Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan’ฤฑn damadฤฑ ve Sabah gazetesi yazarฤฑ Berat Albayrak, dolardaki yรผkseliลin tek nedeni olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve yรผkseliลin devam edeceฤini yazdฤฑ.
Dolardaki hฤฑzlฤฑ yรผkseliลin Merkez Bankasฤฑ ile hรผkรผmet arasฤฑndaki faize bakฤฑล farklฤฑlฤฑฤฤฑ ve Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑ algฤฑsฤฑnฤฑn bozulmasฤฑndan kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ ileri sรผren รงok sayฤฑdaki aรงฤฑklamaya karลฤฑn Albayrak, bunun tek nedene baฤlanamaycaฤฤฑnฤฑ, dฤฑลsal faktรถrlerin daha etkin olduฤunu ileri sรผrdรผ. Berat Albayrak’ฤฑn Sabah gazetesinde yer alan yazฤฑsฤฑ ลu ลekilde:
Ekonomide son dรถnem enteresan geliลmelere ลahit oluyoruz. รzellikle son yaลananlar seรงim sรผreciyle iliลkilendirildiฤinde insanฤฑn aklฤฑna farklฤฑ dรผลรผnceler geliyor. Batฤฑ medyasฤฑnda ekonomi ve siyasetin iรง iรงe geรงtiฤi gayet enteresan makaleler yayฤฑnlanฤฑyor.
Tรผrkiye’nin bรถlgede attฤฑฤฤฑ yeni adฤฑmlara ve ekonomik bรผyรผme sรถylemine enteresan atฤฑflarda bulunularak pesimist bir hava oluลturulmaya รงalฤฑลฤฑlฤฑyor. Borsa ve TL รผzerinde bazฤฑ senaryolar รงalฤฑลฤฑldฤฑฤฤฑ konuลulan konular arasฤฑnda. Bu รงevreler tarafฤฑndan seรงim ve sonrasฤฑyla ilgili farklฤฑ hesaplar yapฤฑlฤฑyor. Birileri hesap etmeye devam etsin, muhakkak baลka yerlerde baลka hesaplar da yapฤฑlฤฑyordur.
Geรงtiฤimiz hafta gerรงekleลen Suudi Arabistan ziyareti, รถnรผmรผzdeki gรผnlerde bรถlgede gerรงekleลecek olan seรงimler ve sonrasฤฑ ortaya รงฤฑkacak diฤer geliลmeler deฤiลmesi muhtemel bรถlgesel iklim konusunda bazฤฑ ipuรงlarฤฑ veriyor. ฤฐstikrarlฤฑ ve gรผvenilir yapฤฑsฤฑyla seรงim sonrasฤฑ Tรผrkiye artฤฑk daha gรผรงlรผ bir duruลla bรถlgenin gรผvenliฤi iรงin daha fazla efor sergileyecektir.
Bu da beraberinde bรถlgenin ekonomik ve siyasi yakฤฑn geleceฤi aรงฤฑsฤฑndan daha umutlu bir bakฤฑล aรงฤฑsฤฑnฤฑ ortaya koymaktadฤฑr.
Seรงim dรถnemlerinde bile sฤฑkฤฑ mali politikalarฤฑndan taviz vermeyen, uyguladฤฑฤฤฑ bรผtรงe disipliniyle AB รผlkeleri tarafฤฑndan รถrnek gรถsterilen, dรผลรผk borรง stokuyla, %65’ten %75’e รงฤฑkan ihracatฤฑn ithalatฤฑ karลฤฑlama oranฤฑna baฤlฤฑ her geรงen gรผn daha da iyileลen cari dengesiyle, tรผm bu kur oynaklฤฑฤฤฑna raฤmen รผlke risk priminin (CDS) saฤlam pozisyonunu korumasฤฑyla, dรผnyada ekonomik olarak pozitif ayrฤฑลan nadir รผlkelerden biri Tรผrkiye.
