MarketWatch yazarı Brett Arends Trump’ın tarifeleri sonrası piyasalarda yaşanan depreme ilişkin bir yazı kaleme aldı. Trump‘ın daha zayıf bir dolar ve daha düşük faiz istediğine dikkat çeken Arends, şu anda finans piyasalarında üç şeyin olabileceğini, bunlardan ikisinin çok da felaket sayılmayacağını söyledi. İşte Arends’in o yazısı:
ABD Hazine tahvillerinde daha düşük faiz oranları mı? Kontrol edin.
ABD doları düştü mü? Tamam.
İnsanları manipüle etmeyi kolaylaştıran bir ekonomik panik mi? Kontrol, kontrol, kontrol.
Trump doları ve faizi düşük görmek istiyor
Bu sadece ben söylemiyorum. Bunu MAGA Takımı’nın ta kendisi söylüyor. Sadece bir hafta önce burada gözlemlediğimiz gibi, ABD Başkanı Donald Trump hem ABD dolarının hem de uzun vadeli ABD faiz oranlarının düşmesini istiyor ve buna ihtiyaç duyuyor.
Trump’ın “kurtuluş günü” gümrük vergilerini takip eden kargaşa tam da bunu sağlıyor.
Bu arada Trump’ın yakın danışmanı Elon Musk geçen sonbaharda, seçimden kısa bir süre önce, panik ve “gerekli zorlukların” yönetimin gündeminde olacağını söylediğinde sessiz kısmı yüksek sesle dile getirmişti.
Piyasaları sarsan Trump istediğini aldı
Dolayısıyla insanların neden bu kadar şaşırmış gibi davrandığını kimse tahmin edemez. Bu bir kaza değil. Bu “görev tamamlandı”. Trump’ın ekonomik gündemini hayata geçirmek için bu tür bir kargaşaya ihtiyacı vardı ve bunu elde ediyor.
Peki Trump, Hazine Bakanı Scott Bessent, Ticaret Bakanı Howard Lutnick veya Tesla tarafında ne kadar acı hissediliyor?
Dördü de milyarder. Bu kadar zengin olduğunuzda, borsadaki çalkantılar bir zorluk ya da risk değildir. Bu bir fırsat.
Diğer herkes için – yatırımcılar, iş sahipleri, işçiler – bu başka bir mesele. Merhum futbol koçu Woody Hayes’ten özür dileyerek söylüyorum, şu anda finans piyasalarında kabaca üç şey olabilir. Bunlardan ikisi çok da feci değil.
‘Büyük, güzel’ ticaret tavizleri
Bunlardan ilki, Brüksel’den Pekin’e kadar yabancı hükümetlerin Trump’ın girdabına karşı yelkenlerini suya indirmeleri ve Başkan’ın tarife fırtınasını bir zafer kazanmış gibi iptal etmesini sağlayacak türden “büyük, güzel” ticari tavizler açıklamaları olacaktır. Tavizler özden ziyade göstermelik olabilir ama kimin umurunda?
Şu anda bulunduğumuz noktadan bakıldığında, bu oldukça iyi bir sonuç olacaktır.
İkinci olasılık, şu anda ABD temsilcisi ve senatörü olarak maaş alan 273 Cumhuriyetçi arasında anayasacılık, siyasi sorumluluk ya da en azından kendini koruma konusunda ani bir patlamanın yaşanmasıdır. Onlar – ve belki de sadece onlar – Trump’ı rotasını değiştirmeye zorlayabilirler.
Trump’ın Ocak ayında göreve başlamasından hemen önce bir köşe yazımda belirttiğim gibi, başkan ülkenin “beşinci mülkünü” -finans piyasalarını- kontrol etmiyor. Onların sesi duyulacaktır. Beyaz Saray dinlemezse, er ya da geç Capitol Hill dinleyecektir – özellikle de ekonomik koşullar kötüleşirse.
Bu arada, Amerikalıların yaklaşık %54’ü emeklilik hesaplarına sahip. Bu insanların çoğu genellikle Cumhuriyetçilere oy veriyor. ABD ara seçimleri için 20 ay sonra sandık başına gidecekler.
Amerikalıların %99’u da yatırımları olsun ya da olmasın geçimlerini sağlıklı bir ekonomiye borçlu. Kongre’deki Cumhuriyetçiler Perşembe günkü borsa şokunu daha detaylı düşünmek isteyebilirler.
Örneğin, S&P 500’ün Perşembe günkü %4.8’lik düşüşü, ABD piyasa ölçütünün 2008’de Lehman Brothers’ın çöktüğü gün görülen %4.7’lik düşüşünü biraz aşıyor.
Bessent’in borsanın “MAGA sorunu değil Mag Seven yani Muhteşem Yedili sorunu” olduğu yönündeki sözlerine rağmen, çalkantı büyük ve güçlü şirketlerle, en azından teknoloji kodamanları tarafından yönetilenlerle sınırlı değil.
Küçük şirket hisseleri büyük şirket hisselerinden daha fazla düştü: S&P Small Cap 600 Endeksi 3 Nisan’da %7’den fazla düştü. Reel ekonomiyi yansıtan “Main Street” şirketlerinin hisseleri fırtınanın merkezinde yer aldı. Ev inşaatçılarının hisse fiyatları %6 düştü. Daha küçük bölgesel bankaların ve tasarruf bankalarının hisseleri %10 düştü. FactSet, 58 halka açık şirketin merkezinin Ohio’da olduğunu bildiriyor: 3 Nisan’da bu şirketlerin hisseleri ortalama %5,9 geriledi.
Bir günlük borsa hareketi tek başına çok önemli olmayacaktır. Ancak hisse senetleri ileriye dönük olma eğilimindedir. Düşen hisse senedi fiyatları ileride daha zor zamanlar yaşanacağını öngörme eğilimindedir.
En rahatsız edici olan ise üçüncü olasılık: ne yabancı hükümetlerin ne de Amerika’nın yasa koyucularının yapabilecekleri ya da yapmak istedikleri bir şey olmadığına karar vermeleri ve Trump’ın ekonomik gündemini kısıtlama olmaksızın uygulamaya devam etmesi. İyi bir paraya bahse girerim ki, Beyaz Saray’ın şu anki sahibi de dahil olmak üzere, kimse bunun nereye varacağını gerçekten bilmiyor.
