Salı günü yayımlanan ve dünyanın en kapsamlı döviz piyasası araştırması olan rapora göre, ABD’nin yeni ticaret tarifeleri sonrası piyasalarda yaşanan dalgalanmayla birlikte küresel döviz ticareti hacmi, nisan ayında günlük 9,6 trilyon dolara ulaştı.
Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) tarafından üç yılda bir gerçekleştirilen anket, ABD dolarının en çok işlem gören para birimi unvanını koruduğunu ortaya koydu. Ayrıca, sterlinin piyasa payındaki düşüşe rağmen Londra’nın dünyanın lider döviz merkezi pozisyonunu daha da güçlendirdiğini gösterdi. Nisan 2022’deki son ankete kıyasla günlük işlem hacminde %28’lik bir artış yaşandı. Bu dönem, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin başladığı bir başka dalgalı döneme denk gelmişti.
Piyasalardaki dalgalanma doları etkilemedi
50’den fazla ülkeden toplanan verilerle hazırlanan BIS raporunda, bu yılki 10 trilyon dolara yaklaşan günlük işlem hacminin, nisan ayı başlarında ABD’nin gümrük vergisi açıklamalarının tetiklediği döviz piyasasındaki oynaklıktan ve artan küresel döviz ticareti faaliyetlerinden kaynaklandığı belirtildi. ABD politikalarına yönelik belirsizlikler, doların ana para birimi statüsüne ilişkin tartışmaları alevlendirdi.
Ancak anket, yatırımcıların doların değer kaybına karşı pozisyon almasıyla bu para birimine olan ilginin azalmadığını gösterdi. Rapora göre, varlık yöneticileri doların değer kaybından korunmak için forward sözleşmeleri kullanarak portföylerindeki kur riskini sınırladı. Döviz vadeli işlem sözleşmeleri, gelecekteki bir tarih için döviz kurunu sabitleyerek dalgalanmalara karşı bir koruma mekanizması sunar.
Küresel döviz ticareti verilerini yuan ve sterlin şekillendirdi
Anket, Çin yuanının yükselişinin devam ettiğini de ortaya koydu. Yuan, küresel döviz ticareti içindeki payını 2022’deki %7 seviyesinden %8,5’e çıkardı. Aynı dönemde euronun payı yaklaşık iki puan azalarak %29’un hemen altına düşerken, sterlinin payı son üç anketin ortalaması olan %13’ten %10,2’ye geriledi. Özellikle İngiltere’nin yüksek borç seviyelerine ilişkin endişeler, sterlinin rezerv para birimi olarak konumunu yeniden tartışmaya açtı.
Faiz kararları türev piyasasını hareketlendirdi
Araştırma, 52 ülkeden 1.100’den fazla banka ve finans kuruluşunun verileriyle hazırlandı. İngiltere, ABD, Singapur ve Hong Kong’daki döviz masalarının toplam küresel döviz ticareti hacminin %75’ini oluşturduğu ve bu oranın son yıllarla uyumlu olduğu tespit edildi. BIS ayrıca, faiz oranı türevlerinin tezgah üstü ticaretinin 2022’den bu yana %59 artışla 7,9 trilyon dolara yükseldiğini saptadı. Japonya Merkez Bankası’nın yıllar süren negatif faiz politikasını 2024’te sonlandırarak faiz artırımına başlamasının ardından, yen türevlerinin ticareti %684 gibi rekor bir artış gösterdi.
