S&P 500 endeksi, mรผthiล bir hฤฑzla deฤer kazanarak piyasalarda dikkatleri รผzerine รงekti. Nisan ayฤฑndaki dip seviyesinden bu yana yaลanan ralli, endeksi, ลirketlerin gelecek 12 aydaki tahmini hisse baลฤฑna kรขrฤฑnฤฑn 22 katฤฑna taลฤฑdฤฑ. S&P 500’รผn bu seviyesi, son รผรง buรงuk yฤฑlฤฑn zirvesi olurken, endeksin 18 katlฤฑk รงarpan seviyesinden รถnemli bir sฤฑรงrama yaptฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor.
Piyasanฤฑn bu yรผkseliลe gรผvenmek iรงin bazฤฑ nedenleri var. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, Beyaz Saray’ฤฑn ticaret anlaลmalarฤฑnฤฑ tamamlama ihtimalini giderek daha fazla fiyatladฤฑ. Bazฤฑ gรผmrรผk vergileri halen yรผrรผrlรผkte olsa da, enflasyon, Federal Rezerv’in bu yฤฑl faiz indirimlerini gรผndemde tutmasฤฑna olanak tanฤฑyacak kadar dรผลรผk bir seviyede kaldฤฑ.
Bu durum, ekonominin bรผyรผmeye devam etmesini ve ลirket kรขrlarฤฑnฤฑn daha da artmasฤฑnฤฑ saฤlayacak bir beklenti oluลturdu.
Asฤฑl sorun, S&P 500’รผn fiyat/kazanรง oranฤฑnฤฑn รผรง aydan kฤฑsa bir sรผrede bu denli yรผkselmesinin neredeyse hiรง gรถrรผlmemiล bir durum olmasฤฑ. Rosenberg Research’e gรถre, bu kadar hฤฑzlฤฑ bir artฤฑล โ4 sigma olayฤฑโ olarak tanฤฑmlandฤฑ; yani F/K รงarpanฤฑ, ortalamasฤฑndan veya beklenen deฤerinden dรถrt standart sapma saptฤฑ. 1990’a uzanan verilere gรถre, bunun gerรงekleลme olasฤฑlฤฑฤฤฑ %1’den daha az. Bu durum, piyasanฤฑn yeni bir bรผyรผk hareketin eลiฤinde olduฤu anlamฤฑna geliyor.
S&P 500 deฤerlemesi sinyal mi veriyor?
ฤฐyi haber ลu ki, bazen bรถyle bir deฤer artฤฑลฤฑ, yeni bir etkileyici yรผkseliลin yolda olduฤunu gรถsterdi. Dow Jones Market Data verilerine gรถre, 2020 yฤฑlฤฑnda S&P 500 endeksinin F/K oranฤฑnฤฑn รผรง ay รถncesine gรถre dรถrt puan veya daha fazla arttฤฑฤฤฑ tรผm dรถnemlerde, takip eden 12 ayda %30’un รผzerinde bir kazanรง kaydedildi.
O yฤฑlฤฑn baลlarฤฑnda, Covid-19 pandemisinin baลlamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan piyasalarda muazzam bir dรผลรผล yaลanmฤฑลtฤฑ ancak piyasa, ekonomik toparlanma beklentisine girmiลti. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, 2021’de yaลanacaklarฤฑ (ekonomilerin yeniden aรงฤฑlmasฤฑ ve trilyonlarca dolarlฤฑk mali teลvikler) fiyatlayarak, kazanรงlarฤฑn normal seviyelere dรถneceฤini doฤru bir ลekilde tahmin etmiลti.
Benzer bir dinamik 2009 yฤฑlฤฑnda da ortaya รงฤฑktฤฑ. O yฤฑl, endeksin F/K oranฤฑnฤฑn รผรง ay รถncesine gรถre dรถrt puan veya daha fazla arttฤฑฤฤฑ tรผm tarihlerde, takip eden 12 ayda en az %13’lรผk bir artฤฑล gรถrรผldรผ. Piyasa, 2008-2009 finansal krizinin sona ermesini bekliyordu.
Mevcut riskler ve ekonomik gรถrรผnรผm
Ancak, ekonomik geniลlemenin baลฤฑnda deฤil de sonunda รงarpanlar รงok hฤฑzlฤฑ geniลlediฤinde, piyasa genellikle kayฤฑplar yaลadฤฑ. Mayฤฑs 2001’de, endeksin F/K รงarpanฤฑ รผรง aydan kฤฑsa bir sรผrede dรถrt puan yรผkseldi, ancak ekonomi 2002’ye kadar sรผren bir resesyona girdi. Endeks, ertesi yฤฑl %17 deฤer kaybetti.
Bugรผn yaลananlar dรผลรผnรผldรผฤรผnde bu durum endiลe verici. ABD ekonomisi 2021’de Covid-19’dan toparlanฤฑrken hฤฑzlฤฑ bir bรผyรผme kaydetti, ancak 2022’de enflasyon patlak verdi ve Federal Rezerv faiz oranlarฤฑnฤฑ artฤฑrmak zorunda kaldฤฑ.
O zamandan beri piyasa bรผyรผk รถlรงรผde resesyon beklentisi modunda hareket etti. Her ne kadar “yumuลak iniล” senaryosu olasฤฑ gรถrรผnse ve yapay zeka sayesinde bรผyรผk teknoloji ลirketlerinin kazanรงlarฤฑ artsa da, ABD ekonomisinin geniลlemesinin son aลamalarฤฑnda olduฤu dรผลรผnรผlรผyor.
Gรผmrรผk vergilerinden kaynaklanan enflasyon, bazฤฑ ลirketlerin fiyatlarฤฑ daha da artฤฑrma planlarฤฑ nedeniyle kรถtรผleลebilir. Bu durum faiz indirimlerini geciktirebilir ve ekonomiyi yavaลlatabilir.
Diฤer bir tehlike ise, ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn รถnerdiฤi vergi indirimlerinin bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑ artฤฑracak olmasฤฑ. Bu durum Hazine’nin daha fazla borรงlanmasฤฑna neden olarak tahvil getirilerini ve borรงlanma maliyetlerini yรผkseltecek.
Hisse senedi deฤerlemelerinin yรผksek seviyelerinin yeni normal olduฤu gรถrรผลรผ bulunsa da, S&P 500 endeksinin 22 katlฤฑk kazanรง oranฤฑ gerรงekten de aลฤฑrฤฑ yรผksek olabilir.
Belki de piyasa bรผyรผk bir dรผลรผล yaลayacak. รyle olmasa bile, mevcut seviyeler akฤฑllฤฑ bir yatฤฑrฤฑmcฤฑ iรงin satฤฑn alฤฑm yapmak adฤฑna biraz fazla pahalฤฑ gรถrรผnรผyor.
