ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük tarifeleri konusundaki kararlı tutumu, küresel ticaret dengelerini bozarken, Dow Jones endeksinde yaşanan düşüş dünya piyasalarını derinden etkiliyor.
Avrupa Birliği’nin Çin’in ardından misillemeye hazırlanması, Apple’ın tedarik zincirindeki sorunlar ve petrol fiyatlarındaki sert gerileme piyasadaki endişeleri artırdı. Bankacılık sektörü de bu gelişmelerden olumsuz etkilendi.
İşte haftanın ilk işlem gününde, Dow Jones, S&P 500 ve ve Nasdaq vadelilerdeki son durum ile mutlaka bilinmesi gereken 5 önemli konu
1- Dow Jones vadeli işlemleri sert düşüş yaşadı
Pazartesi sabahı, ABD hisse senedi vadeli işlemleri yeni haftaya kayıplarla başladı. S&P 500, Nasdaq 100 ve Dow Jones vadeli işlemleri sırasıyla %0,5, %0,6 ve %0,3 oranında değer kaybetti.
Bu düşüş, Trump yönetiminin gümrük tarifesi uygulamalarında geri adım atmamasıyla tetiklendi. Trump, pazar günü yaptığı açıklamada bu vergilerin kalıcı olacağını ve ABD’nin büyük ticaret açıklarını kapatmak için “tek çözüm” olduğunu söyledi.
Geçen haftaki sert satış dalgası, Dow Jones endeksinde art arda iki gün boyunca 1.500 puanın üzerinde kayıplar yaşanmasına neden olmuştu. S&P 500 %10 değer kaybederken, Nasdaq Composite teknik olarak ayı piyasasına girdi.
Goldman Sachs, ABD ekonomisi için resesyon ihtimalini bir hafta içinde %35’ten %45’e çıkardığını duyurdu.
2- Avrupa Birliği misillemeye hazırlanıyor
Çin’in ABD mallarına %34 oranında ek vergi getirmesinden sonra, Avrupa Birliği de benzer bir adım atmaya hazırlanıyor. AB, yaklaşık 28 milyar dolarlık ABD malına gümrük vergisi uygulamayı planlıyor.
Çelik, alüminyum ve otomobil gibi ürünlere %25 oranında ithalat vergisi getirilecek. Diğer tüm ihracat kalemlerine de %20’lik karşılıklı vergi uygulanacağı açıklandı.
Yunanistan Merkez Bankası Başkanı Yannis Stournaras, bu misilleme adımlarının Euro Bölgesi büyümesini %0,5 puana kadar yavaşlatabileceğini belirtti.
Avrupa Merkez Bankası ise ABD tarifelerinin etkisiyle kıta ekonomisinin yıllık büyümesinde %0,3’lük bir düşüş öngördü.
3- Apple Çin kaynaklı ciddi zorluklarla karşı karşıya
Apple, son gümrük vergileri kararlarının ardından piyasa değerinden 450 milyar dolar kaybetti. Wedbush analistlerine göre, Apple için bu durum “ekonomik Armageddon” anlamına geliyor. iPhone’ların %90’ı Çin’de üretildiği için şirket ciddi bir üretim riskiyle karşı karşıya kaldı.
Çin’e uygulanan %54 ve Tayvan’a getirilen %32 oranındaki vergiler, Apple’ın maliyet yapısını bozarken, tüketici talebini de etkiledi. Analist Daniel Ives, Apple’ın bu vergilerden en çok etkilenecek ABD teknoloji şirketi olduğunu ifade etti.
Apple’ın üretimi ABD’ye taşıması için en az 30 milyar dolar ve üç yıl gerektiği tahmin ediliyor.
4- Bankacılık hisseleri düşüşe geçti
Avrupa bankaları Pazartesi günü ciddi kayıplar yaşadı. Commerzbank ve Deutsche Bank hisseleri %10’un üzerinde düşerken, Santander %6, Societe Generale ve Credit Agricole hisseleri ise ağır kayıplar verdi. HSBC’nin Hong Kong’daki hisseleri %15 düşerken, Londra borsasında da %5’in üzerinde değer kaybetti.
Wall Street’te de JPMorgan Chase %7, Goldman Sachs ve Morgan Stanley %7’den fazla değer kaybetti. Ticaret savaşının kredi talebini ve danışmanlık gelirlerini azaltabileceği öngörülüyor.
5- Petrol fiyatları dört yılın dibinde
Küresel durgunluk endişeleri, ham petrol fiyatlarını da aşağı çekti. Çin’in ABD mallarına yönelik yeni vergileri ve AB’nin de benzer adımlar atması, petrol talebinin azalacağı korkusunu güçlendirdi.
Brent ve ham petrol kontratları geçen hafta %10’dan fazla gerileyerek 2021 Nisan’dan bu yana en düşük seviyelerine indi.
Goldman Sachs, 2025 yılı için Brent petrol fiyatı tahminini %5,5 düşürerek 69 dolara, WTI tahminini ise 66 dolara çekti. OPEC+ ülkelerinin arzı artırma planları da bu düşüşü destekleyen unsurlar arasında yer aldı.
