ABD‘de, yeni mali yฤฑlda federal hรผkรผmete finansman saฤlayacak bรผtรงe tasarฤฑsฤฑnฤฑn hala yasalaลmamasฤฑ nedeniyle hรผkรผmet, pazar gรผnรผ itibarฤฑyla “kapanma” ihtimaline hazฤฑrlanฤฑyor.
รlkede 1 Ekim’de baลlayacak yeni mali yฤฑl bรผtรงesi รผzerinde Kongre’de hala uzlaลma saฤlanamadฤฑ.
Pazar gรผnรผ baลlamasฤฑna kesin gรถzรผyle bakฤฑlan “kapanma” รผlkede federal kurumlar tarafฤฑndan saฤlanan birรงok hizmette yavaลlamaya ve aksamaya neden olacak.
Milyonlarca federal รงalฤฑลanฤฑn etkileneceฤi bu sรผreรงte ordu, gรผvenlik birimleri ve hava yollarฤฑ gibi “hayati” alanlarda รงalฤฑลanlar faaliyetlerini sรผrdรผrebilecek ancak Kongre yeni bir bรผtรงeyi geรงirene kadar maaลlarฤฑnฤฑ alamayacak.
Hรผkรผmetin kapanma sรผrecinde orduda yaklaลฤฑk 1,3 milyon askeri personel, maaล almadan รงalฤฑลmaya devam edecek. Pentagon‘a baฤlฤฑ 800 bin civarฤฑndaki sivil personelin yaklaลฤฑk 200 bini zorunlu mesai yapacak.
Federal รงalฤฑลanlarฤฑ temsil eden sendikalardan biri olan Ulusal Federal รalฤฑลanlar Federasyonu, 2,1 milyon sivil federal รงalฤฑลanฤฑn maaลlarฤฑnฤฑn gecikebileceฤini, yaklaลฤฑk 4 milyon federal sรถzleลmeli รงalฤฑลanฤฑn ise zorunlu izne ayrฤฑlacaฤฤฑ iรงin maaล alamayacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor.
Ulusal Halk Radyosu NPR’ye gรถre, Washington’daki Capital Area Food Bank, hรผkรผmetin kapanmasฤฑ halinde gฤฑda yardฤฑmฤฑna ihtiyaรง duyabilecek 100 bin kadar federal iลรงi iรงin hazฤฑrlฤฑk yapฤฑyor.
Hรผkรผmetin kapanmasฤฑ sรผrecinde federal hรผkรผmete baฤlฤฑ havalimanlarฤฑndaki gรผvenlik ve hava kontrol birimleri asgari ลartlarla รงalฤฑลmaya devam edecek. Ancak bu alanlarda yeni alฤฑmlar, eฤitimler ve zorunlu olmayan projeler durdurulacak.
Vatandaลlarฤฑn federal kurumlarla olan iลleri de etkilenecek
Kapanma, รผlkede federal hรผkรผmet ile iลi olan vatandaลlarฤฑ direkt etkileyecek. Pasaport, ateลli silah alฤฑmฤฑ, klinik deneyler gibi alanlarda hizmetler yavaลlayacak veya duracak.
Aynฤฑ ลekilde federal hรผkรผmet ile รงalฤฑลan sรถzleลmeli kurumlar ve ลirketler kepenk indirecek; mรผzeler, ulusal parklar, kamp alanlarฤฑ baลta olmak รผzere turizm sektรถrรผ de kapanmadan etkilenen alanlardan biri olacak.
ABD Seyahat Endรผstrisi Birliฤi’ne gรถre turizm sektรถrรผ, kapanma durumunda gรผnlรผk 140 milyon dolarlฤฑk zarara uฤrayacak.
Saฤlฤฑk alanฤฑnda da temel hizmetlerin saฤlanmasฤฑna devam edilecek. Medicare ve Medicaid denilen federal saฤlฤฑk sigortasฤฑnฤฑn kasasฤฑnda en az 3 ay yetecek bรผtรงesinin bulunduฤu, bu program kapsamฤฑndaki yaklaลฤฑk 90 milyon dรผลรผk gelirli insanฤฑn etkilenmesinin beklenmediฤi ifade ediliyor.
