Asya borsaları yapay zeka rallisinin durmasıyla sert düşüş yaşadı

Asya borsaları Çarşamba günü son yedi ayın en sert düşüşünü yaşadı. Teknoloji hisseleri öncülüğündeki satışlar, uzun süredir devam eden yapay zeka odaklı rallinin hız kestiğine işaret etti.

Rekor seviyelerden gelen bu geri çekilme, Wall Street devleri Morgan Stanley ve Goldman Sachs’ın CEO’larının yüksek değerlemelerin sürdürülebilirliğine dair uyarılarının ardından, piyasalardaki aşırı ısınma endişeleriyle de tetiklendi.

Asya borsaları ve küresel piyasalardaki satış dalgasına uzmanlar ne diyor?

Nasdaq vadeli işlemleri yüzde 1 düşerken, Wall Street’teki nakit endeksi (Nasdaq Composite) gece yüzde 2 geriledi. Güney Kore (KOSPI) ve Japonya (Nikkei 225) endeksleri de Salı günü ulaştıkları rekor seviyelerden yüzde 5’ten fazla değer kaybetti.

Uzmanların yorumları şöyle:

Matt Simpson, Kıdemli Piyasa Analisti, StoneX, Brisbane:

“Nasdaq’ın yedi ay üst üste yükselip Nisan diplerinden yüzde 50’den fazla değer kazanmasının ardından bu satış dalgası büyük resimde sadece küçük bir düzeltme. Bir noktada kârların realize edilmesi gerekiyordu.

Ama küresel piyasalarda momentum bu kadar keskin dönünce, zararı azaltmak için diğer piyasalarda da pozisyon kapatmalar tetikleniyor ve bu da yeni satışları körüklüyor.”

Charu Chanana, Baş Yatırım Stratejisti, Saxo, Singapur:

“Asya borsalarında işlem gören yapay zeka ve yarı iletken devlerinde klasik bir pozisyon kapatma ve kâr realizasyonu günü yaşıyoruz. ABD’de büyük teknoloji hisselerindeki dalgalanma, küresel büyüme ve yapay zeka hisselerindeki morali bozdu. Kriptodaki sert düşüş risk iştahını kısarken, güçlenen yen Japonya’nın ihracat ağırlıklı hisselerini zorluyor. Tüm bu faktörler panik değil, sağlıklı bir düzeltmeye işaret ediyor”

Jason Wong, Kıdemli Piyasa Stratejisti, BNZ, Wellington:

“Bu rallinin ardından bir duraklama zamanı gelmişti. Uzun süredir tek yönlüydü ve şimdi riskten kaçış havası piyasaya hakim. Belki de geçen hafta Fed’in mesajı, gevşek politika yolunun garanti olmadığını hatırlattı. Küçük bir düzeltmeye fazlasıyla gecikmiş durumdayız.”

Ryan Felsman, Başekonomist, CommSec, Sydney:

“Şu anda bir miktar kâr realizasyonu var. ABD hükümetindeki belirsizlik sürüyor. Yeniden açılma sonrası tahvil faizlerinin yükselme ihtimali konuşuluyor, bu da özellikle teknoloji gibi büyüme ve faiz hassasiyeti yüksek hisseleri baskılayabilir. Teknoloji sektörü şu anda ‘kusursuzluk fiyatlaması’ içinde. Aşırı pahalı ve yatırımcılar bu rallinin fazla ileri gittiğinden endişeli.”

Shier Lee Lim, APAC FX ve Makro Strateji Lideri, Convera, Singapur:

“Belirgin bir tek katalizörün olmaması, yatırımcı temkinliliğinin makroekonomik belirsizliklerin birleşiminden kaynaklandığını gösteriyor. Büyüme görünümüne dair endişeler, ABD’de süren hükümet kapanması müzakereleri ve kilit sektörlerde sermaye harcamalarına yönelik inceleme bu havayı güçlendiriyor.”

Tony Sycamore, Piyasa Analisti, IG, Sydney:

“Bu hareketin başlangıcı olduğunu düşünüyorum… Riskten kaçış satışlarını tetikleyen 6-7 farklı neden bir araya geldi.

Nisan diplerinden bu yana ralli dur durak bilmedi. CEO’ların düzeltme uyarıları, ‘Big Short’un efsanevi ismi Michael Burry’nin Nvidia ve Palantir’de düşüş pozisyonu alması ve ABD hükümetinin rekor uzunluktaki kapanması dahil tüm bu olanlar bu düşüşün sürmesi için yeterli sebep.”

Jon Withaar, Kıdemli Portföy Yöneticisi, Pictet Asset Management, Singapur:

“Bu, birçok faktörün birleşimi ama özünde pozisyonlanmayla ilgili. Küresel olarak bireysel ve hedge fon yatırımcıları teknoloji hisselerinde aşırı uzun pozisyonda. CEO’lardan gelen değerleme uyarılarıyla birleşen kripto piyasasındaki sert düşüş, algıyı sarstı.

Satışlar büyük ölçüde pozisyon kaynaklı görünüyor; son dönemde en çok yükselen hisseler en sert darbeyi aldı. Asya borsalarındaa buna SoftBank ve SK Hynix örnek verilebilir. SK Hynix’e yönelik ‘yatırım temkinliliği’ uyarısı hem bireysel hem kurumsal yatırımcıları ürküttü.”

Orian Lizza, Satış Trader’ı, CMC Markets, Singapur:

“Piyasalardaki bu geri çekilme aslında bir süredir gecikmişti. Aşırı değerlemelerden söz ediyorduk, şimdi bu gerçek ortaya çıkıyor.
Piyasalar her zaman ileriye bakar; bu momentumu sürdürecek yeni katalizör olup olmadığını sorguluyorlar.

Kısa vadede ilginç olan, bu satışların bu kez neredeyse tüm varlık sınıflarına yayılması. Normalde bir piyasayla sınırlı olurdu, ama bu sefer endeks bazlı geniş bir satış var; bu da korku hissiyatının yavaş yavaş yayıldığını gösteriyor.”

Lorraine Tan, Asya Hisse Araştırma Direktörü, Morningstar, Singapur:

“Piyasalar muhtemelen ABD’deki satışları, tüketici güveni ve harcamalarına dair endişelerle yansıtıyor. Ayrıca yapay zeka hisselerinin kusursuzlukla fiyatlandığı düşüncesi de etkili.”

Thomas Mathews, Asya-Pasifik Piyasalar Başkanı, Capital Economics, Wellington:

“Bu, ABD’deki teknoloji dalgalanmasına oldukça doğrudan bir tepki gibi görünüyor… Özellikle teknoloji ağırlıklı Asya borsaları son dönemde çok iyi performans göstermişti, bu nedenle algı bozulduğunda daha fazla kayıp yaşanabiliyor.

Ana soru, ABD’deki satışlar derinleşirse bu durumun devam edip etmeyeceği. Ben çok sanmıyorum; çünkü Asya’daki değerlemeler hâlâ ABD’ye kıyasla düşük, bu da olası büyük bir küresel satış dalgasında düşüşü sınırlayabilir.”

Selim Soydan

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu. 2010 yılından Türkiye'nin önde gelen gazetelerinin dijital servislerinde teknoloji ve finans konularında yazı haberlere imza attı