Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ Hafize Gaye Erkanโฤฑn ฤฐstanbul’daki kiralarฤฑn yรผksekliฤi nedeniyle ev kiralayamadฤฑฤฤฑnฤฑ ve annesinin yanฤฑna yerleลtiklerini aรงฤฑklamasฤฑyla birlikte kentteki fahiล kira artฤฑลฤฑ tekrar gรผndem oldu.
ฤฐBBโye baฤlฤฑ ฤฐstanbul Planlama Ajansฤฑโnฤฑn (ฤฐPA), โBir Hak Olarak Barฤฑnma: Saฤlฤฑklฤฑ, Dayanฤฑklฤฑ ve Gรผvenli Konuta Eriลim Herkes ฤฐรงin Mรผmkรผn Mรผ?โ raporu da yaลanan astronomik artฤฑลlarฤฑ bir kez daha gรถzler รถnรผne serdi.
Kasฤฑm 2023 verilerine gรถre ฤฐstanbulโda son bir yฤฑl iรงerisinde konut satฤฑล fiyatlarฤฑ yรผzde 84.14 oranฤฑnda, kira fiyatlarฤฑ yรผzde 75.56 artฤฑล gรถsterdi.
Raporda 2000โli yฤฑllarda ฤฐstanbul genelinde konut sunumunda yaลanan artฤฑลa raฤmen, orta ve dรผลรผk gelir grubu iรงin konut satฤฑn alฤฑmฤฑnฤฑn imkansฤฑzlaลtฤฑฤฤฑna dikkat รงekilerek โKent genelinde sunulan kiralฤฑk konutlar da dรผลรผk ve orta gelir grubu iรงin รถdenebilir olma niteliฤini kaybettiโ tespiti yapฤฑldฤฑ.
Raporda, pandeminin etkisi ile birlikte kira fiyatlarฤฑnฤฑn 2020 ile 2022 arasฤฑnda tรผm รผlkelerde artฤฑล gรถsterdiฤi, ancak dรผnya genelinde kiralar 1.6 oranฤฑnda artarken ฤฐstanbulโda 5.2 kat arttฤฑฤฤฑ vurgulandฤฑ.
รskรผdar ilk sฤฑrada
Raporda 2019 yฤฑlฤฑndan itibaren son dรถrt yฤฑlda ortalama konut kira fiyatlarฤฑnฤฑn en รงok arttฤฑฤฤฑ ilรงeler ลรถyle sฤฑralandฤฑ:
-รskรผdar yรผzde 961, ย Kaฤฤฑthane yรผzde 954, Beykoz yรผzde 889, Baลakลehir yรผzde 879, Kรผรงรผkรงekmece yรผzde 861, Eyรผpsultan yรผzde 804.
ฤฐstanbul’da 2019-2023 dรถneminde kiralฤฑk konutlarฤฑn metrekare fiyatlarฤฑnda en รงok artฤฑล yaลanan ilรงeler ise ลรถyle sฤฑralandฤฑ:ย
* รekmekรถy: %1200ย
* รmraniye %1109ย
* Pendik %1097ย
* Sultanbeyli %1095ย
* Tuzla %1067
Yine ฤฐstanbul’da 2019-2023 dรถneminde konut kiralarฤฑndaki en dramatik artฤฑลฤฑn gรถzlendiฤi ilk on mahalle ise ลรถyle sฤฑralandฤฑ:
* Beykoz-Riva: %2144ย
* Fatih-Molla Hรผsrev: %1643ย
* Kaฤฤฑthane-Hami: %1638ย
* Fatih-Kรผรงรผk Ayasofya: %1588)ย
* รekmekรถy-Niลantepe: %1575ย
* Maltepe-รฤฑnar: %1542ย
* Bรผyรผkรงekmece-Karaaฤaรง: %1519
* รekmekรถy-Sฤฑrapฤฑnar: %1493ย
* Tuzla-Tepeรถren: %1487ย
* Kartal-Atalar: %1449ย
* Sarฤฑyer-Uskumrukรถy: %1374
Konut krizi derinleลiyor
Tรผrkiyeโde satฤฑn alma gรผcรผnรผn de son yฤฑllarda hฤฑzla dรผลmesiyle birlikte barฤฑnma krizi kaรงฤฑnฤฑlmaz hale geldiฤinin altฤฑ รงizilen raporda โKonut kiralarฤฑnda ve satฤฑลฤฑnda yaลanan ciddi fiyat artฤฑลฤฑ, her konut deฤiลiminde ย artan kira uรงurumu, yeni konut bulamama gibi sorunlar sadece ev bulma sรผrecinde hane ekonomilerini sarsmฤฑyor, aynฤฑ zamanda kiracฤฑlarฤฑ sรผrekli kaygฤฑ ve tedirginlikle baล baลa bฤฑrakฤฑyorโ denildi.
Konut kredisinden pek รงok kiลi faydalanamฤฑyor
Raporda asgari รผcrette yaลanan artฤฑล ile ย kira fiyatlarฤฑnda yaลanan artฤฑล da karลฤฑlaลtฤฑrฤฑlarak โAsgari รผcret zamlarฤฑnฤฑn kiralardan รงok daha az arttฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor. ย รzellikle รผcretli รงalฤฑลanlarฤฑn, kazanรงlarฤฑnฤฑn bรผyรผk รงoฤunluฤunu kira giderlerine harcamasฤฑna yol aรงan bu dengesizlik, sosyal adaletsizliฤi artฤฑran ve toplumsal barฤฑลฤฑ tehdit eden boyuta geldi. ย Toplumun yรผzde 95โinin konut kredisinden faydalanamadฤฑฤฤฑ bu dรถnem kredili konut satฤฑลlarฤฑnฤฑn da รผlke genelinde tarihin dip noktasฤฑna dรผลmesi, evin bir barฤฑnma deฤil finansal yatฤฑrฤฑm aracฤฑna dรถnรผลmesine yol aรงฤฑyorโ denildi.
