Uluslararasฤฑ kredi derecelendirme kuruluลu Moodyโs, ABD ekonomisine yรถnelik karamsar bir tablo รงizdi. Moodyโs Analytics Baลekonomisti Mark Zandi, son aรงฤฑklanan zayฤฑf verilerin ardฤฑndan Amerikan ekonomisinin bรผyรผme ivmesini tamamen kaybettiฤini ve bir “duraklama evresine” girdiฤini belirterek resesyon uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
Peki, dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ekonomisini bu kritik eลiฤe getiren sebepler neler ve Zandi’nin iลaret ettiฤi tehlikeler ne kadar ciddi?
Zandi’ye gรถre, ABD’de ekonominin temel direkleri sallanฤฑyor. Tรผketici harcamalarฤฑ duraฤanlaลฤฑrken, sanayi รผretimi ve inลaat gibi รถncรผ sektรถrlerde belirgin bir daralma gรถzlemleniyor.
En endiลe verici sinyaller ise dฤฑลarฤฑdan bakฤฑldฤฑฤฤฑnda gรผรงlรผ gรถrรผnen istihdam piyasasฤฑnฤฑn derinliklerinde saklฤฑ. Zandi, yรผksek enflasyonun ise ABD Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (Fed) olasฤฑ bir yavaลlamaya karลฤฑ elini kolunu baฤladฤฑฤฤฑnฤฑ ve ekonomiyi destekleyici adฤฑmlar atmasฤฑnฤฑ engellediฤini vurguluyor.
“Yapay dรผลรผk iลsizlik” ve istihdamdaki gizli รงatlaklar
Mark Zandi, rekor seviyelerde dรผลรผk gรถrรผnen iลsizlik oranฤฑnฤฑn yanฤฑltฤฑcฤฑ olduฤu konusunda net bir uyarฤฑda bulunuyor. Ona gรถre bu durum, ekonominin gรผcรผnden deฤil, iล gรผcรผ bรผyรผmesinin durmasฤฑndan kaynaklanฤฑyor. ฤฐล gรผcรผne katฤฑlฤฑm oranฤฑndaki dรผลรผล ve รผlkeye gelen gรถรงmen sayฤฑsฤฑndaki azalma, iลsizlik oranฤฑnฤฑ yapay bir ลekilde aลaฤฤฑda tutuyor.
Asฤฑl tehlike ise yรผzeyin altฤฑnda yatฤฑyor. Yeni mezunlar iรงin iล bulmak giderek zorlaลฤฑrken, birรงok sektรถrde iลe alฤฑmlar neredeyse durma noktasฤฑna gelmiล durumda.
รalฤฑลanlarฤฑn toplam รงalฤฑลma saatlerindeki dรผลรผล de iล gรผcรผ piyasasฤฑnda artan stresin ve ลirketlerin frene bastฤฑฤฤฑnฤฑn bir baลka kanฤฑtฤฑ. Bu tablo, istihdam cephesinde baskฤฑnฤฑn รถnรผmรผzdeki dรถnemde daha da artacaฤฤฑna iลaret ediyor.
Moody’s faturayฤฑ Washington’a kesti
Moodyโs baลekonomisti, ekonomideki bu tehlikeli yavaลlamanฤฑn temel nedeni olarak Washington’daki politika tercihlerini gรถsteriyor. Zandi, son dรถnemde artฤฑrฤฑlan gรผmrรผk vergileri ve gรถรงmen politikalarฤฑndaki katฤฑ kฤฑsฤฑtlamalarฤฑn ekonomiye kendi kendini yaralayan bir darbe vurduฤunu savunuyor.
Uygulanan ithalat vergilerinin bir yandan ลirketlerin kรขr marjlarฤฑnฤฑ eritirken, diฤer yandan artan maliyetler yoluyla hane halkฤฑnฤฑn satฤฑn alma gรผcรผnรผ zayฤฑflattฤฑฤฤฑnฤฑ belirtiyor.
Gรถรงmen giriลinin sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn ise daha uzun vadede ekonominin bรผyรผme potansiyelini ve dinamizmini baltaladฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiriyor. Zandi’ye gรถre, bu iki hatalฤฑ politika birleลerek ekonomik aktiviteyi zayฤฑflatฤฑyor ve ABD’yi resesyon riskine her zamankinden daha fazla yaklaลtฤฑrฤฑyor.
