ABD’de federal bir mahkeme, ABD Başkanı Donald Trump tarafından 2 Nisan’da duyurulan kapsamlı gümrük tarifelerini geçersiz ilan etti. Mahkeme, Trump yönetiminin 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) kapsamındaki yetki kullanımının sınırlarını aştığına hükmetti.
Üç yargıçtan oluşan mahkeme heyeti, karar metninde, “Mahkeme, IEEPA’yı böyle sınırsız bir yetki vermek için okumuyor ve bu kapsamda uygulanan itiraz edilen tarifeleri iptal ediyor,” ifadelerini kullandı. Mahkeme, tarifeler konusunda esas sorumluluğun Kongre’ye ait olduğunu ve başkana sınırsız yetki devrinin anayasal açıdan sorunlu olduğunu belirtti.
Trump ticaret açığını gerekçe göstermişti
ABD Başkanı, Nisan ayında tarifeleri uygulamaya koyarken, ABD’nin kalıcı ticaret açığını ulusal bir acil durum olarak tanımlamış, bunun ekonomiye zarar verdiğini ve olağandışı bir tehdit oluşturduğunu savunmuştu. Ancak mahkeme, bu gerekçeyi yetersiz bularak, ticaret açığının IEEPA’daki “olağandışı ve olağanüstü tehdit” tanımına uymadığını belirtti.
Heyet, Kongre’nin IEEPA kapsamında başkana sadece sınırlı bir yetki verdiğini ve başkanın hangi durumlarda gümrük vergisi uygulayabileceğini açıkça tanımladığını vurguladı. Kararda, “Tarife yetkisinin sınırsız bir şekilde devredilmesi, yasama yetkisinin hükümetin başka bir organına uygunsuz şekilde terk edilmesi anlamına gelir,” denildi.
Beyaz Saray’dan karara sert tepki
Kararın ardından açıklama yapan Beyaz Saray sözcüsü Kush Desai, ticaret açığının ABD’yi zayıflattığını savunarak “Ulusal bir acil durumun nasıl ele alınacağına karar vermek seçilmemiş yargıçların işi değildir. Başkan Trump, Amerika’yı ilk sıraya koyma sözü verdi ve yönetim bu krizi ele almak ve Amerikan büyüklüğünü yeniden tesis etmek için yürütme gücünün her kolunu kullanmaya kararlı,” dedi.
Trump yönetimi, mahkemenin kararına karşı temyize gitme hazırlığında olduklarını duyurdu.
