Avrupa Birliği’nin dijital piyasa kurallarına uymadığı gerekçesiyle Apple ve Meta’ya rekor ceza uygulamasına ABD’den sert tepki geldi.
Avrupa Birliği Komisyonu, Apple‘a, Dijital Pazarlar Yasası’na (DMA) aykırı davrandığı gerekçesiyle 500 milyon euro (yaklaşık 570 milyon dolar) para cezası verdi. Aynı düzenlemeye aykırı hareket ettiği gerekçesiyle Meta’ya da 200 milyon euro ceza uygulandı.
Komisyonun açıklamasına göre, bu ceza kararları, bir yıl süren kapsamlı bir soruşturmanın ardından verildi.
Apple uygulama geliştiricilerin haklarını kısıtladı
Avrupa Komisyonu, Apple’ın App Store dışındaki satış kanallarını sınırladığını ve geliştiricilerin tüketicileri farklı alternatiflere yönlendirmesini engellediğini belirtti. Bu durumun hem geliştiricileri hem de tüketicileri olumsuz etkilediği belirtildi.
Düzenleyiciler, Apple’ın sunduğu ticari koşulların, örneğin yeni ek ücretler gibi, geliştiricilerin App Store dışındaki sistemlere geçişini teşvik etmediğini ifade etti. Ayrıca Apple’ın kısıtlamalarının “gerekli ve orantılı” olduğunu kanıtlayamadığı belirtildi.
Komisyon, uygulama dışı satın alma yönlendirmelerinin engellenmesinin tüketici tercihlerini daralttığını ve daha uygun fiyatlı tekliflerin kullanıcıya ulaşmadığını vurguladı.
Apple’a 60 gün süre
Komisyonun kararına göre, Apple artık uygulama geliştiricilerin App Store dışındaki alternatiflere yönlendirmesini engelleyen teknik ve ticari kısıtlamaları kaldırmak zorunda. Aksi takdirde yeni yaptırımlar ve günlük para cezalarıyla karşı karşıya kalacak.
Bu kararın, tüketicilerin doğrudan dış kaynaklardan daha ucuz uygulamalara erişebilmesini sağlaması ve uygulama geliştiricilerinin Apple’a komisyon ödemek zorunda kalmaması bekleniyor.
Epic Games CEO’su Tim Sweeney, kararı memnuniyetle karşılayarak “Bu karar hem Avrupalı hem de Amerikalı geliştiricilerin önünü açacak” dedi.
Meta’nın ‘kabul et ya da öde’ modeli de cezaya yol açtı
Meta ise Kasım 2023’te başlattığı, kullanıcıların izlenmeye izin vermesi veya ödeme yaparak reklamsız hizmet alması esasına dayalı model nedeniyle 200 milyon euro ceza aldı. Facebook ve Instagram kullanıcılarından reklamsız kullanım için webde 5,99 euro, mobilde ise 7,99 euro talep edilmişti.
Avrupa Komisyonu, bu sistemin kullanıcılara verilerinin nasıl işleneceği konusunda yeterli seçenek sunmadığını belirtti. Ceza, DMA yükümlülüklerinin yürürlüğe girdiği Mart 2024’ten bu yana geçerli olacak şekilde uygulandı.
Meta, Avrupa Komisyonu ile yaptığı görüşmelerin ardından kişiselleştirilmiş reklamlarda daha az veri kullanmayı esas alan yeni bir modeli devreye soktu. Komisyon ise şu anda bu alternatif yapının kullanıcı gizliliği üzerindeki etkilerini değerlendiriyor ve Meta’dan detaylı bilgi talep ediyor.
ABD: Bu bir santaj
Beyaz Saray Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği’nin Apple (AAPL.O) ve Meta Platforms (META.O) şirketlerine verdiği cezaların, ABD’nin hoş görmeyeceği “yeni bir ekonomik şantaj biçimi” olduğunu söyledi.
Beyaz Saray sözcüsü, yaptığı açıklamada “Amerikan şirketlerini özellikle hedef alan ve zayıflatan, inovasyonu engelleyen ve sansürü mümkün kılan sınır ötesi düzenlemeler, ticaretin önündeki engeller ve özgür sivil topluma yönelik doğrudan bir tehdit olarak kabul edilecektir,” dedi.
Para cezaları, ABD’li şirketleri cezalandıran ülkelere gümrük vergisi uygulamakla tehdit eden ABD Başkanı Donald Trump ile AB arasında gerilimi artırabilecek bir gelişme olarak görüldü.
