ABD Başkanı Donald Trump’ın, Çarşamba günü yaptığı açıklama ile tüm ithalata %10’luk temel bir gümrük vergisi getirileceğini duyurmasının piyasalardaki artçı sarsıntıları devam ediyor.
Trump, uygulamanın 5 Nisan tarihinden itibaren yürürlüğe gireceğini belirtmişti. Ayrıca, ABD’nin “kötü aktörler” olarak tanımladığı ülkelere karşı uygulayacağı “karşılıklı” ek tarifeler ise 9 Nisan’dan itibaren yürürlüğe girecek.
Yeni gümrük vergileri kapsamında Çin’den ithalata ek %34 vergi getirildi ve ülkeye uygulanan toplam gümrük vergisi %54’e yükseldi. Avrupa Birliği %20, Japonya %24, Hindistan %26, Tayvan %32 ve Vietnam ise %46 oranında ek vergilerle karşılaşacak. Ayrıca otomobillere ve bazı kritik yedek parçalara yönelik %25’lik ek vergi ise 3 Nisan itibarıyla yürürlüğe girdi.
Trump, tarifelerin amacının ticaret dengesizliklerini gidermek ve kaybolan imalat işlerini yeniden oluşturmak olduğunu savundu. Açıklamasında, “Yeniden çok zengin olmaya başlayacağız” dedi.
Dow Jones vadeli işlemleri sert düştü
Trump’ın açıklamaları sonrası ilk işlem gününde ABD hisse senedi vadeli işlemlerinde sert düşüş yaşandı. Dow Jones vadeli işlemleri %2,4 değer kaybederken, S&P 500 vadeli işlemleri %2,9 ve Nasdaq 100 vadeli işlemleri %3,3 geriledi. Özellikle teknoloji ve otomotiv hisseleri önemli baskı altında kaldı.
New York borsasında ana endeksler, Dow Jones ve S&P 500 dün yükselişle kapanmış ancak daha sonra gelen tarife açıklamaları ile vadeli işlemlerde gerilemişti
Analistler, yeni tarifelerin otomobil ve teknoloji sektörlerindeki maliyetleri yükselteceğini belirtiyor. Bu gelişmeler sonrası Japon otomotiv devleri Toyota, Honda ve Nissan’ın hisselerinde de belirgin düşüşler gözlendi.
Küresel piyasalar etkilendi
Trump’ın açıklamalarının etkisiyle Japonya’da Nikkei 225 endeksi %4,7 azalarak sekiz ayın en düşük seviyesini gördü. Çin’de Şanghay Bileşik Endeksi %0,2 ve CSI 300 endeksi %0,4 düştü. Hong Kong’da Hang Seng Endeksi %1,8 gerilerken, Avustralya ASX 200 %1,1 ve Güney Kore’de KOSPI endeksi %1,2 değer kaybetti.
Çin’de mart ayı hizmet sektörü verilerinin beklentileri aşmasına rağmen, Trump’ın açıklamaları piyasalardaki olumsuz havayı dağıtamadı.
Fed’den enflasyon riski uyarısı
Federal Rezerv Yönetim Kurulu Üyesi Adriana Kugler, tarifelerin enflasyonu artırabileceğine dikkat çekti. Princeton Üniversitesi’nde yaptığı açıklamada Kugler, enflasyon hedeflerine ulaşmada ilerlemenin yavaşladığını belirterek, faiz oranlarının sabit tutulmasının kısa vadede daha muhtemel olduğunu söyledi.
Küresel tepkiler de arttı
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “Avrupa bu çatışmayı başlatmadı ama güçlü bir planımız var” diyerek tepki gösterdi. Çin ise tarifeleri “tek taraflı zorbalık” olarak nitelendirerek karşı önlemler alacağını duyurdu.
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, tarifelerin mantıksız olduğunu ifade ederek, misillemede bulunmayacaklarını açıkladı.