Fonlarฤฑnฤฑ federal hibelerden alan toplum saฤlฤฑฤฤฑ merkezlerinin kapanma nedeniyle kesintiye uฤrayacaฤฤฑ, bazฤฑ kliniklerin, olasฤฑ kapanmanฤฑn sรผresine baฤlฤฑ olarak hizmetleri veya personeli azaltmalarฤฑ gerekebileceฤi uyarฤฑlarฤฑ yapฤฑlฤฑyor.
Saฤlฤฑk ve ฤฐnsani Hizmetler Bakanlฤฑฤฤฑnฤฑn hazฤฑrladฤฑฤฤฑ bir raporda, bu sรผreรงte kurum personelinin yรผzde 42’sinin, Ulusal Saฤlฤฑk Enstitรผleri personelinin de yaklaลฤฑk yรผzde 80’inin รผcretsiz izne รงฤฑkarฤฑlmasฤฑnฤฑn planlandฤฑฤฤฑ belirtiliyor.
ABD’de hรผkรผmet son 47 yฤฑlda 21 kez bรผtรงesizlikten “kepenk kapattฤฑ”
Son 47 yฤฑlda 21 kez hรผkรผmetin bรผtรงesizlikten “kepenk kapattฤฑฤฤฑ” รผlkede, Kongre’nin federal hรผkรผmete finansman saฤlayacak yeni bรผtรงe tasarฤฑsฤฑ รผzerinde anlaลmaya varmak ve yeni bir kapanmayฤฑ engellemek iรงin 30 Eylรผl ABD yerel saatiyle gece yarฤฑsฤฑna kadar vakti bulunuyor.
ABD Kongresi’nin Demokratlarฤฑn kontrolรผndeki Senato ile Cumhuriyetรงilerin yรถnetimindeki Temsilciler Meclisi arasฤฑnda bรถlรผnmรผล olmasฤฑ ve Cumhuriyetรงi aลฤฑrฤฑ saฤcฤฑ muhafazakarlarฤฑn hรผkรผmetin kapanmasฤฑnฤฑ bรผtรงede harcama kesintileri iรงin bir koz olarak kullanmak istemesi iลleri zorlaลtฤฑrฤฑyor.
Herhangi bir bรผtรงenin yasalaลmasฤฑ iรงin tasarฤฑnฤฑn Temsilciler Meclisi ve Senato’da onaylanmasฤฑ ve ABD Baลkanฤฑ Joe Biden tarafฤฑndan imzalanmasฤฑ gerekiyor.
Amerikan kanunlarฤฑna gรถre, Kongre, 1 Ekim’de baลlayฤฑp 30 Eylรผl’de sona eren mali yฤฑl iรงin kalฤฑcฤฑ bรผtรงeyi onaylamasฤฑ gerekiyor. Bรผtรงenin onaylanamadฤฑฤฤฑ dรถnemlerde harcama yetkisini kaybeden federal kurumlar, geรงici olarak faaliyetlerini durduruyor.
Hรผkรผmet en son Trump dรถneminde kapanmฤฑลtฤฑ
ABD’de federal hรผkรผmet en son Eski ABD Baลkanฤฑ Donald Trump dรถneminde kapanmฤฑลtฤฑ.
Trump’ฤฑn Meksika duvarฤฑ iรงin finansman iรงermeyen geรงici bรผtรงe tasarฤฑsฤฑnฤฑ imzalamayacaฤฤฑ restiyle ortaya รงฤฑkan bรผtรงe krizi, Demokratlarฤฑn geri adฤฑm atmamasฤฑ sonrasฤฑnda federal hรผkรผmetin kฤฑsmen kapanmasฤฑyla sonuรงlanmฤฑลtฤฑ.
Aralฤฑk 2018’de baลlayarak Ocak 2019’da biten 35 gรผnlรผk kapanma, ABD tarihinin en uzun sรผreli kapanmasฤฑ olmuลtu.
