Tรผrkiyeโde tรผketici fiyatlarฤฑnda Ekim ayฤฑnda dikkat รงeken bir artฤฑล yaลandฤฑ. Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK) verilerine gรถre, Tรผketici Fiyat Endeksi (TรFE) aylฤฑk %2,55 artarken, yฤฑllฤฑk bazda %32,87 dรผzeyinde gerรงekleลti. Aralฤฑk 2024โe kฤฑyasla artฤฑล %28,63 olurken, son on iki aylฤฑk ortalamalara gรถre artฤฑล %37,15 oldu.
Gฤฑda ve alkolsรผz iรงecekler grubunda yฤฑllฤฑk artฤฑล %34,87; aylฤฑk artฤฑล ise %3,41 dรผzeyindeydi. Bu grubun yฤฑllฤฑk artฤฑลa olan katkฤฑsฤฑ %8,44 olarak belirlendi. Ulaลtฤฑrma harcamalarฤฑnda yฤฑllฤฑk artฤฑล %27,33 ve aylฤฑk artฤฑล %1,07 olurken, bu grubun yฤฑllฤฑk deฤiลime etkisi %4,34, aylฤฑk deฤiลime etkisi %0,16 olarak hesaplandฤฑ. Konut grubundaki yฤฑllฤฑk artฤฑล ise %50,96 ile oldukรงa yรผksek dรผzeyde gerรงekleลti; bu grubun yฤฑllฤฑk deฤiลime katkฤฑsฤฑ %7,75, aylฤฑk deฤiลime katkฤฑsฤฑ %0,45 dรผzeyinde kaydedildi.
Daha dar kapsamlฤฑ bir gรถsterge olan รถzel kapsamlฤฑ TรFE (iลlenmemiล gฤฑda, enerji, alkollรผ iรงkiler-tรผtรผn ve altฤฑn hariรง) yฤฑllฤฑk %32,52 artarken, aylฤฑk %2,43 olarak gerรงekleลti. Aralฤฑk 2024โe gรถre artฤฑลฤฑ %29,00, on iki aylฤฑk ortalamalara gรถre artฤฑลฤฑ %36,72 oldu.
Enflasyon baskฤฑsฤฑ sรผrรผyor
Bu veriler ฤฑลฤฑฤฤฑnda: enflasyon baskฤฑsฤฑnฤฑn hรขlรข sรผrdรผฤรผ, รถzellikle konut ve gฤฑda gruplarฤฑnฤฑn fiyat artฤฑลฤฑna gรผรงlรผ yรถn verdiฤi gรถrรผlรผyor. Konut grubundaki %50โye yakฤฑn yฤฑllฤฑk artฤฑล, kira ve konut fiyatlarฤฑnda รถnemli bir hฤฑzlanma iลareti olarak yorumlanabilir. Gฤฑda ve alkolsรผz iรงecekler grubundaki %3,41โlik aylฤฑk artฤฑล ise kฤฑsa vadede tรผketici bรผtรงesi รผzerinde baskฤฑyฤฑ gรถsteriyor.
รte yandan, devletin enflasyonla mรผcadele politikalarฤฑ ve para-fiyat istikrarฤฑ hedefleri aรงฤฑsฤฑndan bu yรผkseliลlerin izlenmesi kritik. รekirdek enflasyonun (รถzel kapsamlฤฑ TรFE) yฤฑllฤฑk %32 civarฤฑnda olmasฤฑ, fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn enerji ve iลlenmemiล gฤฑda gibi deฤiลkenlerden baฤฤฑmsฤฑz olarak da yaygฤฑn olduฤunu gรถsteriyor.
Ayrฤฑca, kira artฤฑลฤฑ gibi sรถzleลmelerin gรผncellendiฤi kalemlerde, 12 aylฤฑk TรFE ortalamalarฤฑnฤฑn dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑ gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda โ รถrneฤin Ekim kira artฤฑล oranฤฑ hesaplamalarฤฑnda โ bu yรผksek oranlarฤฑn รถnรผmรผzdeki dรถnemlerde kiralarda ve konut maliyetlerinde de etkili olabileceฤi belirtiliyor.
Bu rakamlar gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda, tรผketiciler iรงin dayanฤฑklฤฑ tรผketim mallarฤฑnda ve hizmetlerde fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn devam etmesi olasฤฑ. รzel sektรถr, iลletmeler ve hane halklarฤฑ iรงin bu eฤilimler mali planlamada dikkatle alฤฑnmalฤฑ. Hรผkรปmet ve merkez bankasฤฑ iรงin ise fiyat istikrarฤฑ aรงฤฑsฤฑndan bu yรผksek enflasyon ortamฤฑ, politika araรงlarฤฑnฤฑ izleme gerekliliฤini artฤฑrฤฑyor.