Ama birilerinin kargalarฤฑ tekrar kฤฑlavuz yapmasฤฑnฤฑ, 90’larฤฑn artฤฑk demode olmuล siyasi vaatleri ile ekonomik tuzaklarฤฑna son umut diye รผmit baฤlamasฤฑnฤฑ tebessรผm ederek takip ediyoruz. Bu siyasi iktidarฤฑn baลarฤฑsฤฑnฤฑn arkasฤฑndaki en bรผyรผk nedenlerden biri de, bugรผne kadar millete verdiฤi sรถzleri yerine getirmiล olmasฤฑ ve bunun sonucu oluลturduฤu gรผven ve inandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑktฤฑr. Bundan dolayฤฑ da halk nezdindeki desteฤi kurulduฤu gรผnden bu yana artarak devam etmektedir.
Burada iktidar partisinin tรผm paydaลlarฤฑna dรผลen gรถrev, yurtiรงi ve yurtdฤฑลฤฑndan gelebilecek hiรงbir manipรผlasyona ve yanlฤฑล yรถnlendirmeye kapฤฑlmadan, millet merkezli siyaset ve hizmet anlayฤฑลฤฑnฤฑ ilk gรผnkรผ gibi el รผstรผnde tutmaya devam etmektir. Bunun neticesine de, ancak sabฤฑrla ve รงok รงalฤฑลarak ama muhakkak ulaลacaktฤฑr.
Not: Kurun parite etkisi gรถz ardฤฑ edilerek dolar รผzerinden yapฤฑlan kriz yorumlarฤฑnฤฑ sadece ibretle izliyoruz. Nitekim yaklaลฤฑk bir yฤฑl รถnceki gibi bugรผn de 2.84 civarฤฑnda olan Euro’nun, paritenin son 1 yฤฑlda 1.40’lardan bugรผn 1.08’lere dรผลmesi dolardaki 2.10 ve 2.64 arasฤฑndaki iliลkiyi kolayca aรงฤฑklฤฑyor.
Dolayฤฑsฤฑyla uluslararasฤฑ piyasalarda deฤerlenen ve รถnรผmรผzdeki dรถnemde de kuvvetle muhtemel deฤer kazanmaya devam edecek olan dolara bu dikkatle bakmaya devam etmek gerek. Ancak burada esas รถnemli konu bu sรผreรงte parite etkisinden ayrฤฑ ocak ayฤฑ sonundan itibaren sepet รถzelinde dolar kurunu yukarฤฑ taลฤฑma yรถnlรผ davranฤฑลlar.
Bunu ayrฤฑca not etmek gerekiyor. รรผnkรผ son gรผnlerde vadeli iลlemlerde รถzellikle bazฤฑ oyuncularฤฑn daha aktif hatta piyasa kapalฤฑyken hacimli iลlem yapmaya baลlamasฤฑ ne kadar spot kuru etkilemeye yรถnelik olduฤu dรผลรผncesini akla getiriyor. Yakฤฑndan takip etmeye devam edeceฤiz.
Ayrฤฑca bu sรผreรงlerde tek ve standart bir politika uygulanmasฤฑ gerektiฤini iddia etmek kesinlikle doฤru deฤil. Nitekim son dรถnemde Brezilya’nฤฑn yaptฤฑฤฤฑ faiz artฤฑลlarฤฑna raฤmen Real son iki ayda ciddi deฤer kaybederken, Hindistan’ฤฑn iki aydฤฑr faiz indirmesine raฤmen Rupi’nin Dolar karลฤฑsฤฑnda deฤer kazanmasฤฑ bunlara รถrnek olarak gรถsterilebilir.
Sonuรง olarak yurtiรงi ve yurtdฤฑลฤฑ ekonomi ve finans รงevrelerinin bilmesi gereken en รถnemli nokta ลu ki: Tรผrkiye, 12 yฤฑldฤฑr zorlu mรผcadelelerle elde ettiฤi kazanฤฑmlardan barฤฑล sรผrecine kadar, oluลturduฤu gรผรงlรผ zeminle geรงtiฤimiz 12 yฤฑlda baลardฤฑklarฤฑndan daha fazlasฤฑnฤฑ รถnรผmรผzdeki dรถnemde baลarabilecek noktadadฤฑr. Ve bundan da en รงok farklฤฑ ajandasฤฑ olmayan herkes kazan-kazan รงerรงevesinde nasiplenecektir.
