฤฑna indirgersek รงok bรผyรผk tuzaฤa dรผลmรผล oluruz.”
“Hepimiz Merkez Bankasฤฑ cahiliyiz”
Cemil Ertem, Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn yapฤฑlanmasฤฑ hakkฤฑnda akademisyenler de dahil, insanlarฤฑn yeterince bilgi sahibi olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyerek ลunlarฤฑ kaydetti:
“Merkez Bankasฤฑ baลkanฤฑnฤฑn kim olduฤunu hepiniz biliyorsunuz. รok deฤerli bir akademisyen, Erdem Baลรงฤฑ ama Merkez Bankasฤฑnda siz 15 genel mรผdรผrlรผk olduฤunu, para politikalarฤฑ kurulu รผyelerinin kaรง kiลi olduฤunu, Merkez Bankasฤฑnฤฑn Tรผrkiye’nin en รถnemli kurumsal yapฤฑlarฤฑndan bir tanesi olan bu kurumsal yapฤฑnฤฑn nasฤฑl yapฤฑlandฤฑฤฤฑnฤฑ biliyor musunuz? Bilmiyorsunuz. Hepimiz Merkez Bankasฤฑ cahiliyiz adeta. Akademisyenlerimize kadar, iktisat hocalarฤฑmฤฑza kadar. Neden? รรผnkรผ bize bu iล ลimdiye kadar tartฤฑลtฤฑrฤฑlmamฤฑล. Yalnฤฑzca baลkan รผzerinden รงok sudan bir tartฤฑลma yapmฤฑลฤฑz.”
“Bu anayasayฤฑ hak etmiyoruz”
Anayasa tartฤฑลmalarฤฑna da deฤinen Ertem, “Bugรผn yine gรผndemde bir anayasa tartฤฑลmasฤฑ var. Tรผrkiye ne yazฤฑk ki 1982 Anayasasฤฑ ile yรถnetiliyor. Bunu hak etmiyoruz. Yaลadฤฑฤฤฑmฤฑz bazฤฑ sorunlarฤฑn kaynaฤฤฑnda hala 1982 Anayasasฤฑ’nda diretilmesi ve ne yazฤฑk ki Meclis’teki partilerin de biliyorsunuz, muhalefet partileri ลimdi Anayasa Komisyonu’ndan da รงekilecekler gibi gรถzรผkรผyor ama รถzellikle millet, hak etmediฤi 1982 Anayasasฤฑ’nฤฑ deฤiลtirecektir diye ben inanฤฑyorum.” deฤerlendirmesinde bulundu.
“1982 Anayasasฤฑ tartฤฑลmasฤฑ esasฤฑnda Tรผrkiye’de bir sistem tartฤฑลmasฤฑdฤฑr.” diyen Ertem, ลรถyle konuลtu:
“Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑmฤฑzฤฑn yerel ve milli dediฤi olgu ekonominin, siyasetin yerellerden belirlenmesidir. Yoksa yerel ve milliden Tรผrkiye’nin 1930’lardaki, 40’lardaki gibi 20. yรผzyฤฑlda olduฤu gibi iรงe kapanmasฤฑ, Tรผrkiye’nin iรงe kapalฤฑ bir ulus devlet olarak devam etmesini kesinlikle anlamฤฑyoruz ve anlatmฤฑyoruz. Yerel ve milli derken dฤฑลa tam aรงฤฑk, demokratik ama kararlarฤฑ milletin aldฤฑฤฤฑ bir Tรผrkiye’den bahsediyoruz. Bu anlamda bir anayasadan bahsediyoruz. Bir anayasa ne anlatฤฑr? Benim anladฤฑฤฤฑm anayasa bir toplumsal mutabakattฤฑr. Bireyin devlete karลฤฑ olan haklarฤฑnฤฑ garanti altฤฑna alฤฑr. Bu anlamda รงok demokratik bir adฤฑmdฤฑr ve bu toplumsal mutabakatฤฑn tezahรผrรผdรผr. ฤฐkinci olarak devletin yeniden yapฤฑlanmasฤฑ ve devletin millete karลฤฑ รถdevlerinin tanฤฑmlanmasฤฑdฤฑr. Bunlarฤฑn yazฤฑlฤฑ hale getirilmesidir. Devlete karลฤฑ bireyi koruyan, devletin kurumlarฤฑnฤฑn millet iรงin yeniden yapฤฑlanmasฤฑdฤฑr. Millet iรงin, millete raฤmen deฤil. ลimdiye kadar biz bunu millete raฤmen yaptฤฑk, millet iรงin yeniden yapฤฑlanmasฤฑdฤฑr. Merkez Bankasฤฑnฤฑn da millet iรงin yeniden yapฤฑlanmasฤฑdฤฑr. Bu anlamda Merkez Bankasฤฑ tartฤฑลmasฤฑyla yeni anayasa tartฤฑลmasฤฑ aynฤฑ tartฤฑลmadฤฑr.”
