ABD Başkanı Donald Trump’ın ABD dışında üretilen tüm iPhone’lara en az %25 gümrük vergisi uygulama tehdidi sonrası Apple (NASDAQ: AAPL) hisseleri Cuma günü düşüş yaşadı. Apple, üretiminin bir kısmını Çin’den Hindistan’a kaydırıyor ve 2026 sonuna kadar ABD’ye yönelik iPhone’larının çoğunu Hindistan’da üretmeyi hedefliyor.
Trump yönetiminin bu tür bireysel şirketlere gümrük vergisi uygulama yetkisinin olup olmadığı belirsizliğini korurken, Apple her halükarda olumsuz etkilenecek gibi görünüyor.
iPhone’ları ABD’de üretmek maliyetleri önemli ölçüde artırarak ürün fiyatlarını erişilemez kılabilir. Hindistan’daki üretim planına sadık kalmak ise yüksek gümrük vergileri riskini beraberinde getirecek ve bu da talepte düşüşe yol açabilir.
Analistlere göre, tüm bu belirsizlikler, şirketin hisselerini birçok açıdan oldukça riskli bir yatırım haline getirdi.
Gümrük vergisi riski ve düşük yükseltme isteği
Geçtiğimiz ay ticaret savaşları biraz durulmuş olsa da, Apple ve Avrupa Birliği’ne yönelik cuma günü ortaya çıkan gümrük vergisi tehditleri, ABD ekonomisini resesyona sürükleyebilecek bir gerilimi yeniden gündeme getirdi. Gümrük vergileri nedeniyle artan iPhone fiyatları, ekonomik yavaşlama ile birleşince teknoloji devi için çifte darbe anlamı taşıyacak.
Şirket, iPhone işi zaten büyüme sıkıntısı yaşadı. 29 Mart’ta sona eren altı aylık dönemde iPhone’un toplam geliri, bir önceki yıla göre neredeyse aynı kaldı. Şubat ayında piyasaya sürülen 599 dolarlık uygun fiyatlı iPhone 16e, iPhone yenilemelerini teşvik etmiş olsa da, gümrük vergileri uygulanırsa bu model çok daha pahalı hale gelecek.
Şirketin temel sorunlarından biri, iPhone kullanıcılarının yenileme için yeterince ikna edici bir neden bulamaması. Şirketin yapay zeka (AI) destekli özelliklere yönelik girişimi olan Apple Intelligence, şu ana kadar beklenen etkiyi yaratamadı ve üstelik en heyecan verici özellikler de ertelendi.
Siri’nin yenilenen versiyonunun, şirketin düzgün çalışması için uğraştığı sorunlar nedeniyle 2026’ya kadar gelmeyebileceği belirtiliyor. Geldiğinde ise, özellikle gümrük vergileri fiyatları artırırsa, iPhone kullanıcılarını yükseltmeye ikna edecek kadar cazip olup olmayacağı şüpheli.
20 Milyar dolarlık anlaşma tehlikede
Alphabet’in (Google) ABD Adalet Bakanlığı’na karşı birçok antitröst davasında yenilgiye uğramasıyla birlikte, Apple‘ın arama deviyle yaptığı kazançlı anlaşmanın sonu gelmiş olabilir. Apple, Google’ı cihazlarında varsayılan arama motoru yapmak için Google’dan yıllık yaklaşık 20 milyar dolar aldı. Bu 20 milyar doların neredeyse tamamı kar olarak Apple‘a girdi ve şirketin hizmetler segmentini ve karını önemli ölçüde şişirdi.
Hizmetler, Apple‘ın mevcut mali yılında 100 milyar dolardan fazla gelir elde etme yolunda ilerlerken, Google anlaşmasının kaybedilmesi bu kalem için önemli bir darbe olacak. Antitröst kararlarının Alphabet üzerinde ne gibi bir etkisi olacağı henüz belirsiz olsa da, Apple‘ın 20 milyar dolarlık anlaşmasının tehlikede olduğu düşünülüyor.
Appel’ın şaşırtıcı derecede yüksek değerlemesi
Şirketin yavaş büyümesine (son çeyrekte gelir sadece %5 arttı) ve karşı karşıya olduğu sayısız riske rağmen, hisseleri şaşırtıcı derecede prim yaparak pahalı duruma geçti. Analistlerin 2025 mali yılı için ortalama tahminlerine göre, Apple hisseleri yaklaşık 27 kat kazançla işlem görüyor. Aslında bu değerleme, yapay zeka talebi sayesinde patlama yaşayan Microsoft ve Nvidia gibi şirketlerden çok da uzak değil.
Ancak şirket için en kötü senaryo, Google anlaşmasının kaybedilmesi, ürünlerine uygulanan yüksek gümrük vergileri ve talebi düşüren ekonomik yavaşlama riskleri. Ayrıca, iPhone’un yerini alacak bir ürünün ortaya çıkması gibi dış tehditler de mevcut.
OpenAI, kısa süre önce eski Apple tasarımcısı Jony Ive’nin donanım start-up’ını 6.5 milyar dolara satın aldı ve bir sonraki büyük ürünü ortaya çıkarmaya çalışan başka şirketler de bulunuyor.
Teknoloji devinin karşı karşıya olduğu tüm bu riskler ve hisselerinin yüksek değeri göz önüne alındığında, teknoloji devinin hisselerini satın almak oldukça riskli bir yatırım olarak öne çıkıyor.
