Beklenenden daha düşük çıkan enflasyon verileri, Federal Rezerv’in önümüzdeki hafta faiz indirimine gitme kararını değiştirmedi. Cuma günü açıklanan yeni veriler, Eylül ayında enflasyonun hafifçe düştüğünü gösteriyor. Bu durum, iş piyasasına ilişkin endişelerin devam ettiği bir ortamda, Federal Rezerv‘in önümüzdeki hafta faiz oranlarını çeyrek puan daha indirme kararını değiştirmeyeceği anlamına geliyor. Piyasalarda Fed faiz indirimi beklentisi güçlü kaldı.
Tüketici Fiyat Endeksi (CPI) Eylül ayında %3 olarak gerçekleşti; bu, beklentilerin %0,1 altında ancak Ağustos ayındaki %2,9’luk orandan biraz yüksekti. Fed’in tercih ettiği, değişken gıda ve enerji fiyatlarını hariç tutan “çekirdek” bazda enflasyon da Eylül ayında %3 artarak bir önceki ayki %3,1’den geriledi. Aylık bazda, çekirdek enflasyon önceki iki ayda %0,3 artmasının ardından %0,2 arttı.
Enflasyonda ilerleme devam ediyor
BlackRock’un baş yatırım ve portföy stratejisti Gargi Pal Chaudhuri, “Mal fiyatları gümrük vergisi baskıları nedeniyle yeniden yükseliyor, ancak konut ve hizmet fiyatlarındaki düşüş, en önemli alanlarda ilerleme olduğunu gösteriyor,” dedi. Chaudhuri, “Enflasyonun düşüş eğilimi devam ediyor ve Fed’in önümüzdeki hafta Fed faiz indirimi yapma yolunda ilerlemesini sağlıyor,” diye ekledi.
Uzun zamandır beklenen konut fiyatlarındaki yumuşama, nihayet TÜFE’de daha belirgin hale geliyor ve kiralar Mart 2021’den bu yana en düşük aylık artışı kaydetti. Başlangıçta 15 Ekim’de açıklanması planlanan TÜFE, hükümetin kapanmasına rağmen gecikmeli olarak yayımlandı, çünkü bu veriler 1 Kasım’dan önce Sosyal Güvenlik ödemeleri için yaşam maliyeti artışlarını hesaplamak için yasal olarak gerekliydi.
Fed verisiz karar verecek
Fed yetkilileri bu bilgileri gelecek hafta para politikası kararlarında kullanacaklar, ancak Eylül ayı istihdam verisi, perakende satışlar veya Üretici Fiyat Endeksi’ni henüz almadılar. Bu durum, para politikası kararlarını zorlaştırıyor. Enflasyon %3 ile merkez bankasının %2 hedefinin tam bir puan üzerinde seyrediyor. Fed yetkilileri, enflasyonun yıl sonu itibarıyla %3,1’de kalacağını ve gelecek yıl %2,6’ya gerileyeceğini tahmin ediyorlar.
Bu rakamlar, enflasyonu Fed’in %2 hedefinin üzerinde bırakacak, ancak birçok politika yapıcı şu anda fiyatlardan çok iş piyasasındaki zayıflıktan endişe duyuyor. Fed’in fiyat istikrarını korumak ve istihdamı maksimize etmek gibi ikili bir görevi var.
İş piyasasındaki zayıflık, faiz indirimini destekliyor
Özel sektör istihdam verileri, iş piyasasının bu sonbaharda kötüleştiğini gösterdi. Bordro şirketi ADP, özel sektör istihdamının Eylül ayında 32.000 kişi azaldığını bildirdi. Fed’in ülke genelindeki anekdotik kanıtları derleyen Bej Kitap da iş piyasasının zayıf bir tablosunu çizdi. Her iki veri de Fed faiz indirimi açısından izleniyor.
Morgan Stanley Wealth Management’ın baş ekonomi stratejisti Ellen Zentner yaptığı açıklamada, “Beklenenden daha düşük çıkan TÜFE, hükümetin kapanması sırasında özel sektör verilerinden genel olarak gördüklerimizi doğruluyor: enflasyonun yükseldiğine veya işgücü piyasasının uçurumdan düştüğüne dair çok az işaret var. İhtiyatlı ‘risk yönetimi’ne odaklanan Fed için bu, önümüzdeki hafta bir Fed faiz indirimi ve muhtemelen daha fazlasının geleceği anlamına geliyor,” dedi.
Gözler istihdamda ve gümrük vergilerinde
Geçen hafta, Fed Başkanı Jerome Powell, “istihdamdaki aşağı yönlü risklerin artmış göründüğünü” vurguladı ve hükümetin kapanması nedeniyle çok önemli istihdam verisinin yayımlanması ertelenmiş olsa da, politika yapıcıların risk dengesi değerlendirmesini değiştirdi. Bu, Powell’ın para politikasının toplantı toplantı belirleneceğini söylemesine rağmen, Fed’in gelecek hafta yapılacak bir sonraki toplantısında bir Fed faiz indiriminin daha mümkün olduğunu ima ediyor gibi görünüyor.
Wilmington Trust baş ekonomisti Luke Tilley, gümrük vergilerinin enflasyonu artırmaktan çok büyüme ve iş piyasasını olumsuz etkilediğinden endişe duyuyor. Eylül ayı hükümetin kapanması nedeniyle geciktiği için, Mayıs’tan Ağustos’a kadar olan BLS iş verilerine bakıldığında, Tilley, özel sektördeki toplam iş büyümesinin bu dört aylık dönemde 157.000 olduğunu söyledi. Bu dönemde sağlık sektörü 249.000 yeni istihdam yaratırken, imalat, inşaat, perakende, bilgi, profesyonel iş hizmetleri ve eğlence-konaklama dahil olmak üzere diğer tüm özel sektörler toplamda 92.000 istihdam kaybı yaşadı.
Tilley, iş piyasasındaki yavaşlamanın, sadece göçün azalmasından çok, işgücü talebindeki düşüşten kaynaklandığına inanıyor. Şirketlerin ve CEO’ların işe alımlarla ilgili anketlerine işaret ederek, talep belirsizliği, zayıf talep veya satışlardaki düşüş nedeniyle, mevcut personel sayısını korumak veya doğal azalma yoluyla personel sayısını azaltmak için yeterli sayıda işe alım yaptıklarını belirtti. Ayrıca, istihdam artışının yeniden hızlanmasını beklemiyor. Tilley, “İş piyasası gecikmeli bir göstergedir ve düşmeye devam etme riski vardır ve ekonomide zaten bir dönüş yaşandığını düşünüyoruz,” dedi. “Bu henüz GSYİH verilerinde görünmeyecek, ancak işgücü gecikmeli bir göstergeyse, o zaman bu zayıflık var demektir.”
Fed faiz indirimi konusunda ilk adımı Eylül ayında atmıştı
Merkez bankası Eylül ayında 2025’te ilk kez faiz indirimine gitti ve yıl içinde iki faiz indirimi daha öngördü. Bu, önümüzdeki hafta ve Aralık başında yapılacak FOMC toplantılarında Fed faiz indiriminin kesinleştiği anlamına geliyor. Başkan Trump’ın gümrük vergileri ABD ekonomisini etkilemeye devam ederken, enflasyonun gidişatı belirsizliğini koruyor.
Powell geçen hafta, gümrük vergilerinin muhtemelen tek seferlik bir fiyat artışına yol açacağını, ancak bunun bir anda gerçekleşmeyebileceğini ve birkaç çeyreğe yayılabileceğini, dolayısıyla bu dönemde enflasyonun biraz daha yüksek çıkacağını söyledi. Fed’in, enflasyon beklentileri açısından önemli olan bu tek seferlik fiyat artışının sürekli bir enflasyon sorununa dönüşmemesi için güvence arayacağını vurguladı. Powell’ın bu açıklamaları “Fed faiz indirimi konusunda acele etmeyebilir” değerlendirmelerine neden oldu.
Fed üyesi Chris Waller geçen Perşembe günü, bu ayın sonunda faiz oranlarının bir çeyrek puan daha düşürülmesinden yana olduğunu, ancak bundan sonra temkinli hareket etmek istediğini söyledi. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee’den Kansas City Fed Başkanı Jeff Schmid ve Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack’a kadar Fed’in diğer üyeleri, enflasyonun daha uzun süreli hale gelme riskinden endişe duyduklarını ifade ettiler. Piyasalar, bir sonraki toplantıda ve Aralık toplantısında Fed faiz indiriminin kesinleştiğini fiyatlıyor.
